Antalya Diplomasi Forumu 2026

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev, bölgeyi sahiplenmenin "ortak sorumluluklar üstlenmek" anlamına geldiğini belirterek, bir bölgeye ait olmanın, o bölgenin zorluklarını ve sorunlarını "benzer düşünen ortaklarla birlikte" çözmeyi gerektirdiğini söyledi.

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında "Değişen Dünyada Bölgesel Sahiplenmenin Rolü" başlıklı panel düzenlendi.

TRT World sunucusu Adnan Nawaz moderatörlüğünde düzenlenen panele, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi, Burundi Cumhurbaşkanı ve Afrika Birliği Dönem Başkanı Evariste Ndayishimiye, El Salvador Devlet Başkan Yardımcısı Felix Ulloa, Sırbistan Başbakanı Duro Macut ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev katıldı.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi, ADF'yi düzenlediği ve kendilerini burada ağırladığı için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür etti.

ADF'yi, küresel diplomatik ortamın "söz konusu durumu göz önüne alındığında" oldukça önemli bir girişim olarak gördüğünü ifade eden Tshisekedi, "Tabii ki çok taraflılığın sınırlarını hep birlikte gördük. Ancak bunu tamamen ortadan kaldırmanın zamanının geldiğini de düşünmüyorum. Ama bunu tekrar inşa etmek, tekrar tasarlamak gerekiyor." dedi.

Tshisekedi, yeniden inşaya bölgelerden başlamanın avantajlı olacağını belirterek, bölgelerin "reaktif, daha hızlı hareket edebilen yapılar" olduğunu kaydetti.

Bölgesel sahiplenmenin bir fırsat olduğunu düşündüğünü aktaran Tshisekedi, bu konuda belli mekanizmaların inşa edilmesi gerektiğini bildirdi.

Burundi Cumhurbaşkanı Ndayishimiye ise ADF'nin organizasyonu için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkürlerini sundu.

ADF'yi dünyanın şu andaki sorunlarından hep birlikte bahsetmek için büyük bir fırsat olarak nitelendiren Ndayishimiye, tüm dünyanın bir değişiklik döneminden geçtiğini ve bu sebeple "her şeyin köküne, menşeine doğru" düşünülmeye başlandığına değindi.

Ndayishimiye, dünya toplumunu bir aile olarak tanımlayarak, "Sadece birlik olduğu zaman dünya düzeni iyi işler." dedi.

Bu konuda Birleşmiş Milletler'i (BM) örnek veren Ndayishimiye, "Eğer bunu oluşturan uluslar artık anlaşamaz ise o zaman dünyadaki yönetişimin bir takım sorunlar ile karşı karşıya olduğunu anlarız." diye konuştu.

Ndayishimiye, bu durumun çözümünün, "her şeyin köküne" inilmesinde olacağını aktararak, ulusların eşgüdüm içerisinde hareket etmesi gerektiğine dikkati çekti.

El Salvador Devlet Başkan Yardımcısı Felix Ulloa da hiçbir toplumun izole kalamayacağını vurgulayarak, "Biz çok kültürlü, çok taraflılığa inanıyoruz." dedi.

Ulloa, ülkelerin "çağdaş sorunlara" tek başlarına yanıt bulamayacağını vurgulayarak, "Artık dünya bir yangın yeri. ve hiçbir ülke, bu koca yangını bir başına söndüremez. İşte bu yüzden birlikte çalışıp yangını birlikte söndürmeli ve yaralarımızı beraber sarmalıyız." ifadelerini kullandı.

Sırbistan Başbakanı Duro Macut, ADF'nin "neredeyse tüm dünyayı, tüm bölgeleri" bir araya getirdiğini söyledi.

Genelden yerele ve yerelden bölgeye bakma yaklaşımının faydalı olacağını düşündüğünü aktaran Macut, Sırbistan'ın "nötr, tarafsız konumunu" koruduğunu kaydetti.

Macut, BM Şartı olmadan "hür bir şekilde fikirlerin beyan edilemeyeceği ve özgür ülkeler olunamayacağını" belirtti.

Sırbistan'ın Avrupa Birliği (AB) dahilinde düşünüldüğü zaman coğrafi ve stratejik açıdan "çok önemli" bir noktada olduğunu aktaran Macut, "Avrupa Birliği'ne giden yolumuzun çok net bir anlayışa sahip olduğunu düşünüyorum." dedi.

Macut, bölgesel bir güç olarak Türkiye'nin önemine dikkati çekerek, Türkiye'nin güçlü bir ortak olduğunu söyledi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev ise ADF'yi çok "başarılı bir etkinlik" olarak nitelendirdi.

Bir bölgeye bir yere ait olmanın, o bölgenin zorluklarını, sorunlarını çözmenin "benzer düşünen ortaklarla" mümkün olduğunu söyleyen Hacıyev, "Bölgeye sunacağımız çözümler için de aslında bölgede öncelikle kendi düzenimizi kurmamız lazım. Yani bir başkası gelip kendi gündemimizi bizim için oluşturmamalı. O gündemi biz oluşturmalıyız." dedi.

Hacıyev, bölgeyi sahiplenmenin "ortak sorumluluklar üstlenmek" anlamına geldiğini belirterek, "Bölgesel liderlik dediğimizde tabii bölgemizde pek çok kardeş ülkemiz var. Bu el ele hareket etmek anlamını taşır. Entegrasyon da tabii olmazsa olmazdır. Ancak bütün bu unsurlar bir araya getirildiğinde siz gerçekten bölgenizi sahiplenebilirsiniz." diye konuştu.

Türkiye-Azerbaycan işbirliğinin bölgesel barış ve güvenliğin bir "mihenk taşı" olduğunu vurgulayan Hacıyev, ikili işbirliklerinin dayanışmayı ve bölgesel seviyede de güçlenmeyi beraberinde getirdiğini kaydetti.