Haredi öğrencileri zorunlu askerlikten muaf tutacak tasarı, İsrail Meclisi'ndeki ilk okumadan geçti

İsrail'de Ultra-Ortodoks (Haredi) Yahudi öğrencilerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasını sağlamak amacıyla, Tevrat eğitimini "en üstün ulusal değer" ilan eden tartışmalı temel kanun değişikliği yasa tasarısı ilk okumada İsrail Meclisi'nden geçti.

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, "Tevrat Çalışmaları Temel Yasası", İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Likud Partisi ile Harediler arasında sağlanan uzlaşma sonucunda İsrail Meclisi'nde yapılan ilk okumada onaylandı.

Tevrat eğitimini "en üstün ulusal değer" ilan eden tartışmalı yasa tasarısı, 53 "hayır" oyuna karşı 63 "evet" oyu ilk okumadan geçti. Tasarının yasalaşması için İsrail Meclisi'nin ilgili komisyonunda ele alınması ve ardından ikinci ve üçüncü okumalarda da onaylanması gerekiyor.

Haredi partilerin talebi üzerine Netanyahu, yasa tasarısı lehine oy kullanmak üzere meclis genel kuruluna geldi.

Haberde, Netanyahu'nun Haredi parti liderleriyle yaptığı anlaşmaya göre, Harediler, koalisyonun söz konusu yasa gibi kendileri için önem arz eden bir dizi yasanın onaylanmasını sağlaması karşılığında, Netanyahu hükümeti için hassas adımları destekleyecek.

Muhalifler tepki gösterdi

İsrail'de tartışmalara neden olan yasa tasarısının İsrail Meclisi'ndeki ilk okumada onaylanmasına muhalifler tepki gösterdi.

Eski İsrail Başbakanı ve Birlik Partisi Başkanı Naftali Bennett, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, kendilerinin iktidara gelmesi durumunda "Tevrat'a Saygısızlık Temel Yasası" olarak nitelendirdiği yasayı yürürlükten kaldırmanın ilk işlerinden olacağını kaydetti.

Netanyahu'nun en büyük rakiplerinden biri olarak gösterilen Yashar Partisi lideri ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, yasanın "asker kaçaklığını yasal hale getirdiği" eleştirisinde bulunarak, "Bu akşam Kaçınma Temel Yasası lehine oy verenler, hükümetin hayatta kalmasını, İsrail ordusu ve İsrail toplumunun dayanıklılığına tercih ediyor." ifadesini kullandı.

Zorunlu askerlik yasası krizi

Yaklaşık 10 milyon nüfuslu İsrail'de, Harediler nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturuyor. Harediler, dini gerekçelerle askerlik yapmayı reddediyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te, herkesin zorunlu askerlik yaptığı İsrail'de, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağı olmadığına hükmetmişti.

Bu karara İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun hükümetindeki Haredi partiler şiddetle karşı çıkmış ve yeni bir zorunlu askerlik yasası hazırlanması için baskıları artırmıştı.

Söz konusu yasa konusunda uzlaşı sağlanamaması ülkede siyasi krize neden olmuştu.