Ahşaba hayat veren usta: Özcan Abacı

Edirne'de ahşabı işleyerek eski ulaşım araçlarının minyatürlerini yapan Kültür ve Turizm Bakanlığı Geleneksel El Sanatları Sanatçısı Özcan Abacı, eserlerini yurt içi ve dışında tanıtıyor.

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Uyku Bozuklukları Merkezi'nde sağlık teknisyeni olarak çalışan 60 yaşındaki Abacı'nın ahşap serüveni, 1990 yılında başladı.

Merhum Edirne Valisi Fahri Yücel'in desteğiyle minyatür eski ulaşım aracı "talika" (dört tekerlekli, yaylı, üstü kapalı at arabası) maketleri yapmaya başlayan Abacı, eserlerini 36 yıldır büyük bir titizlikle üretiyor.

Atölyesinde ürettiği maket talika, fayton ve tarım aletleriyle yurt içi ve dışında pek çok festivale katılan Abacı'nın eserleri, bugüne kadar devlet başkanları, bakanlar ve bürokratlara hediye edildi.

"Ben bu işe hobi olarak başladım, hobi olarak devam ediyorum"

Kültür ve Turizm Bakanlığınca Kırklareli'nde düzenlenen Yaşayan Miras Şöleni'ne katılan Abacı, AA muhabirine, yaklaşık 36 yıldır 1/5 ölçekli fayton ve talika maketleri yaptığını söyledi.

Türkiye'de bu sanatı ölçekli olarak yapan, Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanan tek kişi olduğunu belirten Abacı, 2024 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın elinden "Yaşayan İnsan Hazinesi" ödülünü aldığını anımsattı.

Asıl mesleğinin uyku teknisyenliği olduğunu anlatan Abacı, "Benim felsefem hep şudur, geçmişte var olan kültürümüzü gelecek nesillere aktarabilmek. Benim bütün amacım bu aslında. Ben bu işe hobi olarak başladım, hobi olarak devam ediyorum." dedi.

Abacı, ahşaba olan ilgisinin her geçen gün arttığını kaydetti.

Ahşabın insan hayatının her döneminde olduğunu vurgulayan Abacı, şöyle devam etti:

"Güzel bir ahşap bulduğumda yanağıma koyar, dokunurum ona. Ahşabın sıcaklığı çok farklı çünkü ahşap hayatımızın her döneminde var. Doğumda beşik, yaşam alanında sandalye, masa veya kullanılan herhangi bir obje, ölüm anında da tabuttur. Ben de ahşaba olan ilgimle başladım. Gemi modelleri yaptım ama kendi kültürüme ait gemi modelleri bulamadığım için yabancı birkaç model yaptım. Sonra bu benim kültürüm olmadığı için kendi kültürüme ait bir şeyler yapmalıyım diye düşündüm. Tabii bunda rahmetli Valimiz Fahri Yücel'in de çok büyük katkıları oldu. Ne yapabilirim diye düşünürken ilk benim faytonlardı merakım ama üzerinde çok metal işçiliği vardı. Cesaret edemedim açıkçası ilk başlarda, sonra talika daha kolay gibi geldi. Metal işçiliği azdı, ahşap yönü vardı. Boya işi vardı. İşin ilginç yanı ben bunlara başlayana kadar elime fırça almış insan değildim, boya yapmasını bilmiyordum. Zamanla bunları öğrendik."

Abacı, yaptığı ilk eser olan tınaz makinesinin sergide dönemin valisi tarafından beğenilerek satın alındığını ve 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e hediye edildiğini dile getirdi.

Bunun kendisi için büyük bir onur ve motivasyon kaynağı olduğunu vurgulayan Abacı, "Arkadaşımın birisi bana 'Memursun, çiftçisin bir de bununla neden uğraşıyorsun?' demişti. Ben diğer tarafa bir şeyler götürmek için değil, geleceğe bir şeyler bırakabilmek adına bununla uğraşıyorum. Bu da benim için ayrı bir haz." ifadelerini kullandı.

Eserleri ABD ve İspanya'ya da ulaştı

Bugüne kadar 10'a yakın ülkede sergi açtığını, ABD ve İspanya gibi ülkelere maketler gönderdiğini kaydeden Abacı, yurt dışında el sanatlarına ve Türk kültürüne büyük ilgi gösterildiğini belirtti.

Kültür ve Turizm Bakanlığının destekleriyle tanıtım faaliyetlerini sürdürdüğünü ifade eden Abacı, yakın zamanda Fransa'da bir etkinliğe katılacağını ve 17-18 Haziran'da gerçekleştirilecek UNESCO Genel Kurulu'nda Türkiye'yi "Yaşayan İnsan Hazinesi" olarak temsil edeceğini sözlerine ekledi.