Mardin Tarihinde STK’lar
Çevirmen-Yazar Doğan Bekin, Merkezi Erzurum'da Bulunan Müdafa-i Hukuk Cemiyeti'nin Mardin'in İlk Örgütsel Sivil Teşkilat Kuruluşu Olduğunu Söyledi.
Mardin Belediyesi tarafından kültürel etkinlikler kapsamında düzenlenen ve Çevirmen-Yazar Doğan Bekin'in sunumunu yaptığı 'Mardin Tarihinden Yapraklar-2' isimli sohbet kapsamında Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde Mardin'de ki Sivil Toplum Kuruluşları konusu anlatıldı.Sabancı Kent Müzesi'nde düzenlenen sohbete ilgi büyüktü.Sohbete Mardin Belediye Başkanı Mehmet Beşir Ayanoğlu, AK Parti Mardin Milletvekili Cüneyt Yüksel ve çok sayıda dinleyici katıldı.
Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde Mardin'de 11 Sivil Toplum Kuruluşunun bulunduğunu söyleyen Doğan Bekin; "O zamanlar Dünya çapında 200 STK vardı.Türkiye'de kurulu bulunan STK'ların temsilciliği Mardin'de de bulunmaktaydı.O dönemlerde; Hilal-ı Ahmer, Kuvay-ı Milliye Teşkilatı, Müdafa-i Hukuk Cemiyeti,Himaye-i Ehvan Cemiyeti, Mardin Teyyare Cemiyeti, Mardin Türk Ocağı, Kent Konseyi,Halkevleri, Millet Sandığı ve İttiad ve Terakki Cemiyeti olmak üzere toplam 11 STK vardı."dedi.
Hilal-ı Ahmer Cemiyeti'nin Mardin'de sağlık hizmetleri yaptığını söyleyen Bekin; "O dönemlerde Mor Mihail Kilisesi bir tür sağlık ocağına dönüştürüldü.Hastalar tedavi edildi.Şu an bile Amerika'da yaşayan Ermenilerin torunları bu sağlık ocağından sitayişle bahsederler.1918 yılında da Mor Efram Manastırı Askeri Hastaneye dönüştürüldü.Mardin halkından toplanan 500 altınla bu sağlık kuruluşlarının tefrişatı yapıldı.Mardin Memleket Hastanesi daha sonraki dönemlerde kuruldu.Hilal-ı Ahmer'in desteğiyle kurulan bu hastanede cüzamlı hastalar tedavi ediliyordu."dedi.
Sivil halk örgütlenmesi olan Kuvay-ı Milliye Teşkilatının Mardin'de görev yapan Albay Kenan Bey tarafından kurulup başına da Eyüp Önen'in getirildiğini söyleyen Bekim; "Kuvay-ı Milliye askeri teşkilat gibi teşkilatlanmıştır.Albay Norman'ın Mardin'e gelişi sırasında oluşturulan kalabalıklar bu teşkilat tarafından organize edilmiştir.Mardin'in kurtuluş mücadelesinde bu teşkilatın önemli katkıları oldu.Eyüp Önen komutanlığında direniş yapmak üzere 2 bin kişilik milis güç oluşturuldu."şeklinde konuştu.
Merkezi Erzurum'da bulunan Müdafa-ı Hukuk Cemiyeti'nin Mardin'in ilk örgütsel sivil teşkilat kuruluşu olduğunu anlatan Bekin, bu teşkilatın başkanlığını Mardin Müftüsü üseyin Ünal'ın yaptığını söyledi.
Yetim çocuklar için kurulan Himaye-i Ehvan Cemiyeti'ne Mardin halkının çok özveride bulunduğunu ifade eden Bekin; "Mardin'deki her aile bir iki yetim Ermeni çocuğunu büyütmüştür."dedi.
Çevirmen-Yazar Doğan Bekin, Mardin Türk Ocağı Başkanının Hamdi Bey olduğunu ve bu ocağın spor başta olmak üzere çok alanda faaliyet gösterdiğini söyledi.
