Rekabet Kurulu: Kamu Alımlarında Yan Teklif Sunulması Yasak ve Yanlış

Rekabet Kurulu, kamu alımlarında yan teklif uygulamasına yönelik yaptığı ön araştırmayı tamamladı Rekabet Kurulu, kamu alımlarında yan teklif uygulamasına yönelik yaptığı ön araştırmayı tamamladı. Kamunun doğrudan temin yoluyla yaptığı mal ve hizmet alımlarında belli bir teşebbüsün tercih edilmesine dönük ve "yan teklif" uygulaması olarak bilinen uygulamanın temin usulünün bir parçası haline geldiğine dikkat çeken Kurul, bu çerçevede, herhangi bir gerekçeye dayandırılarak ve fakat formaliteyi ikmal anlamında yan teklif sunulmasının yasak ve yanlış olduğunun bilinmesini istedi. Kurul, sorunun çözümü için hızlı sonuç alınabilmesi bakımından, ön araştırma sürecini takiben ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılmadığını, ancak ihlale ne şekilde son verilebileceğine ilişkin olarak haklarında inceleme yapılan teşebbüslere, satın alma personeli tarafından yan teklif istenmemesi konusunda görüş bildirilmesine karar verdi.

Rekabet Kurumu, kamu alımlarında yan teklif uygulamasına ilişkin açıklama yaptı. Rekabet Kurulu tarafından laboratuar, cihaz ve hizmetleri alanında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında kapsamlı bir önaraştırma yapıldığına dikkat çekilen açıklamada, önaraştırma kapsamındaki incelemeler sonucunda, özellikle sağlık sektöründe doğrudan temin yoluyla yapılan mal ve hizmet alımlarında, belli bir teşebbüsün tercih edilmesine dönük ve yan teklif olarak bilinen uygulamanın temin usulünün bir parçası haline geldiği tespit edildiği vurgulandı. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesi teşebbüsler arasındaki danışıklı davranışları yasakladığına dikkat çeken Kurul, kamu alımlarında yan teklif uygulamasının da özünde teşebbüsler arası danışıklılığı barındırdığına dikkat çekti. Kurul, "Bir yarış olsa ve daha kaliteli mal veya hizmetin daha düşük fiyatla teminine imkan verecek bir uygulama ile ihtiyaç karşılansa, ciddi tasarruflar ortaya çıkabilecektir. Halbuki yan teklif uygulamasında danışıklı hareket edilerek bir mal veya hizmet, yüksek fiyatla aynı kişi veya teşebbüsten tedarik edilebilmektedir" ifadelerini kullandı.

-GÖRÜŞ BİLDİRİLMESİNE KARAR VERDİ-

Önaraştırma kapsamında yapılan incelemelerde tespit edilen bir başka noktanın ise, yan tekliflerin çoğu zaman alımı gerçekleştiren idareler ya da yöneticiler veya tedarik görevlileri tarafından talep edilmesi olduğuna dikkat çekilen açıklamada, alım usulü açısından birden fazla teklif şartının geçerli olduğu durumlarda kamu kurumlarının ilgili birim veya görevlilerinin, teşebbüslerden ayrı ayrı teklif istemek yerine, alım yapacağı teşebbüsten yeter sayıda teklif getirmesini ya da başka teşebbüslerin uygun teklif vermesini sağlamasını isteyebildiğine işaret etti. Bu şekildeki doğrudan temin uygulamaları piyasa işleyişini olumsuz yönde etkilemenin yanı sıra kamuyu da büyük zararlara uğratabilme potansiyeli açısından önem taşıdığını dile getiren Kurul, sorunun çözümü için hızlı sonuç alınabilmesi bakımından, ön araştırma sürecini takiben ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılmadığını, ancak; 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ihlale ne şekilde son verilebileceğine ilişkin olarak haklarında inceleme yapılan teşebbüslere, satın alma personeli tarafından yan teklif istenmemesi konusunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatlarına ve ilgili teşebbüs birliklerine görüş bildirilmesine karar verdi.

-"YAN TEKLİF SUNMAK YASAK VE YANLIŞ"-

Yan teklif uygulamalarının diğer sektörler bakımından da yaygın olduğu tespiti çerçevesinde, tüm teşebbüs ve teşebbüs birliklerini bilgilendirmenin gerekliliği ortaya çıktığına işaret edilen açıklamada, bu çerçevede, herhangi bir gerekçeye dayandırılarak ve fakat formaliteyi ikmal anlamında yan teklif sunulmasının yasak ve yanlış olduğunun bilinmesini istedi. Kamu kurum ve kuruluşlarının yönetici ve tedarikten sorumlu yetkilileri, teşebbüslerden yan teklif istemedikleri gibi onları yan teklif sunmaya da yönlendirmemesi gerektiğine değinilen açıklamada ayrıca, yan tekliflerin idare veya ilgililer tarafından istenmesinin de teşebbüslerin yan teklif sunma davranışlarını haklı çıkarmayacağının açık olduğu dile getirildi.

-"ÖNEMLİ SORUMLULUKLAR DÜŞÜYOR"-

Açıklamada, hem kamu alımlarında etkinliğin sağlanması ve yolsuzluğun önlenmesi hem de piyasaların rekabetçi bir şekilde işlemesi açısından konunun önem arz ettiği ve tüm kamu kurumlarının ilgili çalışan ve yöneticilerine önemli sorumluluklar düştüğü vurgulandı. İlgili kişi ve teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde çeşitli müeyyidelere muhatap olmamaları bakımından bu noktanın hatırlatılması ihtiyacının doğduğu bildirildi. - Ankara