İstanbul'un En Eski Kilisesi Onarılacak - Yedikule'deki 1543 Yıllık İmrahor Anıtı ''Studıos Manastırı Ve Ioannes Prodromos Bazilikası'', Restore Edilecek

Affan Eren Kulunyar - İstanbul'un en eski yapılarından biri olan 1543 yıllık İmrahor Anıtı'nın (Studios Manastırı ve Ioannes Prodromos-Vaftizci Yahya-Bazilikası) restore edileceği bildirildi.

Anıtın bağlı bulunduğu Ayasofya Müzesi Müdürü Jale Dedeoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 456-463 yılları arasında Doğu Konsülü Studios tarafından Vaftizci Yahya adına inşa ettirilen binanın, İstanbul'un en eski kilisesi olduğunu söyledi.

Kilise ve manastır olarak şehrin girişinde kurulan anıtın, tarihte patriklerin eğitim aldığı, kente gelen imparatorların ibadet ettiği bir yer olduğunu ifade eden Dedeoğlu, yapının, 1204-1261 yılları arasındaki 4. Haçlı seferlerinde Latin istilasıyla yağmalandığını ve yakılıp yıkıldığını kaydetti.

Dedeoğlu, anıtın, İstanbul'un fethinin ardından 1486 yılında İmrahor İlyas Bey tarafından camiye çevrildiğini belirterek, buranın Osmanlı döneminde ünlü hattatların yetiştiği bir merkez haline geldiğini anlattı.

Caminin 1782'de yandığını, 1820'de onarıldığını, 1894'te meydana gelen depremde büyük hasar gördüğünü ifade eden Dedeoğlu, 1908 yılında çatısı çöken binanın o zamandan bugüne onarılmadığını bildirdi.

-ZEMİN SÜSLEMELERİ-

Jale Dedeoğlu, İmrahor Anıtının atriumlu (üstü açık avlu), sütunlarla 3 bölüme ayrılan, narteksi (ön cephede bulunan giriş bölümü) bulunan bir yapı olduğunu anlatarak, ''Yapının en önemli özelliği zeminindeki süslemeler. Zemindeki birbirine geçmeli mermer süslemeler ve mozaikler çok önemli'' dedi.

Çatısı bulunmadığı için doğal faktörlerin tahribatına açık olan yapının, yıllardır ihmale uğradığını vurgulayan Dedeoğlu, ''Biz mermer döşemelerin bozulan kısımlarında ve diğer noktalarda temizlik çalışmaları yapmak istiyoruz. Duvar ve sütunları halen ayakta olan bu binanın, çöken iç yapısı ayağa kaldırıldığında Bizans tarihinde patriklerin, Osmanlı tarihinde hattatların yetiştiği, dünya kültür mirası niteliğindeki bu çok etkileyici, büyük yapıyı yaşatmış olacağız'' diye konuştu.

-ÖNCE TEMİZLİK VE KURTARMA, ARDINDAN RESTORASYON-

Dedeoğlu, yapının çevresinde yıkılan manastırın kalıntılarının bulunduğu alanların da yer aldığını dile getirerek, anıtın kesin sınırları belirlendikten sonra etrafının çevrileceğini ve kontrolsüz girişlerin engelleneceğini bildirdi.

Bunun için bir temizlik çalışması yapılması gerektiğine işaret eden Dedeoğlu, şunları kaydetti:

''Burada öncelikle bu restorasyona temel oluşturmak üzere temizlik çalışması ve duvarların yıkılmaktan kurtarılması için statik ölçümleri gerçekleştirilecek. Şu anda duvarlar, sütunlar kasnaklar ve iskelelerle tutturulmuş durumda. Statik ölçümlerinin sonuçlarına göre duvarların düşmemesi için kurtarma çalışmaları yapılacak. Yani dışarıdan kasnakla, iskeleyle yapıyı tutmaya çalışmak değil, yapının altyapısıyla kurtarılması söz konusu.

Daha sonra bina orijinalinde nasılsa, ki kubbeli değil kemer çatılı bir yapıdır, o şekilde bir restorasyon çalışmasına geçmek istiyoruz. Döşeme mozaikleri temizlenip sağlamlaştırılarak zeminin zarar görmeden dolaşılacak biçimde düzenlenmesi veya üzerinin uygun bir malzemeyle kapatılıp koruma altına alınması gerekir. Hedefimiz, binanın halihazır durumunun korunup, olmayan sütunlarının orijinaline uygun şekilde tamamlanarak kültürel etkinliklerin yapılabileceği, ancak kültür dokusunun saklandığı bir yapı kurabilmek.''

-ANIT İÇİNDEKİ EV-

Jale Dedeoğlu, anıt içerisinde yıkık-dökük bir ev bulunduğunu ve yapıya bekçilik ettiğini ileri süren bir ailenin yaşadığını da kaydederek, kamulaştırılması için girişimde bulundukları evi kısa süre önce tahliye ettirdiklerini bildirdi.

Evin yıkımının gerçekleştirileceğini anlatan Dedeoğlu, anıta 24 saat süreyle bekçi koyduklarını ifade etti.