Gap'ta "İkinci Bahar" Umudu

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, 10 Ocak 2008'deki basın toplantısıyla duyurduğu 60 hükümet Eylem Planı kapsamında, Güneydoğu Anadolu Projesi'ne (GAP) ''süratle başlanıp, azami 5 yıl içinde bitirileceği'' açıklaması, bölgede memnuniyetle karşılandı.

Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak olmak üzere 9 ilin dahil olduğu GAP kapsamındaki illerin oda başkanları, bölgeyi kalkındıracak ''sulama'' başta olmak üzere GAP yatırımlarının tamamlanmasıyla, ''susuz arazi kalmayacağı, yaklaşık 3,5-4 milyona yakın insana istihdam imkanı doğacağı, tarıma dayalı sanayinin gelişeceği, bölgenin çok önemli bir yatırım merkezi haline geleceği, yeni istihdam alanları açılacağı ve dolayısıyla bölgeden göçün önleneceği ve çok büyük katma değer yaratacağı'' görüşünde.

Bu arada yaklaşık 30 yıldır Türkiye'nin kaynaklarının önemli bölümünün yatırıldığı GAP'ın kamu yatırımları finansman ihtiyacı 40 milyar YTL olarak hesaplanırken, bugüne kadar yüzde 60 gerçekleşmeyle, yaklaşık 24 milyar liralık kısmı realize edilmiş oldu.

Türkiye'nin ve bölgenin en büyük yatırımcı kuruluşlarından olan Devlet Su İşlerinin (DSİ) yatırımlarındaki en büyük pay da bölgeye ait.

GAP bölgesine öngörülen 1,5 milyar YTL'lik içme suyu yatırımının 1,2 milyar YTL'lik büyük bir kısmı tamamlanmış durumda.

Enerji için öngörülen 16 milyar YTL'lik yatırımının da 13 milyar YTL gibi yine büyük kısmı realize edildi.

Ancak bölgede sulama ve tarla içi geliştirme hizmetleri için harcanması gereken 27 milyar YTL'lik sulama ve tarla içi geliştirme yatırımlarının 15,5 milyar YTL'lik bölümü bölümü gerçekleştirilebildi.

GAP illerinde toplam sulanabilir arazinin 1,8 milyon hektar, işletmeye açılan kısmın da yüzde 15'i kadar, yani 265 bin hektar olduğu düşünüldüğünde, gelinen düzeyin yetersizliği dikkat çekiyor.

Mevcut bütçe imkanlarıyla geriye kalan 11,5 milyar YTL'lik tarımsal yatırımların tamamlanmasının 20 yıldan daha uzun sürebileceği belirtilirken, özellikle bölge halkının gelir düzeyinin 5 kat artıracak ve 3,8 milyon kişiye iş imkanı sağlayacak sulu tarıma geçiş için acil kaynak arayışları sürüyor. Özellikle sulama yatırımlarının yap-işlet-devret yöntemiyle özel sektör eliyle yaptırılması düşünülüyor.