İstanbul hikâyeler memleketidir. Bu şehirde kurulur en duygulu hikâyeler, bu şehirde çekilir en derin, en gerçek filmler ve bu şehirde sahnelenir en bilge oyunlar. Sanatçıların işi yapıtlar ortaya koymaksa, İstanbul’un payına düşen kimi zaman bir çalışma odasına kimi zaman bir tiyatro sahnesine kimi zaman da bir film platosuna dönüşmektir. Kaleme alınan kitapların, oynanan oyunların, yaratılan filmlerin ardındaki duraklar şehrimizin kültürel hafızasının önemli bir parçasıdır.
Artık, sinemaya emek ve gönül verenler, alana profesyonel katkılar sunanlar ile sinema öğrencileri için İBB Kültür tarafından şehrimize kazandırılan bir kültür durağı var. Şehrin en işlek caddesinden yürüyerek birkaç dakikada ulaşılabilen bu tarihî binaya, İBB Miras tarafından yeni bir hikâye yazmakla kalınmamış, yeniden işlev kazandırılmış.
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin, sinema üretimini desteklemek ve kentin sinema hafızasını geleceğe taşımak amacıyla hayata geçirdiği İstanbul Sinema Ofisi’nde bir araya geldik. Kıymetli kültür insanı İBB Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Sayın T. Volkan Aslan, şehrin yapılarında değerli izler bırakan İBB Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Sayın Merve Gedik ve kentimizin kültür sanat hayatına kıymetli katkılar sunan İBB Kültürel Etkinlikler Müdürü Sayın Gülayşe Eken İstanbul Sinema Ofisi’nin kuruluş sürecini, çalışma modelini, mimarisini ve hayata geçirilecek etkinlikleri bizlerle paylaştılar.
Beyoğlu Sinemasından İstanbul Sinema Ofisi’ne
İBB Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Sayın T. Volkan Aslan, İstanbul Sinema Ofisi fikrinin Beyoğlu Sineması deneyimiyle doğduğunu belirterek şunları söyledi:
“İstanbul Sinema Ofisi, Beyoğlu Sinemasının tetiklemesiyle oluşan bir fikirdi. Bu çalışma bizi daha farklı projelere ve daha farklı problemlerin tespitine yönlendirdi. İstanbul'da sinema sektörünün büyüklüğünün farkında olan insanlar olarak, daha fazlasını ve iyisini, daha büyük buluşma alanlarını nasıl oluşturabileceğimizi düşündük. Sinemacılar için bir alan olabilmesi fikriyle beraber biz birlikte çalışmaya başladık. 2024 Kasım ayında yapımcıların, sinema oyuncularının, sendika ve sinema örgütlerinin yer aldığı toplantıda fikri tartışmayı başlatıp, yaklaşık bir yıl boyunca hemen hemen her hafta sinema ofisi gündemiyle toplanmaya ve meslek kuruluşlarıyla, sektörün temsilcileriyle toplantılar organize etmeye başladık. Bir taraftan binanın şekillenmesi üzerine çalışıyorduk ama bir taraftan güncel ve gündem olan meseleleri dizi, sinema, belgesel yani bağımsız alanın tamamını kapsayan meseleleri İstanbul Büyükşehir ölçeğinde nasıl bir politika üretilebileceğini ve nelerin yanında yer alabileceğimizi hep bu paydaşlık içerisinde çözmeye çalıştık.”
İBB Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Sayın Merve Gedik ise İstanbul Sinema Ofisi’ni İBB Miras çalışmaları açısından ele aldı:
“İBB Miras olarak sinema ofisinin kuruluşundan çok daha önce, bu yapı üzerinde 2021 yılında çalışmaya başladık. Burası karikatür ve mizah müzesiydi. Eskiden hiç efektif bir kullanımı yoktu. Daha çok depolamaya yönelik bir işlevi vardı. İçerisindeki envanterin nitelikli bir bölümü de vardı ama sergilemesi de çok uygun değildi. Öncelikli olarak buradaki Karikatür ve Mizah Müzesinin o değerli kısmını Müze Gazhanedeki gazometrelerin birinin üst katına taşıdık. Orada bir Karikatür ve Mizah Müzesi var şu anda. Ve bu yapı da tabii bulunduğu konum itibarıyla Şişhane'nin Haliç'e bakan cephesi çok kıymetli bir noktadaydı. Yeterince kamusal kullanımı yoktu. İnsanlar gelip bakıp çıkıyorlardı. Burada zaman geçiremiyorlardı. Biz bu yapıyı gündelik hayata da dahil ederek nasıl kullanabileceğimizi sorguladık. O dönemde konumuz sinema ofisi değildi ama bu yapıyı içerisindeki sesli çalışma alanları, sessiz çalışma alanları, özel çalışma alanları, kafeteryasıyla insanların gündelik hayatında olabilecek alanlarla planlamak istedik.”
Beyoğlu Sineması’nın doğuşunun ardından hayata kazandırılan İstanbul Sinema Ofisi; eğitim programlarından atölyelere, festivallerden söyleşilere uzanan çalışmalarıyla sinema sektörünün farklı bileşenlerini aynı çatı altında buluşturduğunu, Mayıs ayında açılmış olmasına rağmen dolu dolu bir etkinlik takvimini geride bıraktığını İBB Kültürel Etkinlikler Müdürü Sayın Gülayşe Eken ’den dinledik:
“11 Mayıs'taki resmî açılışının ardından geçen süre zarfında İstanbul Sinema Ofisi, tam hedeflediğimiz şekilde dolu dolu yaşayan bir mekân hâline dönüştü. Beyoğlu sinemasında yürüttüğümüz programların sektörle nasıl daha iç içe olabileceğini düşündük. Sinema alanında çocuklara, gençlere yönelik neler yapılabileceği üzerine çalıştık ve buraya taşıdık. Sektörün önemli isimleriyle beraber atölyeler hâlinde programlar yapıldı; seminerler, söyleşiler gerçekleşti. Vatandaşların buraya yoğun ilgi gösterdiğine tanık olmak bizi çok mutlu etti. Biz zaten İBB Kültür olarak, sinema alanındaki çalışmalarımızı kent ölçeğinde yapmaya çalışıyorduk. Ancak şu kısacık süre içerisinde, burada tamamen sektöre yönelik iş birlikleri, workshoplar ve uluslararası alanda yapılmış olan çalışmaların, deneyimlerin paylaşılması, birlikte geliştirilmesi, deneyimlenmesi açısından çok farklı bir boyuta geldiğini gördük.”
Sayın Gülayşe Eken’in bahsettiği etkinliklerin gerçekleştiği bölümleri Güzin Çamur’un detaylı anlatımı ve rehberliğiyle görme fırsatı bulduk. Ofis, açık çalışma alanları ve kütüphanesiyle sektör profesyonellerine, öğrencilere ve sinemaseverlere hizmet veriyor. Binada söyleşi, seminer ve atölyelerin yapılabileceği amfi ile sergi alanı da bulunuyor. İstanbul Sinema Ofisi Kitaplığı ise doksan kişilik kapasitesiyle, İstanbulluları ağırlıyor…
İBB Miras’ın yeniden işlevlendirme çalışmalarıyla hayat buluşuyla birlikte İBB Kültür tarafından yürütülen programlarına sergi alanında tanıklık ettik. Türk sinemasının görsel belleğine ışık tutan “Perdeden Önce: Erol Ağakay Mimeray Arşivi” sergisini ilgiyle izledik.
İBB Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Sayın T. Volkan Aslan, kapanış konuşmasında çok fark edilmediğini düşündüğü, önemli bir girişimden bahsetti. Bağımsız tiyatro, müzik ve sinema üreticilerine yönelik özel bir ücret tarifesinin ilk kez uygulandığını belirtti. Salon kiralarının uzun süredir bağımsız sanat üreticileri için önemli bir sorun olduğu hepimizin malumu… Bu kapsamda, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı on iki kültür merkezinin bağımsız sanatçılara düşük bir bütçe karşılığında kiralanabildiğini, sanatçıların bu alanlarda etkinliklerini düzenleyip biletli gösterimler gerçekleştirebildiğini söyledi. Metrohan gibi mekânların tiyatro, konser ve film gösterimleri için erişilebilir hâle gelmesiyle bağımsız sanatçıların daha rahat üretim yapabilmesi amaçlanmış. Bu uygulamanın tiyatro toplulukları, stand-up sanatçıları ve diğer kültür sanat üreticilerine katkı sağladığını ifade etti.
İBB Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı T. Volkan Aslan’ın, İBB Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanı Merve Gedik’in ve İBB Kültürel Etkinlikler Müdürü Gülayşe Eken’in misafirperverliğiyle, anlatımıyla İstanbul Sinema Ofisi’ni tanımış olduk. Yeni kültür durağımızı Güzin Çamur’un rehberliğinde gezdik. Değerli Kadir İncesu’nun sanatıyla, fotoğraflarıyla günümüz ölümsüzleşti. Genç ve yetenekli Arya Ceren Özcan’ın fotoğrafları da İstanbul Sinema Ofisi’nin ruhunu görünür kıldı. Nazik davetleri için bkz İletişim ve İBB Kültür’e teşekkürlerimle...
Zeynep Özcan
