GRAFİKLİ - Kuzey Makedonya bağımsızlığının 35. yılını kutluyor

Balkan ülkelerinden Kuzey Makedonya, bağımsızlığının 35. yıl dönümünü kutluyor.

Eski adıyla Makedonya, eski Yugoslavya'da 1990'lı yılların başında meydana gelen siyasi ayaklanma ve çatışmalar sonucunda bağımsızlığını ilan etti.

Kuzey Makedonya'da 8 Eylül 1991'de bağımsızlık referandumu düzenlendi. Referanduma katılanların yüzde 95,3'ü ülkenin bağımsızlığı yönünde oy kullandı.

Ardından başta Türkiye olmak üzere pek çok ülke, o dönemki adıyla Makedonya'nın bağımsızlığını tanıdı.

İlk Cumhurbaşkanı Kiro Gligorov olan ülkenin kendi para birimi 26 Nisan 1992'de piyasaya sürüldü, aynı yıl ağustosta da ordu kuruldu.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda 8 Nisan 1993'te yapılan oylamada oy birliğiyle BM üyeliğine kabul edilen Makedonya, güney komşusu Yunanistan'ın itirazı sonucu geçici referans olarak "Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya" adıyla üyeliğe alındı.

Bağımsızlığını elde etmesinin hemen ardından Kuzey Makedonya, başta Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyeliği olmak üzere bazı stratejik hedefler belirledi.

Uzun müzakereler sonucunda 2020'de NATO üyesi olan ülke, zaman zaman birçok engelle karşılaşsa da gelecek dönemde AB'ye tam üyeliği hedefliyor.

Ülke ismini değiştirmesinin ardından NATO'ya üye olabildi

Makedonya'nın komşusu Yunanistan ile arasındaki isim sorununun çözüme kavuşturulması için müzakereler yıllarca kesintilere uğrasa da farklı zamanlarda devam etti.

BM arabuluculuğunda yapılan müzakerelerin ardından iki ülke arasında Haziran 2018'de Prespa Anlaşması imzalandı.

İsim sorununun çözümü ve stratejik partnerlik konularını içeren anlaşmaya göre, ülkenin adının "Kuzey Makedonya" olarak değiştirilmesi öngörülüyordu. Bu kapsamda Eylül 2018'de referandum yapıldı.

Referandumda halka, "Makedonya ile Yunanistan arasındaki anlaşmayı kabul ederek AB ve NATO üyeliğine var mısınız?" sorusu soruldu. Referanduma katılanların yüzde 91,46'sı "evet" oyu kullandı.

Oylama, dönemin muhalefeti tarafından boykot edilirken, katılım oranı yüzde 36,91'de kaldı.

AB ile katılım müzakerelerine 2022'de başladı

AB ile 19 Temmuz 2022'de ilk hükümetler arası konferansı düzenleyerek katılım müzakerelerine başlayan Kuzey Makedonya, "aday ülke" statüsünü 2005'te kazanmıştı.

Kuzey Makedonya'nın, Bulgaristan ile imzalanan ikili protokolden kaynaklanan gerekli anayasal değişiklikleri yapmasının ardından AB üyeliği için fasılları açmaya başlaması öngörülüyor. Bu kapsamda, diğer konuların yanı sıra Bulgarların Kuzey Makedonya Anayasası'na dahil edilmesi gerekiyor.

Bulgarları anayasaya dahil etmeden AB ile fasıl açamayan Kuzey Makedonya'da bunun gerçekleşmesi için de 120 sandalyeli Meclis'in 3'te 2 çoğunluğuna, yani 80 milletvekiline ihtiyaç bulunuyor.

Planlanan değişikliklere göre, anayasada yer alan "Kuzey Makedonya vatandaşları; Makedon, Arnavut, Türk, Ulah, Sırp, Roman, Boşnak" ifadesine, "Bulgar, Hırvat, Karadağlı, Sloven, Yahudi ve Mısırlı" ifadesinin de eklenmesi gerekiyor.