FETÖ darbe girişiminde Donanma davasında 59 sanığa hapis cezası
FETÖ'nün 15 Temmuz darbe girişiminde Donanma Komutanlığı'ndaki eylemlerle ilgili davada, eski amiraller dahil 59 sanık değişen oranlarda hapis cezası aldı; kararların büyük kısmı Yargıtay tarafından onandı.
Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sırasında Donanma Komutanlığı ve bağlı birliklerde yaşanan eylemlere ilişkin açılan davalarda, aralarında eski amirallerin de bulunduğu 59 sanık hakkında değişen oranlarda hapis cezası verildi.
Üzerinden 10 yıl geçen FETÖ'nün darbe girişiminin ardından Türkiye'nin en kritik askeri üslerinden biri olan Gölcük merkezli Donanma Komutanlığında yaşananlara ilişkin de yargı süreci yürütüldü.
Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan ve Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edilen 852 sayfalık iddianameyle FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in yanı sıra eski Sahil Güvenlik Komutanı Tümamiral Hakan Üstem, eski Gölcük Deniz Ana Üs Komutanı Tuğamiral Hayrettin İmren, eski Güney Grup Görevi Komutanı Tuğamiral Nazmi Ekici, eski Deniz Hava Komutanı Tuğamiral Tezcan Kızılelma ile örgütün "mahrem imamları" olarak nitelendirilen sivillerin de aralarında bulunduğu 90 şüpheli hakkında dava açıldı.
İddianamede, darbe girişimi sırasında TCG Yavuz Fırkateyni'nde alıkonulan dönemin Donanma Komutanı Oramiral Veysel Kösele ile darbeci askerler tarafından gözaltına alınan dönemin Harp Filosu Komutanı Tümamiral Ahmet İskender Yıldırım ve Donanma Komutanlığı Kurmay Başkanı Tuğamiral Yalçın Payal müşteki olarak yer aldı.
Dava dört ana başlık altında görüldü
Donanma Komutanlığındaki eylemlere ilişkin davanın ilk duruşması 11 Eylül 2017'de Kocaeli Kapalı Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesi'nde özel olarak oluşturulan 250 kişi kapasiteli salonda yapıldı.
Mahkeme heyeti, yargılamanın "Donanma Komutanlığındaki hareketlilik", "Donanmaya bağlı gemilerin seyre açılması", "Cengiz Topel Deniz Hava Üs Komutanlığı" ve "Mahrem imamlar" olmak üzere dört ana başlık altında yürütülmesine karar verdi.
Dava süresince dönemin Donanma Komutanı Oramiral Veysel Kösele, Harp Filosu Komutanı Ahmet İskender Yıldırım, Donanma Komutanlığı Kurmay Başkanı Yalçın Payal'ın aralarında olduğu 100'ü aşkın asker ile sivil, tanık olarak dinlenildi.
İlk karar 25 Ekim 2018'de açıklandı
Mahkeme, 13 ay süren yargılamanın ardından 25 Ekim 2018'de ilk kararını açıkladı.
Kararda, eski Gölcük Deniz Ana Üs Komutanı Tuğamiral Hayrettin İmren ile eski Güney Grup Görevi Komutanı Tuğamiral Nazmi Ekici'nin de aralarında bulunduğu 23 sanık, "Anayasayı ihlal" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Bazı gemi komutanları ve "mahrem imamlar" Oktay Aygün, Yakup Dalkılıç, Ümit Kol, Emrah Çoban, Mehmet Sarı, Enver Kılıç da bu suçtan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan sanıklar arasında yer aldı.
Mahkeme, aynı suçtan 13 sanığa müebbet, 8 sanığa ise 5 yıldan 17 yıla kadar değişen sürelerde hapis cezası verdi. 9 sanık hakkında beraat kararı verilirken bazı sanıkların dosyaları ayrıldı.
Hayrettin İmren, ayrıca "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçundan toplam 93 yıl, Nazmi Ekici de aynı suçtan 27 yıl hapis cezasına mahkum edildi.
Heyet, sanıklardan eski Sahil Güvenlik Komutanı Tümamiral Hakan Üstem ve eski Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekat Başkanı Süleyman Yarayan'ın, Ankara 17. Ağır Ceza Mahkemesince "Anayasal düzeni ihlale teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almaları nedeniyle burada açılan davanın reddini ve dosyalarının Ankara'ya gönderilmesini kararlaştırdı.
Ayrılan dosyalarda yeni kararlar çıktı
İlk kararın ardından aralarında eski Deniz Hava Komutanı Tuğamiral Tezcan Kızılelma'nın da bulunduğu 13'ü firari 35 sanığın dosyaları ayrılarak yargılamaya devam edildi.
Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesi, 21 Haziran 2019'da açıkladığı kararla Kızılelma'yı "Anayasayı ihlal" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.
Mahkeme 14 sanığa "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan 6 yıl 3 aydan 13 yıl 6 aya kadar değişen oranlarda hapis cezaları verdi. 6 sanık hakkında beraat kararı verilirken bir sanık hakkında ise ceza verilmesine yer olmadığına hükmedildi.
Firari 13 sanığın dosyası ise ayrılarak yargılamalarına başka dosya üzerinden devam edilmesi kararlaştırıldı.
Temyiz sürecinde kararların büyük bölümü onandı
Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin kararları, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin incelemesinin ardından Yargıtay 3. Ceza Dairesince temyiz aşamasında değerlendirildi. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, darbe teşebbüsüne iştirak ettiği belirlenen sanıklar yönünden verilen mahkumiyet hükümlerinin büyük bölümünü onadı.
Yargıtay kararında, darbe girişiminin örgütsel faaliyet kapsamında gerçekleştirildiği, sanıkların önemli bir kısmının verilen emirleri bilerek yerine getirdiği ve suçun icrasına fonksiyonel katkı sağlayarak "müşterek fail" konumunda bulunduğu değerlendirmesine yer verildi. Bu kapsamda eski amiraller Hayrettin İmren, Nazmi Ekici ve Tezcan Kızılelma'nın da aralarında olduğu çok sayıda sanık hakkındaki ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve çeşitli hapis cezaları hukuka uygun bulundu.
Temyiz incelemesinde bazı beraat kararları da onandı.
Yargıtay, bazı sanıklar yönünden ise eksik araştırma, delillerin değerlendirilmesindeki hatalar ve suç vasfının yanlış belirlenmesi gerekçeleriyle bozma kararı verdi.
Yargıtay ayrıca mahkumiyet hükümlerinin bir bölümünde yer alan tekerrür uygulaması ve bazı maddi hata niteliğindeki hususları düzelterek onama yoluna gitti. Böylece Donanma Komutanlığı davasında verilen kararların büyük çoğunluğu kesinleşirken sınırlı sayıdaki sanık yönünden yargılamalar devam ediyor.
