51 Yıllık Dava Nedeniyle AİHM'den Türkiye'ye 700 Bin TL Ceza

Samsun'un 19 Mayıs İlçesi Yörükler Beldesi'nde 1960 yılında tapu tesciliyle ilgili açılan davanın bir türlü sonuçlanmaması üzerine belde sakinlerinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) 5 yıl önce açtıkları dava sonuçlandı. AİHM Türkiye'yi davanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyle 114 kişiye toplam 700 bin TL manevi tazminat ödemeye mahkum etti.

19 Mayıs İlçesi'ne bağlı 2 bin 172 nüfuslu Yörükler Beldesi'nde 1960 yılında 3 kişinin yargıya başvurması ile başlayan dava, bugün yaklaşık 2 bin kişiye ulaştı. 1905 yılında Suriye ve Ürdün'den göçedip bölgeye gelen yörükler, bugünkü arazilerini Osmanlı tapusu ile satın aldı. Sınır "cenuben (güney tarafı) boğaz, garben (batı tarafı) Ulugöl, şimalen (Kuzey tarafı) Köseoğlu yurdu, şarken (Doğu tarafı) Leb-i Derya" denilerek çizildi. Ardından burası 1927 yılında Cumhuriyet tapusune çevrildi. Arazi 1947 yılında devlet tarafından 29 bin 250 liraya kamulaştırıldı. 1950 yılında göreve gelen hükümet, arazi sahibi vatandaşlara aldıkları paraları iade etmeleri halinde, tapularını geri verebileceğini söyledi. Bunun üzerine aldıkları parayı ödeyen vatandaşlar kamulaştırılan arazilerini tekrar geri aldı. Ancak 1960'da devlet tekrar arazileri 'Burası devletindir' diyerek geri alınca olay yargıya taşındı. 3 kişi, 1960 yılında Bafra Asliye Hukuk Mahkemesi'ne hazine aleyhine tapu tescil davası açtı.

Dava 1965 yılında görülmeye başladı. Fakat geçen zaman süresince sonuca gidilemedi. 1992 yılında 19 Mayıs İlçesi'nde Kadastro Mahkemesi kurulunca dava dosyası buraya devredildi. Davacı sayısı da zaman içerisinde yaklaşık 2 bin kişiye ulaştı. 1993 yılında 19 Mayıs İlçesi Kadastro Mahkemesi'nde devam eden dava, 1996 yılında vatandaşlar lehine sonuçlandı. Fakat 1999 yılında Yargıtay 20'nci Hukuk Dairesi mahkemenin kararını bozarak hazine lehine karar verdi.

Bunun üzerine belde sakinleri 2001 yılında yeniden dosya numarası olarak 19 Mayıs İlçesi Kadastro Mahkemesi'ne bir kez daha başvuru yaptı. Dava devam ederken belde halkının avukatlığını yapan Hüseyin Dereli 2007 yılında AİHM'e başvurarak manevi tazminat davası açtı. AİHM'in Türkiye'yi 114 kişiye toplam 700 bin TL manevi tazminat ödemeye mahkum etti. Avukat Hüseyin Dereli, tapu davasının makul sürede tamamlanmadığını belirterek, 2007'de AİHM'e başvurmak zorunda kaldıklarını belirterek, "Dava 3 kuşaktır devam ediyor. AİHM, sürenin uzamasından dolayı davacıların yıprandığını düşünerek bizi haklı buldu. Davayı kazandık. Tapu davamız halen sürüyor. 4 yıl önce belde halkı ile görüşürek davanın AİHM'e taşınmasını teklif ettim. Bize güvenip dilekçe veren 114 kişi manevi tazminat davasını kazanarak, paralarını aldı" dedi.