Bangsamoro Barış Süreci İzleme Heyeti: Anlaşmanın imzalanmasından bu yana belirsizlikler sürüyor

Bangsamoro Barış Süreci İzleme Heyeti (TPMT), Bangsamoro Kapsamlı Anlaşması'nın (CAB) imzalanmasından bu yana belirsizliklerin sürdüğünü ifade ederek, gelecek parlamento seçimlerinde tarafların anlaşmayı ve demokrasi ilkelerini sürdürmelerini istedi.

TPMT'nin, kamuoyuna duyurulan raporunda, ülkenin güneyindeki Bangsamoro bölgesindeki barış sürecinin, siyasi ve normalleşme yolundaki gidişatı değerlendirildi.

Bangsamoro Kapsamlı Anlaşması'nın (CAB) imzalanmasının ardından geçen 12 yılda "karmaşık bir durumun" görüldüğü ve belirsizliklerin olduğu ifade edilen raporda, "ertelemelere rağmen" Bangsamoro Özerk Bölgesi'nde (BARMM) 14 Eylül'de ilk parlamento seçiminin yapılacağına "inanıldığı" kaydedildi.

Raporda, "Demokratik bir şekilde seçilmiş Bangsamoro Parlamentosu, barış sürecinin etkileyici bir başarısı olacaktır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Normalleşme yolundaki aşamalarının uygulanışının, siyasi sürecin gerisinde kaldığı, CAB kapsamında Bangsamoro halkının ideallerinin tanınması vaadiyle yola çıkıldığı vurgulanan raporda, "Değerlendirmelerimize göre, bu ana ilkelerden son yıllarda sıklıkla taviz verildi." ifadesi kullanıldı.

Raporda, Bangsamoro'da Mart 2025'te liderlikteki değişikliğin güçler dengesini etkilediği belirtilerek, eylüldeki seçimlere hazırlık sırasında tarafların demokratik ilkeleri desteklemesi çağrısı yapıldı.

Seçim dönemine, dolayısıyla geçiş döneminin sonuna yaklaşıldığına dikkati çekilen raporda, "Taraflara, CAB'nin uygulanmasına bağlılıklarını sürdürdüklerini göstermeleri çağrısında bulunuyoruz." denildi.

Raporda, adil ve özgür seçimler için açık iletişimin sağlanması, taraflar arasında güvenin yeniden inşası, CAB'nin ana ilkelerinin uygulanması, normalleşme sürecinin uygulanma yöntemlerinde gerekli düzenlemelerin fikir birliği içinde yapılması, Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. ile Filipinler'deki Moro İslami Kurtuluş Cephesi (MILF) liderliği arasında düzenli üst düzey görüşmeler yapılması gibi öneriler yer aldı.

TPMT'nin mevcut yönetim dönemi sona ermeden önce tarafları, bir "çıkış anlaşmasını" tamamlamaları konusunda teşvik ettiği belirtilen raporda, bunun yapılabilmesi için tarafların normalleşme sürecinin tamamlanması için açık rotanın belirlenmesine yönelik odaklı diyalog ve stratejik inceleme yapmaları gerekeceği kaydedildi.