Diyarbakır'daki İstinaf Mahkemesi Ek Bina Olarak Kullanılıyor

Tutukluluk süresini kısıtlayan CMK 102'inci maddesinin yürürlüğe girmesi ve davası 10 yılda tamamlanmayan tutuklu sanıkların tahliye edilmesi ile yeniden gündeme gelen İstinaf Mahkemeleri açılacağı günü bekliyor.

Diyarbakır'da AB'nin desteği ile yaptırılan 5 katlı İstinaf Mahkemesi, faaliyete giremediği ve Diyarbakır adliyesinde tadilat olduğu gerekçesiyle bazı mahkemelere ev sahipliği yapıyor. Yetkililer, Haziran ayına kadar bu mahkemelerin faliyete girmesinin beklendiğini söyledi.

1 Haziran 2005'te yürürlüğe giren 5235 sayılı yasa gereği, Bölge Adliye Mahkemeleri adıyla, geçen yılın sonunda failiyete girmesi beklenen İstinaf mahkemeleri, tutukluluk süresini kısıltan yasanın yürürlüğe girmesi ve bazı tutuklu sanıkların tahliye edilmesi ile yeniden gündeme geldi.

Diyarbakır'da Avrupa Birliğinin desteği ile yapımı 2008 yılında yapımı tamamlanan 5 katlı İstinaf Mahkemesi, fiziki olarak tamamlanmasına rağmen iki yıldır Adalet Bakanlığı'nın bu mahkemeleri açmaması nedeniyle hizmet veremiyor. Daha önce adliye personellerine İstinaf mahkemeleri konusunda eğitim verildiğini belirten yetkililer, bu mahkemelerin bu yıl içerisinde açılmasının beklendiğini söyledil

Diyarbakır'da İstinaf Mahkemesi olarak yapılan binada, Adliye binasındaki tadilatlar nedeniyle Bölge İdare Mahkemesi, Hukuk, İş, İcra daireleri, Adli Tıp Grup Başkanlığı ve Seçim Müdürlükleri faaliyet gösteriyor. Yetkililer, İstinaf mahkeleriyle ile ilgili bakanlığın karar vermesi durumunda binanın boşaltılacağını ve İstinaf Mahkemesi olarak faaliyetlerine başlayabileceğini söyledi.

Diyarbakır'da yapımı tamamlanan İstinaf Mahkemesi binasında 10 ceza ve 4 hukuk dairesinin yeralması bekleniyor. Faaliyete geçmesi durumunda Diyarbakır'daki mahkemeye Elazığ, Tunceli, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Siirt, Bitlis, Van, Şırnak ve Hakkari illerinden gelen davalara bakacak. Adalet Bakanlığı'nın Ocak ayı sonu ve Şubat ayında açacağı sınavlarla bu mahkemelere personel alacağı belirtildi.

İSTİNAF NE DEMEK'

"Arapça" kökenli bir sözcük. "Yeniden başlamak, sözün başlangıcı" anlamına geliyor. Yargı sürecinde mahkemelerle, Yargıtay arasında görev yapacak. Ceza üst sınırı 5 yılı geçmeyen davalarda taraflar yerel mahkemenin kararına, Yargıtay yerine bu üst mahkemeye başvurarak itiraz edecek.

Örneğin 1-3 yıl arasında hapsi öngören yaralama suçları artık temyize değil istinaf yoluna tabi olacak. "Adam öldürmeye teşebbüs, yaralama" gibi birkaç suçtan örneğin on yıl hapis istemiyle yargılanan sanık, toplam cezası 4 yıl 11 ay 29 gün ceza alırsa, dosyası istinafın yetki alanına girecek. Suç makinesi, çete üyelerinin yaralama davasında aldıkları mahkumiyet istinafta incelenirken, adam öldürme, çete, uyuşturucu kaçakçılığı gibi daha ağır suçlardan aldıkları beş yılın üstündeki cezalar Yargıtay'da temyize tabi olabilecek. Ölümle sonuçlanması halinde "ağırlaştırılmış müebbetle" cezalandırılan "cinsel saldırı" suçlarında sanıklar indirimle 5 yılın altında ceza alırsa, dosyaları Yargıtay yerine istinafa gönderilecek.

Temyiz yolu açık kararların gelecekte ortalama yüzde 80'inin istinafa gitmesi, Yargıtay'ın iş yükünün hafiflemesi bekleniyor.