Bakan Göktaş, 1. Uluslararası Ailenin Güçlendirilmesi Konferansı Kapanış Oturumu'nda konuştu Açıklaması

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, "İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde önümüzdeki dönemi, Aile ve Nüfus 10 Yılı ilan edilmesi için Türkiye olarak girişimlerde bulunduk. Yakın zamanda bu kapsamda da güzel gelişmeler elde edeceğimize inanıyorum." dedi.

Bakan Göktaş, İstanbul Ticaret Üniversitesinde düzenlenen 1. Uluslararası Ailenin Güçlendirilmesi Konferansı Kapanış Oturumu'ndaki konuşmasında, akademinin birikimini, sahadan gelen tecrübeyi ve kurumların çözüm önerilerini aynı masada buluşturduklarını kaydetti.

Konferans boyunca, aile yapısındaki değişimin, evlilik ve ebeveynliği destekleyen mekanizmaların, kuşaklararası dayanışmayı ve sahada etkisi kanıtlanmış iyi uygulamaların değerlendirildiğini aktaran Göktaş, demografi ve nüfus eğilimlerinden sosyal hizmet modellerine, dijital risklerden aile içi iletişime kadar her şeyin geniş bir çerçevede ele alındığını belirtti.

Konferansta ortaya çıkan bilgi ve önerilerin Türkiye ile Özbekistan arasında aile konusunda kalıcı işbirliklerine dönüşmesi, sahada karşılığı olan ortak projelerin ve aileyi güçlendiren somut adımların çoğalması temennisini dile getiren Göktaş, "Bu toplantının Özbekistan'la ikili işbirliğimiz açısından da çok kıymetli olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum. Türkiye olarak Özbekistan'la her aşamada ikili işbirliğimizi geliştirmeyi oldukça önemsiyoruz. Bu kapsamda Bakanlık olarak biz de, Özbekistan'ın ilgili kurumlarıyla iki anlaşma imzaladık. Türk Devletler Teşkilatı bünyesi içerisinde ilk defa Sosyal Politikalar Bakanları toplantısına ev sahipliği yaptık. Önümüzdeki dönemde de Türkiye modelini, aynı zamanda ülkeler arasındaki güzel inisiyatifleri, başarılı modelleri, paydaş ülkelerimizle paylaşmaya ve güçlendirmeye kararlıyız. Özbekistan'la işbirliğimizi güçlendirmeye devam edeceğiz." diye konuştu.

Bakan Göktaş, ailenin insanın dünya ile tanıştığı ilk kapı, kimliğin, aidiyetin, merhametin, sorumluluğun, dayanışmanın ilk öğretildiği yer olduğunu ifade etti.

"Çağımızda aile, çok katmanlı bir baskı altında"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Ailenin, kültürel kimliği ve insani değerleri koruyan temel kurum olduğu gerçeği bütün dünyada insanlığın tartışmasız ortak kabulüdür." sözlerini hatırlatan Göktaş, "Çağımızda aile, çok katmanlı bir baskı altında. Bu noktada, meseleye iki pencereden bakmak zorundayız. Birincisi, demografik dönüşüm penceresidir. Yıllarca ülkemizde aile planlanması adı altında, doğurganlık hızının azaltılması için çalışmalar yürütüldü. Bugün yaşadığımız düşük doğurganlık oranları, bu yaklaşımın birikmiş bir sonucudur." dedi.

Göktaş, Türkiye'de doğurganlık hızının 2024'te 1,48'e düşmesinin, nüfusun kendini yenileme eşiğinin altına inmesinin, yapısal bir mesele olduğunu söyleyerek, "Birçok Avrupa ülkesi düşük doğurganlık düzeyine 200 yılda inerken, Türkiye bu noktaya sadece 60 yıl içerisinde indi. Türkiye, Çin, Arjantin ve Kuveyt'ten sonra doğurganlık hızı en çok düşen dördüncü ülkedir. İlk evlenme yaşının yükselmesi, evlilik ve boşanma göstergelerindeki değişim, aileyi güçlendiren önleyici ve destekleyici politikaları daha da kritik hale getiriyor." ifadelerini kullandı.

Günlük hayatın kırılganlıklarına dikkati çeken Göktaş, "Aileyi sadece bir değer olarak değil aynı zamanda sosyal refahı büyüten, birliği ve beraberliği güçlendiren bir sistem olarak ele almak zorundayız. Çünkü artan şehirleşme, uzayan çalışma saatleri, hayatımızı kuşatan dijital mecralar, sınırsız tüketim, zayıflayan kuşaklar arası bağlar, kimlik ve rol kavramlarını bulanıklaştıran cinsiyetsizleştirme akımları… Bunların hepsi ailenin dayanıklılığını doğrudan etkiliyor. Bu durum da bizler için sahaya inen, aileye ulaşan, riskleri erken gören ve aileyi kendi gücüyle ayakta tutan politika tasarımlarını zorunlu kılıyor." değerlendirmesini yaptı.

Bakan Göktaş, şöyle devam etti:

"Bu anlayışla Türkiye'de aile politikalarımızı merkeze alarak stratejik planlama, kurumsal koordinasyon ve sahada erişilebilir hizmet üçgeninde güçlendiriyoruz. Aileyi odağına alması bakımından bir ilk olan 'Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı'mız bu yaklaşımın somut yol haritasıdır. Bu doğrultuda demografik dönüşümden dijitalleşmeye, refahtan afet dayanıklılığına uzanan geniş bir çerçevede aileyi merkeze alan koruyucu önleyici politikalar yürütüyoruz. Ayrıca kurumlar arasında ortak hedef ve ortak dil kuruyor, her haneye temas eden hizmet ağımızı daha da güçlendiriyoruz."

Aile Eylem Planı ile aileye erişim ve hizmet kapasitelerini büyütürken "yakınlık" ve "süreklilik" ilkelerine dayandıklarını kaydeden Göktaş, "Yakınlık, hizmetin ailenin kapısına kadar gidebilmesi demektir. Süreklilik ise bir defalık müdahale yerine, aileyle hayatın akışı içinde yol yürümek demektir." açıklamasını yaptı.

Bakan Göktaş, "Çocuğu aile yanında desteklemek, ebeveyni güçlendirmek, riskleri erken tespit etmek ve aileye rehberlik etmek bu yaklaşımın omurgasıdır. Sosyal hizmet merkezlerimiz, sosyal risk haritalarımız, ASDEP, mobil sosyal hizmet merkezimiz, yüz yüze ve online eğitim ve danışmanlık mekanizmalarımız bu ilkelerin sahadaki karşılığıdır. Böylece tüm bu adımlarla, sosyal hizmeti, sahada daha etkin ve erişilebilir kılıyoruz." şeklinde konuştu.

"Yıl boyunca düzenlediğimiz 19 binden fazla etkinlikle, ailenin değerini yeniden hatırladık"

2025 Aile Yılı'nda aile odaklı çalışmalara hız kazandırdıklarını aktaran Göktaş, "Aileye dokunan her politika esasında bir gelecek politikasıdır. Yıl boyunca düzenlediğimiz 19 binden fazla etkinlikle, ailenin değerini yeniden hatırladık. Kamu kurumlarımız, üniversitelerimiz, yerel yönetimler, iş dünyası ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte topyekun bir seferberlik ilan ettik." dedi.

Aile içi iletişimden ebeveynliğe, kuşaklar arası dayanışmadan dijital güvenliğe kadar pek çok konuda aileyi destekleyen hizmetleri daha da görünür kıldıklarını dile getiren Göktaş, "2025 Aile Yılında aile dostu bir ekosistem inşa etmek için, eğitim, sağlık, çalışma hayatı, sosyal hizmet, yerel yönetimler ve dijital dönüşüm başlıklarında aileyi güçlendiren adımlar attık." ifadesini kullandı.

Göktaş, aile bütçesine katkı sağlayan ve sosyokültürel gelişimi destekleyen faaliyetleri de yaygınlaştırdıklarını, evlenecek gençler ve aileleri desteklemek için 2 bin 47 kurumla indirim işbirliği yaptıklarını kaydetti.

Hem kadın hem erkek memurların, çocukları ilköğretim çağına gelene kadar yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanmalarını sağladıklarını anımsatan Göktaş, sözlerine şöyle devam etti:

"Kamu kurum ve kuruluşlarında, kreş ve çocuk bakımevlerinin yaygınlaştırılması için çalışmalarımızı hızlandırdık. Dinamik nüfus yapısını koruyacak politikaları kurumsal kapasitemizi güçlendirerek kalıcı hale getirdik. Aile diplomasisini dünya gündemine taşıdık, Türkiye'nin bu alanda öncülük etmesini sağladık. Öyle ki, bugün pek çok ülke, yürüttüğümüz tüm bu çalışmaları referans alarak kendi politikalarını şekillendiriyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Mısır, Nijerya ve Birleşik Arap Emirlikleri, 2026 yılını 'Aile Yılı' ilan ederek bu yaklaşımı benimsiyor."

Bakan Göktaş, "İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde önümüzdeki dönemi, Aile ve Nüfus 10 Yılı ilan edilmesi için Türkiye olarak girişimlerde bulunduk. Yakın zamanda bu kapsamda da güzel gelişmeler elde edeceğimize inanıyorum. Diğer yandan uluslararası zirvelerde aile odaklı sosyal politikalarımızı paylaşarak ülkeler arası işbirliğini ve ortak çözüm arayışlarını güçlendirmeye devam ediyoruz." diye konuştu.

Aile Yılı'nın ortak iradenin somutlaştığı, fikirden eyleme, söylemden uygulamaya geçişin yılı olduğunu ifade eden Göktaş, "2026-2035 dönemini kapsayan Aile ve Nüfus 10 Yılı'nda da bu adımları kalıcı bir stratejiye dönüştüreceğiz. Dinamik nüfus yapımızı, toplumsal bağlarımızı ve aile değerlerimizi geleceğe taşıyan uzun soluklu politikalarımızı hep birlikte hayata geçireceğiz." dedi.

Bakan Göktaş, aileyi güçlendirmeyi bir ülkenin tek başına gerçekleştireceği politika değil, bölgesel dayanışmayla büyütülecek bir ortak hedef olarak gördüklerini söyledi.

Özbekistan'dan konferansa gelen misafirlerin tecrübesinin bu anlamda çok önemli olduğunu belirten Göktaş, her iki ülkenin birikimi etrafında iki gün boyunca aile politikasının yaşam döngüsünün ele alındığını dile getirdi.

Göktaş, konferansta konuşulan tüm başlıkların, aileyi güçlendirme politikasının, eğitimden sağlığa, güvenlikten kalkınmaya kadar bütün alanları kapsayan bir insan sermayesi stratejisi olduğunu gösterdiğini vurguladı.

Bakan Göktaş, "Gönül ister ki bu konferansı bir sonuç değil, bir başlangıç kabul edelim. Buradan çıkacak bilimsel önerileri, politika taslaklarını, işbirliği fikirlerini, iki ülkenin ilgili kurumlarının masasına somut bir çalışma planı olarak taşıyalım." ifadelerini kullandı.