Arkeolog Bilgehan Köhler, Kayseri Develi'deki tarihi kerpiç evleri restore ettiriyor

İsviçre'de yaşayan arkeolog Bilgehan Köhler, memleketi Kayseri'nin Develi ilçesine bağlı kırsal Zile Mahallesi'ndeki ata mirası evleri aslına uygun kerpiç tuğlalarla restore ettiriyor.

Develi ilçesinden bir ailenin kızı olarak Almanya'nın Köln kentinde dünyaya gelen ve akademik kariyerine yurt dışında devam eden Köhler, memleketinde geleneksel mimariyi korumak amacıyla "Zile Kültürü ve Kerpiç Projesi"ni hayata geçirdi.

Yürütülen çalışmalarla mahallenin sit alanı ilan edilmesine zemin hazırlandı ve onlarca tarihi kerpiç evin korunarak gelecek nesillere aktarılması sağlandı.

Burada geleneksel yöntemlerle kerpiç tuğla dökümünü ve imalatını yeniden hayata geçiren Köhler, özgün dokusu korunan evlerin yeniden ayağa kaldırılmasına destek verdi.

"Eski evleri restore ediyoruz"

Aynı zamanda Avrasya Kayseri Develi Zile Kadınlar Derneği Başkanı olan Bilgehan Köhler, AA muhabirine, Almanya'da arkeolog olduktan sonra annesinin doğduğu topraklara 2015 yılında gelerek kerpiç evleri yaşatmak ve geleceğe aktarmak için bir proje hazırladığını söyledi.

Zile'de 200-300 yıllık kerpiç evlerin bulunduğunu anlatan Köhler, ABD ve İsviçre ile Erciyes ve Nuh Naci Yazgan üniversitelerinden akademisyenlerin projelerine destek verdiğini belirtti.

Zile'nin tanınması için kadınlar öncülüğünde festival de düzenlediklerini dile getiren Köhler, mahalledeki birçok kişinin evini restore ettiğini söyledi.

Kendisine miras kalan evi de restore ettiğini vurgulayan Köhler, mahalledeki birçok kişiye ücretsiz danışmanlık yaptığını ve tarihi yapıları yeniden ayağa kaldırdıklarını anlattı.

Köhler, 1960'lı yıllara kadar kerpiçle iç içe yaşadıklarını anımsatarak, "Türk halkı olarak bu kerpiç yaşantısını biliyor. Batı onu yeni yeni öğreniyor. Halbuki biz bunları daha değerlendirirsek, sıfır atık projesi olarak çok başarılı oluruz. Ben ondan burada bunu başladım. Eski evleri restore ediyoruz." dedi.

"Bizim topraklarımız da iyi, Zile'de"

Kerpiç yapımı hakkında da bilgi veren Köhler, şunları kaydetti:

"Yalnız toprak. Bizim topraklarımız da iyi, Zile'de. Ona saman, su ekliyoruz, o kadar. Onu atıyorsun, pasta gibi makinede yoğuruyorsun. Dışarıya atıyorsun, bir gün bekletiyorsun. O zaman toprağın bir gün kalması lazım. Dengeliyor, suyunu alıyor, tam kıvamına getiriyor. Biz onu deneyerek yaptık. Eski zamanda 2-3 gün bekletiyorlarmış ama makineyle yaptığımız için 2 gün beklerse çok sert oluyor malzeme. Bir gün yetiyor. Saman dengeliyor kerpici. Dört köşe formlarımıza koyuyoruz."

Restorasyonu yapılan evlerde ve tamir gerektiren yapılarda kerpiçlerin kullanıldığını dile getiren Köhler, kerpiç tuğlaların kullanıldığı yapılarda problem çıkmadığını belirtti.

Köhler, kerpiç evlerin sıcak-soğuk dengesi sağladığını ve hava sirkülasyonuyla daha temiz bir ortam oluşturduğunu sözlerine ekledi.