YKS öncesi kritik uyarı: Sınav öncesi beslenmede hangi yiyecekler tercih edilmeli?

Uzmanlar, YKS öncesi öğrencilerin sınav performansını doğrudan etkileyen beslenme hatalarına dikkat çekiyor. Dr. Serap Nazır, kahvaltıyı atlamak, aşırı kafein tüketimi ve geç saatte ağır yemek gibi yaygın 7 hatayı sıralarken, dengeli beslenmenin dikkat ve uyku kalitesi için kritik olduğunu vurguladı.
- Sınav sabahı kahvaltı, kan şekeri dengesi ve dikkat için sınavdan 1.5-2 saat önce yapılmalı, ağır ve şekerli yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
- Aşırı kafein tüketimi çarpıntı, kaygı, el titremesi ve uyku bozukluğuna yol açabilir; enerji içeceklerinden uzak durulmalıdır.
- Sınav haftasında Akdeniz tipi beslenme (sebze, meyve, tam tahıl, balık, yumurta, süt ürünleri, yağlı tohumlar) önerilmektedir.
Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) sayılı günler kala uzmanlar, öğrencilerin yalnızca ders çalışma programlarına değil, beslenme alışkanlıklarına da özen göstermesi gerektiğini belirtiyor. Beykoz Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Serap Nazır, sınav döneminde doğru beslenmenin dikkat, odaklanma, uyku kalitesi ve stres yönetimi üzerinde önemli rol oynadığını söyledi.

"KAHVALTIYI ATLAMAK BİLİŞSEL PERFORMANSI OLUMSUZ ETKİLEYEBİLİR"
Sınav sabahı yapılan en büyük hatalardan birinin kahvaltıyı atlamak veya yalnızca kahve tüketmek olduğunu belirten Nazır, kahvaltının gece boyunca süren açlığın ardından beynin ihtiyaç duyduğu enerjiyi dengeli şekilde sağlamaya yardımcı olduğunu ifade etti.
Bilimsel çalışmaların kahvaltının dikkat, bellek ve yürütücü işlevler üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğini ortaya koyduğunu belirten Nazır, "Amaç mideyi doldurmak değil; kan şekeri dengesini, dikkati ve sindirim konforunu desteklemektir. Bu nedenle kahvaltı sınavdan yaklaşık 1,5-2 saat önce yapılmalı; ağır, çok tuzlu ve çok şekerli yiyeceklerden kaçınılmalıdır" dedi.
Uzman isim, sınav sabahında haşlanmış yumurta veya omlet, az tuzlu peynir, tam tahıllı ekmek, birkaç zeytin, ceviz, domates, salatalık ve yeşilliklerden oluşan dengeli bir kahvaltının tercih edilebileceğini söyledi. Yoğurt veya sütle hazırlanmış yulafın da meyve ve ceviz eşliğinde uygun bir seçenek olduğunu belirtti.

"DAHA FAZLA KAHVE DAHA FAZLA BAŞARI ANLAMINA GELMİYOR"
Öğrenciler arasında yaygın olan "daha fazla kahve daha iyi odaklanma sağlar" düşüncesinin doğru olmadığını vurgulayan Nazır, düşük ve orta düzeyde kafein tüketiminin kısa süreli dikkat artışı sağlayabileceğini ancak aşırı tüketimin fayda yerine zarar verebileceğini kaydetti.
Yüksek miktarda kafeinin çarpıntı, kaygı, el titremesi, mide rahatsızlıkları ve uyku bozukluklarına neden olabileceğini belirten Nazır, enerji içeceklerinin de sınav döneminde uzak durulması gereken ürünler arasında yer aldığını ifade etti.

MUCİZE BESİN YOK, DENGELİ BESLENME VAR
Sınav haftasında tek bir besinden mucize beklemenin doğru olmadığını dile getiren Nazır, sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagil, balık, yumurta, süt ürünleri ve yağlı tohumları içeren Akdeniz tipi beslenmenin öne çıktığını söyledi.
Omega-3 açısından balık, ceviz, keten tohumu ve semizotunun; protein ve B vitaminleri açısından yumurta, süt ürünleri, balık, tavuk ve kurubaklagillerin; antioksidan bakımından ise portakal, kivi, brokoli, biber ve yeşil yapraklı sebzelerin tercih edilebileceğini belirtti.

UYKU VE BESLENME BİRLİKTE PLANLANMALI
Sınav haftasında öğrencilerin geç saatlere kadar ders çalışırken uyku düzenlerini bozmamaları gerektiğini ifade eden Nazır, akşam yemeklerinin uyku saatinden en az 3-4 saat önce yenmesini tavsiye etti.
Gece acıkmaları durumunda yoğurt, kefir, süt, meyve, az tuzlu peynirli küçük bir sandviç veya birkaç ceviz gibi hafif alternatiflerin tercih edilmesini öneren Nazır, su tüketiminin de gün içine dengeli şekilde yayılması gerektiğini söyledi.
Nazır ayrıca ailelerin de bu süreçte öğrencilere destek olması gerektiğini belirterek, evde sakin bir ortam oluşturulmasının ve kaygıyı artıracak söylemlerden kaçınılmasının önem taşıdığını vurguladı.

SINAV HAFTASINDA YAPILAN 7 KRİTİK BESLENME HATASI
Uzmanlara göre öğrencilerin sınav haftasında en sık yaptığı hatalar şunlar:
• Kahvaltıyı atlamak veya yalnızca kahve tüketmek
• Uykusuzluğu yoğun kafeinle telafi etmeye çalışmak
• Enerji içeceklerine yönelmek
• Şekerli atıştırmalıklarla öğün geçiştirmek
• Gece geç saatlerde ağır yemekler tüketmek
• Su tüketimini ihmal etmek
• Sınav öncesinde yeni yiyecekler veya takviyeler denemek














