BMMYK Yüksek Komiseri Salih, 117 milyondan fazla kişinin evini terk ettiğini söyledi

Birleşmiş Milletler (BM) Mülteciler Yüksek Komiseri Berhem Salih, "Çatışma, şiddet, zulüm ve diğer tehditler nedeniyle 117 milyondan fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Bu rakamın ardında acı verici, trajik insani gerçekler yatıyor." dedi.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) Yürütme Komitesinin 77. Oturumu, BM Cenevre Ofisi'nde başladı.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Salih, geçen hafta Panama'da yaşanan şiddetli depremde hayatını kaybedenler için üzüntüsünü dile getirerek, Panama halkı ve yetkilileriyle dayanışma içerisinde olduklarını söyledi.

Salih, 9 aydır görevini yürüttüğünü hatırlatarak, sorumluluklarının farkında olduğunu belirtti.

Bu süreçte karşı karşıya olunan zorluğun boyutlarına tanık olduğunu aktaran Salih, çatışmaların giderek daha uzun soluklu hale geldiğini, yerinden edilme durumlarının uzadığını ve kaynakların ise azaldığını vurguladı.

Salih, şöyle devam etti:

"Yeni acil durumlar derhal harekete geçilmesini gerektirirken, daha eski krizler nedeniyle yerinden edilmiş milyonlarca kişi hala hayatlarını yeniden kurmayı bekliyor. Bu, BMMYK için zorlu bir dönem ancak aynı zamanda BMMYK'nin neden hala güncelliğini koruyan, hayati ve vazgeçilmez bir kurum olduğunun da bir hatırlatıcısı. Mülteci Sözleşmesi'nin kabul edilmesinden 75 yıl sonra görev alanımızın merkezindeki sorumluluklar her zamanki gibi aciliyetini koruyor."

Kaçmak zorunda kalan insanların korunmaya ihtiyacı olduğunun altını çizen Salih, onları kabul eden ülkelerin ve toplulukların da desteğe ihtiyacı olduğuna işaret etti.

Salih, "Mültecilerin, hayatta kalmaktan çok daha fazlasına ihtiyacı var. Hayatlarının kontrolünü yeniden ellerine almaya ve nihayetinde yerinden edilme sorunlarına bir çözüm bulmaya ihtiyaçları var. Çatışma, şiddet, zulüm ve diğer tehditler nedeniyle 117 milyondan fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Bu rakamın ardında acı verici, trajik insani gerçekler yatıyor." diye konuştu.

Sudan'daki çatışmaların milyonlarca insanı yerinden ettiğine dikkati çeken Salih, Sahel genelinde şiddet ve güvensizliğin toplulukları yerinden ettiğini, halihazırda yoksulluk ve iklim şoklarıyla boğuşan devletleri daha da zorladığını vurguladı.

Salih, "2017'deki kitlesel yerinden edilmenin üzerinden 9 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen 1,2 milyondan fazla vatansız Arakanlı Müslüman (Rohingya) mülteci Bangladeş'te kalıyor ve Myanmar'a güvenli şekilde geri dönemiyor." dedi.

"Çatışmalar, çözüme kavuşturma hızımızdan daha hızlı şekilde yerinden edilmeye yol açıyor"

Dünya genelinde yerinden edilmelerle ilgili son derece farklı krizler olduğuna ancak bunların aynı örüntüyü ortaya koyduklarına dikkati çeken Salih, şunları kaydetti:

"Çatışmalar, çözüme kavuşturma hızımızdan daha hızlı şekilde yerinden edilmeye yol açıyor. İnsani yardım kuruluşları sonuçları yönetmek zorunda kalıyor. İnsanları korumaya, ev sahibi toplulukları desteklemeye ve erişimi güvence altına almak ve çözümleri ilerletmek için insani diplomasiyi kullanmaya devam edeceğiz. Ancak insani yardım, çözülmemiş savaşların telafisini sonsuza dek sağlayamaz. Bunları sona erdirmek siyasi liderlik gerektirir."

Salih, BMMYK'nin yaşadığı mali zorluklara işaret ederek, 2024'ten bu yana yaklaşık 8 bin meslektaşının BMMYK'den ayrıldığını, iş gücünün yaklaşık 20 bin kişiden 12 binin altına düştüğünü aktardı.

Meslektaşlarının, kurumlarının olağanüstü belirsizlik döneminden geçtiği bu süreçte, çoğu zaman daha küçük ekiplerle ve daha büyük sorumluluklarla mültecilere hizmet etmeyi sürdürdüğünü belirten Salih, "Yaşanan küçülmeye rağmen iş gücümüzün yüzde 88'i genel merkezimiz dışında görev yapmaya devam ediyor. Personelimizin yüzde 70'i yerel olarak istihdam ediliyor. Koruma ve çözüm kapasitemizin yaklaşık yüzde 95'i saha operasyonlarında yer alıyor. BMMYK'nin finansal açıdan sürdürülebilir olmasını ve operasyonel önceliklerimizle uyumlu kalmasını sağlarken, bu kapasiteleri korumaya kararlıyız." diye konuştu.

Salih, dünya genelinde yaşanan diğer yerinden edilme krizleri ve karşılaştıkları zorluklara da işaret etti.

BMMYK Yürütme Komitesinin 77. Oturumu, 16 Ekim'e kadar devam edecek.