İşletmelerde her Ramazan başlangıcında tatlı bir telaş yaşanır ve mümkün olan alanlarda bu aya uygun bir çalışma düzeni oluşturulur. Çalışanların bir kısmı büyük bir heyecan, bir kısmı ise endişe ile bu ayı karşılarken; insan kaynakları birimleri de süreci planlayarak personele duyurur.
Mevzuatta Ramazan ayına özgü özel bir çalışma düzeni zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak ülkemizde oluşmuş teamüller doğrultusunda pek çok işletme, çalışanlarının bu ayı daha huzurlu ve konforlu geçirebilmesi için gönüllü düzenlemeler yapmaktadır. Bu yaklaşım, sadece insani değil; aynı zamanda verimlilik, motivasyon ve kurumsal bağlılık açısından da stratejik bir tercihtir.
Çalışma Saatlerini Uyumlu Hale Getirmek
Ramazan ayı, oruç tutan veya tutmayan tüm çalışanların günlük rutinlerinde değişiklik oluşturur. Sahura kalkma nedeniyle uyku düzeninin değişmesi, gün içinde kan şekeri düşüşü ve yorgunluk, asabileşme, iftara yetişme telaşı, bazı şehirlerde trafik yoğunluğu işleri planla ve yürütmeyi etkileyebilir.
Örneğin İstanbul gibi metropollerde ulaşım süreleri bu ayda ciddi biçimde artmaktadır. Bu nedenle;
• İşe başlama ve bitiş saatleri yeniden düzenlenebilir.
• Kademeli mesai sistemi uygulanabilir.
• Mümkün olan pozisyonlarda uzaktan veya hibrit çalışma tercih edilebilir.
• Öğle molası süresi yeniden planlanabilir.
• Kadın çalışanlara farklı bir çalışma sistemi belirlenebilir.
Burada dikkat edilmesi gereken temel husus, yapılan düzenlemenin adalet algısını zedelememesi ve iş akışına zarar vermemesidir. Planlama yapılırken, müşteri istekleri, kalite, çalışan sağlığı ve huzuru ile Ramazan ayının şenlik içerisinde geçirilmesi dikkate alınmalıdır.
Ortamı Daha Eğlenceli Hale Getirmek
Ramazan ayı yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda sosyal bir dönemdir. Açlık ve yorgunluğun getirdiği hassasiyet, doğru yönetilmediğinde iş ortamında gerginlik oluşturabilir. Bu nedenle işletmeler bilinçli bir sosyal atmosfer yönetimi yapmalıdır.
Ramazan ayına özel uygulanabilecek bazı çalışmalar:
• Personel, müşteri ve tedarikçileri kapsayan iftar organizasyonları,
• Personel ve ailelerini içeren sosyal buluşmalar ve iftarlar,
• Ramazan ayına özgü küçük hediyeleşme programları,
• Ramazan kolisi gibi yardımlaşma ve sosyal sorumluluk kampanyaları.
Bu tür uygulamalar, çalışan bağlılığını artırır ve kurumsal kültürü güçlendirir. Özellikle aile katılımının sağlandığı organizasyonlar, işletmeye duyulan aidiyeti önemli ölçüde artırmaktadır.
Ramazan ayında performans değerlendirmesi yapılırken yöneticilerin mümkün olan iş kollarında daha analitik ve empatik yaklaşması gerekir. Sabah saatlerinde kritik ve fiziksel güç gerektiren işlerin planlanması, hata olabilecek işlerde kontrollerin daha sıkı yapılması verimlilik sağlayacaktır.
Bazen çalışanlar, bazen de yöneticiler Ramazan ayında farklı hareket edebilmektedir. Gereksiz yere asabileşme, işe geç gelme, gün içerisinde gereksiz uyuma, dinlenme, iş veriminin düşürülmesi gibi davranışlar sergilenebilmektedir.
Ramazan ayı, doğru yönetildiğinde işletmeler için bir risk, verimlilik düşüşü değil; kurumsal kültürü güçlendiren, şenlik ortamı oluşturan bir fırsattır. Yasal bir zorunluluk olmamasına rağmen yapılan düzenlemeler, çalışan memnuniyetini artırır ve işyerindeki sosyal iklimi olumlu yönde etkileyip, aidiyeti artırır. Oruç tutan ve tutmayan çalışanlar arasında bilinçli veya bilinçsiz uygulama bazlı bir ayrım yapılması doğrudan motivasyonu etkiler. Bu etki hem pozitif, hem negatif olabilir.
Ramazan ayımız mübarek olsun. Sağlık, huzur ve bereket dolu bir ay geçirmenizi dilerim.
