Çin ve Filipinler'den, Güney Çin Denizi'ndeki gerilimin ardından karşılıklı diplomatik girişim

Çin ve Filipinler, Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı bir sığlıkta yaşanan gerilimin ardından yabancı misyon temsilcileri aracılığıyla karşılıklı diplomatik girişimde bulundu.

Manila merkezli Inquirer gazetesinin haberine göre, Çin Sahil Güvenlik personelinin Güney Çin Denizi'nde Filipinler Deniz Kuvvetleri mensubunu darbetmesi ve Çin basınının, Filipinlileri "maymun" olarak tasvir eden yapay zeka destekli videolar ve karikatürler yayımlaması Manila yönetiminin tepkisine yol açtı.

Gerilimin ardından Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr, Çin'in Manila Büyükelçisi Jing Quan'ı, Malacanang Sarayı'na çağırdı.

Öte yandan, Çin devlet televizyonu CCTV'nin haberine göre, Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da Filipinler'in Pekin Büyükelçisi Jaime FlorCruz'un Bakanlığa çağırıldığı bildirildi.

Açıklamada, Güney Çin Denizi'nde gerilimin yaşandığı sığlığın ülke topraklarına ait olduğu savunularak Çin Sahil Güvenlik ekiplerinin bölgede yürüttüğü kolluk faaliyetlerinin "yasal ve meşru" olduğu ifade edildi.

Filipinler'in olayı "kışkırtan ilk taraf" olduğu ve "gerçekleri çarpıttığı" savunulan açıklamada, Çin'in "sert" bir diplomatik protestoda bulunduğu belirtildi.

Açıklamada, Filipinler'in "kışkırtıcı eylemlerine ve asılsız iddialarına" derhal son vermesi çağrısı yapıldı.

Filipinler, dün, Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı bir sığlıkta, Çin Sahil Güvenlik personelinin, Filipinler Deniz Kuvvetleri mensubunu başına sopayla vurarak yaraladığını ve denizcinin botuna hasar verdiğini bildirmişti.

Çin de Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı sığlıkta, Filipinler'e ait botların Çin Sahil Güvenlik (CCG) teknesine çarptığını ve Çinli görevlilere küreklerle saldırdığını öne sürmüştü.

Güney Çin Denizi anlaşmazlığı

Güney Çin Denizi, kıyıdaş ülkelerin bağımsızlıklarını kazandığı İkinci Dünya Savaşı sonrasından bu yana bölge ülkeleri arasında egemenlik ihtilaflarının odağında yer alıyor.

Çin, ilk kez 1947'de yayımladığı haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'i üzerinde egemenlik iddiasında bulunurken, yer altı kaynakları açısından zengin bölgede Çin'in yanı sıra Filipinler, Vietnam, Brunei ve Malezya da hak iddia ediyor.

Çin'in bölgedeki ihtilaflı adalarda üsler inşa etmesine, askeri unsurlarının yanı sıra sivil gemi filolarıyla varlık göstermesine, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD de karşı çıkıyor.

Hollanda'nın Lahey kentindeki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla verdiği kararda, Çin'in Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına hükmetmişti.