Psikolojik polisiye roman üçlemesi Kopmuş İp, Kocama Tuzak Kurdum ve Kırmızı Kadifenin Sırrı eserleriyle tanınan; alanında benzersiz bir çalışma olan Romandrama ’nın yazarı; nice akademik projeye konu olan ODTÜMD Edebiyat Kulübünün kurucusu, Uzman Klinik Psikolog, Psikoterapist ve Yazar Şule İzgi Şahin Hocamız ile kişisel bir yüzleşme hâli olarak terapiyi ve iyileşme kapısının nasıl açılabileceğini konuştuk.
ODTÜ Psikoloji Bölümünden mezun olduktan sonra Ankara Numune Hastanesi Psikiyatri Bölümünde başladığı meslek yaşamında Türk Psikologlar Derneği Genel Müdürü olarak da görev yapan, çeşitli üniversitelerde öğretim görevlisi olarak çalışan; Avrupa Birliği ve Dünya Bankası projelerinde toplumsal cinsiyet eşitliği ile kadınların psikolojik olarak güçlendirilmesi alanlarında uzman olarak görev alan; bireysel ve çift terapilerinin yanı sıra aile ağacı(dizimi) ve psikodrama grup terapisi atölyeleri ile yazma terapisi çalışmalarını da sürdüren Kıymetli Şule İzgi Şahin Hocamız ile uzun yıllara dayanan mesleki deneyiminin ışığında, terapinin etkili olabilmesi için gerekli unsurları konuştuk ve şu soruya yanıt aradık:
Terapi, gerçekten iyileştirebilir mi?
Değerli Şule Hocam, malumunuz Freud, “Kişinin bir yanı büyük bir arzu ile iyileşmek isterken, bir yanı da iyileşmeye büyük bir direnç gösterir.” der. Bu açıdan baktığımızda, psikolojik destek almaya karar vermek her zaman kolay olmuyor. Peki, kişi bu kararı verdiğinde bir psikolog, terapi sürecinde nasıl bir yol izler?
Her hikâye anlatılmayı, her insan anlaşılmayı hak eder. Psikoloğunuz sizi yargılamadan dinler. Size eşlik eder, yolunuzu aydınlatır ve hayatınızdaki değişimlerin kapısını aralayabilir. Ama terapi sihir değildir.
Ne güzel söylediniz. Peki iyileşmenin, terapinin gerçekten etkili olabilmesi için en önemli unsur sizce nedir?
İyileşmenin kapısını önce güven açar… Kendine güven, psikoloğuna güven ve terapi sürecine güven. Sonra gerçekten değişmeye duyulan istek ve inanç gelir. Ve en sonunda, ne olursa olsun vazgeçmeden ilerleme cesareti…
Bu büyük bir cesaret… Güven ve kararlılık oluştuğunda neler değişmeye başlar?
İşte o zaman, yıllardır cevabını bulamadığımız soruların aslında bir cevabı olduğunu, çözümsüz sandığımız sorunların çözülebileceğini fark etmeye başlarız. Hayatımıza yeniden umut gelir.
Anlıyorum ki terapiyle ilgili en yaygın yanlış beklentilerden biri, başta vurguladığınız gibi terapinin sihir olmadığını gözden kaçırmak. O hâlde terapiyi nasıl tanımlarsınız?
Evet, hayatın bütün sorunlarını terapi bir anda çözemez. Ama birbirine dolanmış düğümleri sabırla çözerken yükümüz hafifler. Bakış açımız değişir. İlişkilerimiz dönüşür. Çünkü terapi, akıl vermek değildir. İnsanın kendi sesini yeniden duymasına eşlik etmektir.
Bunca zaman ruhunda taşıdığı duyguları ve yükleri ilk kez terapi odasında dile getirmeye başlayan bir insanın yaşadığı süreci nasıl tarif edersiniz?
Bazen yıllardır kimseye söyleyemediğimiz cümleler, sessizce içimizde yankılanır ve insan terapide konuşurken aslında sadece anlatmaz. Yükünü hafifletir, kendini duyar, kendine yaklaşır. Ben terapi odasında bunun sayısız kez tanığı oldum.
Merak ediyorum Değerli Şule Hocam, psikolojik destek almak için ihtiyaç hissettiğimizde aslında en çok neye ihtiyaç duyuyoruz?
İnsan en çok, kendini ilk kez gerçekten dinleyen bir kulağa ihtiyaç duyar… Belki de hepimizin ihtiyacı olan şey, bizi yargılamadan dinleyen bir çift kulaktır ve bazen hayat, sadece biri gerçekten dinlediği için değişmeye başlar.
Freud’u sıkça anmış olacağız ama “insanlara kanepede uzanırken kendi ayakları üzerinde durabilmesi öğretme sanatı” olarak da tanımlayabileceğimiz bu yolculuğun sonunda insanı bekleyen en kıymetli kazanım nedir?
En değerli hediyeyle karşılaşırız: Gerçek kendimizle… Çünkü terapi, kendini bulma yolculuğudur.
Son olarak terapi ve iyileşme yolculuğunu tek bir cümleyle özetlemenizi rica edeceğim, ne söylersiniz?
Anlatmak cesarettir. Dinlenmek ise iyileştirir.
