Japonya'da seçimin ikinci en başarılı siyasetçisi, "yapay zeka hareketi" lideri Anno oldu

Japonya'da erken genel seçimlerin en başarılı ikinci siyasetçisi, girdiği ilk seçimde 11 sandalye kazanan ve "yapay zeka hareketi" olarak da tanımlanan siyasi oluşumun lideri Anno Takahiro oldu.

Japonya'da 8 Şubat'taki erken seçim sonuçları azınlık iktidarındaki Liberal Demokrat Parti'ye (LDP) "süper çoğunluk" sağlarken, muhalefet kanadını da yeniden dizayn etti.

Devlet televizyonu NHK'ye göre, ülkenin ilk kadın başbakanı Takaiçi Sanae liderliğindeki iktidar partisi LDP, Temsilciler Meclisinde (Şuugiin) 465 sandalyeden 316'sını kazandı.

Sandalye sayısını 198'den 316'ya yükselten LDP, böylelikle mecliste sandalyelerin 3'te 2'si kabul edilen 310 sandalye eşiğini geçti. LDP, İkinci Dünya Savaş'ı sonrası ülkede bu başarıyı elde eden ilk parti oldu.

Keskin artışın, Takaiçi'nin 2025 yılında önce 4 Ekim'de LDP içi seçimde parti liderliğine, 21 Ekim'de meclis içi seçimde ülkenin "ilk kadın başbakanı" seçilmesi sonrası gelmesi dikkati çekti.

LDP liderliğindeki 127. gün ve başbakanlığındaki 110. gününde Takaiçi, muhalefet karşısında, meclisteki azınlıktaki partisini 4 aydan kısa sürede "anayasa değiştirecek" çoğunluğa ulaştırabildi.

Takaiçi, zafer konuşmasında bu sonucu, LDP'ye "önemli politika değişiklikleri" yetkisi ve savaş sonrası barışçı unsurlar taşıyan anayasayı değiştirme imkanı olarak değerlendirdi.

"Ne sol ne sağ" diyen yapay zeka hareketi artık mecliste

Sandığın en büyük diğer sürprizi ise yapay zeka mühendisi Anno Takahiro liderliğinde ve "ne sol ne de sağ" olarak tanımlanan Team Mirai (Geleceğin Takımı) hareketinin elde ettiği sonuçlar oldu.

Kampanya dönemi "geleceğin zorluklarına yönelik çözüme odaklanıyoruz" mottosuyla hareket eden Team Mirai hareketi, mecliste hiçbir sandalyeye sahip değilken, bu sayıyı 11'e yükseltti.

Dijital teknolojilerin benimsenmesini savunan hareket, gelecek nesillerin üzerindeki yükü hafifletmek için sosyal güvenlik primlerini düşürmeyi ve teknoloji odaklı hükümet reformunu hedefliyor.

Ulusal basında " Japonya'nın yapay zeka odaklı yeni muhalefet gücü" şeklinde nitelendirilen "Team Mirai", ulusal parti statüsü kazanmasından sadece 6 ay sonra mecliste ilk sandalyelerini elde etti.

Çevrim içi video kampanyalarını sokak konuşmalarıyla birleştiren ve Japonca'da "gelecek" anlamına gelen "Mirai" adını taşıyan parti, ağırlıklı olarak genç seçmenlere hitap etti.

Aralık 1990 doğumlu Anno, Tokyo'daki bir kampanya ofisindeki zafer konuşmasında, sağ yumruğunu havaya kaldırarak "Başardık!" diye bağırdı, "gerçekten mutlu" olduğunu söyledi ve destekçilerine teşekkür etti.

Seçimde Japon Komünist Partisi (JCP), meclisteki sandalye sayısı 8'den 4'e; genç seçmenlerin tercihi kabul edilen sol görüşlü Reiwa Şinsengumi de sandalye sayısı da 8'den 1'e düşürdü.

Erken sandığa "kar" yağmadı

Takaiçi, "görevini korumak ve siyasi gündemini ilerletmek için halktan yetki almak" şeklinde nitelediği erken seçime gidilme kararı vermiş ve bu nedenle meclis feshedilmişti.

Böylelikle meclis, son 60 yıl içinde ilk kez, olağan oturumun başlangıcında feshedilmiş oldu.

Japonya'da 36 yıl aradan sonra ilk kez Şubat ayında genel seçim yapıldı. Benzer bir meclis seçimi en son Şubat 1990'da düzenlenmişti.

Takaiçi'nin erken seçim kararı, ülkenin birçok yerindeki yoğun kar yağışıyla kampanyayı zorlaştırabileceği tartışmalarına yol açtı.

Henüz resmi sonuçlar açıklanmasa da seçime katılım oranının, 2024'e göre 2-3 puan artışla yüzde 56,2'yi aştığı tahmin ediliyor.

Başkentin dahil olduğu "Büyük Tokyo'da" tulum

LDP, başkent Tokyo ile çevresindeki Saitama, Kanagawa ve Çiba eyaletlerini kapsayan, nüfusu 38 milyonu aşan "Büyük Tokyo Metropolü" (Şutoken) bölgesinde tek sandalyeli listelerde tulum çıkardı.

Tokyo'da 30, Kanagawa'da 20 ve Saitama'da 16 sandalyenin tamamını elde eden LDP, Çiba eyaletinde ise 14 sandalyenin 13'ünü kazandı. Çiba'da ana muhalefetteki Anayasal Demokrat Parti (CDP) liderliginde kurulan Merkezci Reform Ittifaki (CRA) tek sandalye kazanabildi.

Seçim sonuçlarına dair yapılan araştırmada LDP, 60 yaş altı seçmenlerin yüzde 36,6'sı ve 60 yaş üstü seçmenlerin yüzde 42,4'ü de dahil olmak üzere her nesilden seçmen tarafından desteklendi.

LDP'nin 18-19 yaş arası seçmen desteği yüzde 37,9 ve 20'li yaşlardaki seçmen desteği yüzde 33,1 oldu. Takaiçi, genç seçmen desteğini yeni zirvelere taşıdı.

Tazelenen koalisyonun etkisi

Dünkü genel seçim öncesi son 5 genel seçim göz önüne alındığında iktidardaki LDP'nin "zayıflayan" karnesi dikkati çekiyordu.

Zira LDP 2012'de 294, 2014'te 291, 2017'de 284 ve 2021'de 259 ve 2024'te ise 191 sandalye elde etmişti.

Son genel seçimde kaybedilen meclis çoğunluğu sonrası, LDP'nin 1999'dan beri Komeito partisi ile sürdürdüğü koalisyon ortaklığı "siyasi anlaşmazlıklar" gerekçe gösterilerek Ekim 2025'te sonlandırılmıştı.

LDP, meclis çoğunluğunun yeniden sağlanması hedefiyle Ekim 2025'te muhalefetteki Osaka metropolü merkezli Nippon Ishin (JIP) ile koalisyon mutabakatı imzalamıştı.

Yeni ortak da "Osaka'ya sıkıştı"

İktidarın "seçimi birlikte kazandığı" yeni ortağı Nippon Ishin (JIP) de sandalye sayısını 2 artırarak 36'ya yükseltti. Böylelikle iktidar koalisyonu toplam sandalye sayısını 352'ye çıkardı.

Buna karşın JIP, 2017'den beri ilk kez Osaka bölgesinde bir sandalye kaybetmesi nedeniyle "giderek Osaka'ya sıkışıp kalan bir parti" eleştirilerine maruz kaldı.

Zira JIP, tek sandalyeli listelerde elde ettiği 36 sandalyenin 26'sı Osaka'da diğer 10 sandalye ise Osaka'nın yer aldığı Kansai bölgesindeki nispi temsil bloğunda yer aldı.

Japonca'da "Japon Restorasyonu" anlamına gelen ve 2015'te Osaka merkezli kurulan Nippon Ishin, "doğrudan reform" mottosuyla hareket ediyor.

Muhalefetin ağır mağlubiyeti

Ana muhalefet Anayasal Demokrat Parti (CDP) Hokkaido, Aichi ve Nagano eyaletleri dahil bazı "güçlü kale" şeklinde nitelendirilen bölgelerde büyük yenilgiye uğradı.

CDP liderliğindeki seçim öncesi büyük umutlarla kurulan CRA sandalye sayısını 172'den 49'a düşürerek büyük bir mağlubiyet yaşadı.

İttifakın ağır topları kabul edilen ve ülke siyasetinde öne çıkan birçok isim sandıktan meclise vize alamazken, muhalefet partilerinin liderleri, sandalye sayısının oldukça düşürmesi sebebiyle istifa sinyali verdi.

Sanseito'dan "istatistiki başarı"

Muhalif cephede siyasi hayatına 2020'de YouTube'da başlayan popülist ve "küreselleşme karşıtı" Sanseito hareketi de seçimin odak noktasındaydı.

2025'teki Danışman Meclisi (Sangiin) seçimlerinde sandalye sayısını 1'den 15'e çıkaran Sanseito, bu seçimde 190 aday göstermiş ancak sandalyesini 2'den 15'e çıkararak "istatistiki başarı" elde etti.

Kurulduğundan beri "Önce Japonya" sloganını yayan hareket Kovid-19 aşıları, aşırı turizm ve yabancı göç karşıtı politikalarıyla tanınıyor.