İzmir: Idomeneo Tartışması

Almanya'da peygamberlerin kesik başı gösterildiği için yasaklanan ünlü besteci Mozart'ın "Idomeneo" isimli operasını 2007 programına alan İzmir Devlet ve Opera Balesi Müdürü Alparslan Mater, eserin orjinalinde din ya da peygamberlerin tartışma konusu olmadığını, Berlin'de tartışmalara yola açan Idomeneo'nun sahne yönetmeninin yorumundan kaynaklandığını söyledi.

Hz. Muhammed ve Hz. İsa'nın kesik başlarının gösterildiği Idemeneo operasının Almanya'da iptal edilmesinin ardından, operanın İzmir Devlet Opera ve Balesi (İZDOB) tarafından 2007 programına alındığının ortaya çıkması tartışmalara yol açtı. İZDOB Müdürü ve Sahne Yönetmeni Alparslan Mater ile Rejisör Mehmet Ergüven konuyla ilgili yaptıkları ortak yazılı basın açıklamasında, "İzmir Devlet Opera ve Balesi tarafından, Mozart'ın "Idomeneo" adlı operası 2005-2006 sezonunda konser şeklinde seslendirilmesi planlanmış, uzunca bir zaman alan müzikal hazırlık değerlendirilmiş, daha geniş bir izleyiciye ulaşabilmesi için de sahnelemenin daha verimli olabileceği düşünülmüştü. Bu nedenle; "Idomeneo"nun bu sezon 13 Ocak 2007 tarihinde prömiyer yapılmak üzere programa alınmıştı. Eserde, Milattan Önce 12. yüzyılda Truva Savaşı'ndan sonra Girit Kralı Idomeneo'nun yaşamından bölümler anlatılmaktadır. Konu incelendiğinde görüleceği gibi, mitolojik bir öyküden esinlenen Idomeneo'daki olay örgüsünün Milattan Önce 12. ve 13. yüzyılda geçtiği dikkate alınırsa, burada hiçbir din ya da Peygamber'in tartışma konusu olamayacağı açıkça görülmektedir. Berlin'de tartışmalara yol açan "Idomeneo" ise, tamamen sahne yönetmeninin yorumundan kaynaklanmaktadır. Eserin bestecisi Mozart'ın yaşamı boyunca en fazla ilgilendiği bu yapıtı aslına uygun bir şekilde sahnelemenin ülkemiz operasının bulunduğu düzeyi göstermek bakımından önemli olduğu düşünce de bu eserin programa alınmasında etkili olmuştur. Eserle ilgili kaynaklar incelendiğinde; anlatılanın "İlahi güce karşı çıkan herkes, er ya da geç bunun bedelini ödemeye hazırlıklı olmalıdır" olduğu görülmektedir" diye belirtti.

Cevdet Memduh Altar'ın Opera Tarihi isimli eserinde Idomeneo operası, Girit Kralı olan Idomeneo'nun denizler tanrısı Poseidon'a dalgaların durulması karşılığında karada gördüğü ilk insanı kurban edeceği sözünü vermesi ancak karada ilk olarak oğlu İdamanthes'i gördüğü için oğlunu kurtarma çabasının anlatıldığı yazıyor.