TBMM'de okul saldırıları ve dijital riskler masaya yatırıldı

TBMM Okul Saldırılarının Nedenlerini Araştırma Komisyonu, film ve dizi yapım şirketleri ile dijital yayın platformlarının temsilcilerini dinledi.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullarda meydana gelen olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları riskler ve olumsuz etkilerin tüm yönleriyle ele alınarak araştırılması, çözüm önerileri geliştirilmesi ve benzer olayların önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt'ın başkanlığında toplandı.

Ay Yapım Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Meltem Vargı, filmlerde ve dizilerde suç, şiddet ve madde kullanımını özendirici veya öğretici biçimde değil "sonuçlarıyla birlikte caydırıcı bir çerçevede" ele almaya çalıştıklarını dile getirdi.

Çocuklarla ilgili konularda senaryo ekiplerinin psikolojik danışmanlarla çalıştığını aktaran Vargı, "Tabi olduğumuz RTÜK kuralları ve içinde bulunduğumuz toplum, kendi aile yapılarımızdan da kaynaklanan bütün bilgilerimiz ve araçlarla kendi yapımlarımızı kontrol etmeye ve toplum yapımıza uygun yapılar üretmeye çalışıyoruz. Özellikle, bu okul olaylarından sonra da bu konuda gerek yapımcı olarak gerek senaristlerimizle iletişimimizde çok daha kontrollü, çok daha farkındalıkla ilerlemeye çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.

Vargı, şiddet, korku ve uygunsuz temaların işleniş biçimi, yoğunluğu konusunda da hassasiyet taşıdıklarını belirtti.

Köprü Film Yapımcısı Ferhat Eşsiz, çocukların sadece televizyonu değil karakteri izlediğini, karakterin konuşmasını, davranışını, öfkesini bile örnek aldığını vurguladı.

Çocukların onurunu, güvenliğini ve psikolojisini korumayı öncelediklerini kaydeden Eşsiz, "Bizim, neslimizi yetiştirme gibi bir zorunluluğumuz, sorumluluğumuz var, bu perspektiften bakıyoruz. Çocuğa yaşının gerektiği gibi davranışlar ve çocuğun gerçekten yaşına uygun kostümleri, elbiselerini giydirmeye çalışıyoruz, bir erkek evladına erkek gibi, bir kız yavrumuzu bir kız çocuğu gibi yetiştirmeye çalışıyoruz ve öyle kostümlerle tasarlamaya çalışıyoruz." diye konuştu.

Her yapım şirketinin bu konuda değişmez bir ilkesi olması gerektiğini belirten Eşsiz, "Üç şeye çok dikkat edilmesi gerektiğini düşünüyorum. Birincisi, suçun nasıl işlendiğini öğretmemek. İkincisi, suç işleyeni kahramanlaştırmamak. Üçüncüsü, yapılan yanlışın mutlaka bir bedeli olduğunun altını çizmek. Yapılması taraftarı değiliz, eğer yapılıyorsa bunu kahramanlaştırmamak, özendirmemek ve bunu yapanın yanına kar kalmadığının da altını çizebilmek çünkü çocuk sonucu değil, davranışı kendine örnek alıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Miray Yapım Yapımcısı Eyüp Gökhan Özekin, çocuklar için asıl tehlikenin televizyon değil ebeveynlerin kontrolünü sağlayamadığı telefon ve bilgisayar olduğunu söyledi.

Televizyon kanallarındaki film ve dizilerin "ailecek, birlikte yapılabilecek bir aktivite olarak" imdada yetişmeye başladığını dile getiren Özekin, "Her birimizin çocukları var, içeriye giriyorlar ve telefonlarıyla birtakım platformlarda ne olduğunu bilmediğimiz ilişkilerin, içeriklerin içerisine dalıyorlar. Dolayısıyla, televizyon bu anlamda ya pozitiftir veyahut ehvenişerdir. Negatif etkileri de var tabii ki ama pozitif etkileri de var." dedi.

Özekin, yayınların ve içeriklerin denetimi noktasında RTÜK, televizyon kanalları ile yapımcılar arasındaki iletişim ve diyaloğun önemli olduğunu anlattı.

"Ebeveyn kontrol araçları bilinçli tercihlerin yerini almaz"

The Walt Disney Company Türkiye Programlama ve İçerik Alımları Direktörü Fulya Tiryakioğlu Baykal, şirket olarak çocukların güvenliğini ve korunmasını merkezde tutan bir yaklaşımlarının bulunduğunu belirtti.

Ebeveynlere ve ailelere, en uygun içerik seçimlerini yapabilmeleri için gerekli araçları sunduklarına işaret eden Baykal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ebeveyn kontrol araçları, aktif ebeveyn rehberliğinin ve bilinçli tercihlerin yerini almaz, bunları tamamlar. Bu unsurların her biri birlikte çocukların dijital deneyimlerinin güvenli bir şekilde yönetilmesinde kritik öneme sahiptir. Bu kapsamda, biz dijital platformlar olarak, ebeveynlerin, ailelerinin ve çocuklarının hangi içerikleri izlemesi gerektiği konusunda bilinçli kararlar vermelerine yardımcı olmak ve onları desteklemek için araçlar ve bilgiler sunarız. Ebeveynler de bizim sunduğumuz bu araçları, kaynakları ve kontrol mekanizmalarını kullanarak çocukların izleme deneyimlerini yönetmekte söz sahibi olurlar. Bunun yanında, tabii ki eğitim kurumları dijital okuryazarlığın ve farkındalığın geliştirilmesine yardımcı olur. Düzenleyici kurumlar daha geniş düzenleyici çerçevelerin oluşturulmasına ve gözetimine katkıda bulunur. Çocukların çevrim içi güvenliğinin desteklenmesinde tüm bu paydaşların çok önemli bir rol üstlendiğini düşünüyoruz."

HBO Max İçerik ve Platformlardan Sorumlu Türkiye Temsilcisi Deniz Şaşmaz Oflaz, RTÜK'ün belirlediği kurallara tabi olarak faaliyet gösterdiklerini, tüm içeriklerinde Akıllı İşaretler'in yer aldığını anlattı.

Netflix Türkiye Kamu Politikaları Direktörü Pelin Mavili ise abonelerin hem kendileri hem de aileleri için en doğru içeriği seçmelerini sağlayacak bilgiyi ekran başına geçtiklerinde bulabilmesini arzu ettiklerini dile getirdi.

Platformda yeni profil oluşturma ve ebeveyn kontrollerine ilişkin bilgi veren Mavili, "Bu, ne bizim ne kanun koyucunun ne RTÜK'ün ne de ebeveynlerin yalnız yürüyebileceği bir yol değil maalesef. Hepimizin el ele yürümesi gereken ve hepimizin sorumluluğu olan bir yolculuk. Dolayısıyla buna bütüncül ve topyekun bakmakta çok fayda görüyoruz." ifadelerini kullandı.