Kırsal Kesim Sorunlarla Boğuşuyor

Diyarbakır'da Kalkınma Merkezi tarafından yapılan bir araştırmada düşündürücü sonuçlar ortaya çıktı. Köylerde yapılan araştırmaya göre, insanların büyük bölümünün mevsimlik işçi olarak çalışıp, batıya çöp toplamaya gittikleri kaydedildi. Araştırmaya göre, 40 yaş üstü kadınların yüzde 90'u okuma yazma bilmiyor, kızlar 5'nci sınıftan sonra okutulmuyor ve köylerde kanalizasyonun olmaması bulaşıcı hastalıklara neden oluyor.

Diyarbakır'da sivil toplum kuruluşu olan Kalkınma Merkezi, 'Kapasite Geliştirme Programı' çerçevesinde eğitim, sağlık, altyapı, üretim faaliyetleri, sosyal güvenlik, kamu hizmetleri ve kamu kurumlarıyla ilişkiler konusunda 4 bin 55 kişinin yaşadığı 4 köy ve 5 mezrada yaptığı araştırmada ilginç sonuçlara ulaştı. Araştırmada, 40 yaş üstü kadınların yüzde 90'ının okuma- yazma bilmediği saptanırken, bölgede 'Şartlı Nakit Transferi' kapsamında yoksul öğrenciler için verilen maddi katkı nedeniyle, hemen hemen tüm okul çağındaki çocukların okula gönderildiği, ancak kız öğrencilerin 5'nci sınıftan sonra ekonomik, sosyal ve coğrafi nedenlerle okula gönderilmediği saptandı. Erkek öğrencilerin ise, taşımalı sistem veya yatılı okullarda eğitimlerine devam ettikleri kaydedildi. Güneydoğu'da yaşanan mevsimlik göç nedeniyle de okulda olan öğrencilerin eğitim dönemi sırasında mevsimlik işlerde çalıştırılmak için okullarından alındıkları, 3 aylık eğitim sürecini kaçırdıkları ve derslerinden geri kaldıkları kaydedildi.

SALGIN HASTALIK TEHLİKESİ

Araştırmada alt yapı yetersizliği, köylerde kanalizasyonların olmaması nedeniyle ciddi sağlık sorunlarının yaşandığı ortaya çıktı. Bu yerleşim birimlerinde çevre ve insan sağlığı sorunlarının arttığına dikkat çekilen araştırmada, ''Hiçbir yerleşim biriminde kanalizasyon sistemi olmadığı için, tüm atıklar köy içerisine bırakılıyor. Bu da bir çok hastalığı neden oluyor. Kırsal alanda her evde tuvalet olmamasından dolayı, yetersiz ve sağlıklı olmayan içme suyu kullanılıyor. Ahırlardan çıkartılan ve köy içerisinde uzun bir süre biriktirilen hayvan gübresi de önemli bir sağlık sorunu oluşturuyor. Kırsal kesimdeki yerleşim birimlerinde tifo, sıtma, burusalla, uyuz ve kadın hastalıkları, çocuklarda ise kızamık, kabakulak ve su çiçeği hastalıkları görülüyor'' denildi.

BÜYÜK KENTLERİN ÇÖPÜNÜ TOPLUYORLAR

Araştırmaya göre, geçmişte bitkisel üretim veya hayvancılığın kırsal alanda temel geçim kaynağı olduğu, ancak son zamanlarda mevsimlik işçiliğin bunun yerini aldığı belirtildi. Diyarbakır ve çevresinden, Türkiye'nin değişik bölgelerine çok sayıda insanın çalışmak üzere dönemsel olarak göç ettiği belirtilen araştırma sonucunda şu görüşlere yer verildi:

''Çalışmak üzere il dışına yapılan göçe, aileden hayvan ve arazilere bakacak birileri bırakılıp, ailenin çalışabilecek diğer tüm fertleri katılmaktadır. Genel olarak ilkbaharda başlayan bu süreç, pamuk hasadının bitmesi ile Kasım ayı sonu civarında sona ermektedir. İl dışına aile fertleri ile yapılan mevsimlik işçilik ise sebzecilik için Bursa, fındık toplama işçiliği için Karadeniz Bölgesi'ni ve pamuk toplama işçiliği için Ege Bölgesi'ni kapsamaktadır. Beş ay süre ile mevsimlik işçiliğe giden 5 kişilik bir aile yaklaşık 4000- 5000 YTL para kazanmaktadır. Ağustos ayı öncesi olan mevsimlik göçe daha çok çocuk ve genç erkekler katılmakta, her yıl yaklaşık 215 bin kişi, ya inşaat işleri için değişik illere veya çöp toplamak üzere İstanbul'a gitmektedir. Çöp toplama işine gidenler 12- 20 yaş arası zaman zaman köye gelerek, bir süre dinlendikten sonra tekrar işe gitmektedirler. İnşaat işlerinde çalışanlar ise kış aylarında eve gelmekte, diğer zamanlarda ise çalışmaya gitmektedirler. Özellikle çöp toplama işi için giden çocuk ve gençler, hem çalışma alanı itibariyle, hem de ailelerinden uzak bir şekilde metropol bir şehirde yaşamaları nedeniyle her türlü tehlike ile karşı karşıyadırlar.''

'TARIMSAL DESTEKTEN HABERLERİ YOK'

Diyarbakır Kalkınma Merkezi Koordinatörü Tahir Dadak, kırsal kesimdeki değişimi öğrenmek amacıyla bölgede bir çalışma yaptıklarını belirtti. Dadak çalışmayla ilgili şunları söyledi:

''Araştırma yaptığımız özellikle Karacadağ yöresindeki yerleşim birimlerinin, devletin 'Tarımsal Destek Politikası'ndan haberleri bile yoktu. Kırsal kesimdekiler devlet desteğinden yararlanamadıkları için de bir süre sonra tarımdan kopuyorlar. Köylerdeki kız çocukları ise 5'nci sınıftan sonra okula gönderilmiyor. Bunun nedeni ise bir çok okulun ancak 5'nci sınıfa kadar olmasıdır. Aileler kız çocuklarını sosyal nedenlerden dolayı da okula göndermiyor. Araştırma yaptığımız köyler oldukça yoksul durumda bulunuyordu. Biz bu alan araştırmasıyla, bu yoksulluğu, geri kalmışlığı ortaya çıkardık. Köy evlerinde tuvalet olmaması yüzünden ise bulaşıcı hastalıklar özellikle yaz mevsiminde baş gösteriyor.''

Ramazan YAVUZ/DİYARBAKIR, (DHA)