'İbrahim Müteferrika ve İlk Osmanlı Matbaası' Konferansı
'İbrahim Müteferrika ve İlk Osmanlı Matbaası' Konulu Konferans Bulgaristan Bilimler Akademisi Balkanoloji Enstitüsü
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nün düzenlediği 'İbrahim Müteferrika ve İlk Osmanlı Matbaası' konulu konferans Bulgaristan Bilimler Akademisi Balkanoloji Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Orlin Sabev'in katılımıyla Fen Edebiyat Fakültesi konferans salonunda gerçekleşti.
Doç. Dr. Sabev slayt gösterisi eşliğinde yaptığı konuşmasında ilk Osmanlı matbaasını kuran İbrahim Müteferrika'nın Erdelli Macar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldiğini belirterek, onun Hıristiyanlığın teslis (üçleme) öğretisini reddeden ve tek tanrıya inanan Ünitaryen mezhebine mensup olmasının İslam'a geçişini kolaylaştırmış olabileceğini bildirdi.
Sabev, Osmanlı Devleti'ne göç ederek Osmanlıca kitaplar basan ilk matbaayı kuran Müteferrika'nın müteferrikalığın yanı sıra 2. Ferenc Rakoczi'nin mihmandarlığı, top arabaları katipliği, Divan-ı Hümayun tarihçiliği ve Yalova Kağıt Fabrikası Müdürlüğü gibi hizmetlerde de bulunduğunu ifade etti.
İbrahim Müteferrika'ya ait 1747 tarihli tereke defterini incelediğini belirten Sabev, söz konusu defterin Müteferrika'nın mesleki ve özel yaşamı hakkında birçok bilgi içerdiğini ve değerli bir kaynak olduğunu kaydetti.
Osmanlı'nın dışa açıldığı bir dönem olan Lale Devri'nin Osmanlıca kitaplar basan bir matbaanın kurulmasını kolaylaştırdığını da sözlerine ekleyen Sabev, Müteferrika'nın 1726 yılında dönemin sadrazamı Damat İbrahim Paşa'ya matbaanın Osmanlı'ya sağlayacağı faydaları 10 madde ile anlattığı bir dilekçe verdiğini ve sonunda da şeyhülislamın dini eserler basılmaması koşuluyla projeye onay vermesiyle matbaanın kurulduğunu ifade etti.
Müteferrika'nın kurduğu matbaada haritalar, tarih, coğrafya, dil ve başka alanlarda çok sayıda kitap bastığını anlatan Sabev, Müteferrika'nın Batı'da Osmanlıca, Arapça ve Farsça gibi dillerde bu dilleri iyi bilmeyen kişiler tarafından basılan kitapların yetersizliğini görerek bu kitapları Osmanlı'nın kendisinin basarak İslam ülkelerine satması halinde önemli kazançlar elde edebileceğini de ileri sürdüğünü kaydetti.
Konferans Doç. Dr. Sabev'in izleyicilerin sorularını yanıtladığı bölümle son buldu.
(CY-NÖZ) - ESKİŞEHİR
