5 Bin Yıldır Süren Yolculuk İçin Kurban Bayramı'nı Bekliyorlar

Tuncay Bekar - Orta Asya'dan beri Türklerin konar göçer kültürünün bir sonucu olarak ortaya çıkan ve yaklaşık 5 bin yıldır sürdürülen koyun, kuzu, inek ve keçilerle yaylalara göç etme geleneği Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Akdeniz'deki bazı besiciler tarafından halen yaşatılıyor.

Asırlardır süren bu gelenekler sebebiyle yazın çeşitli ritüeller eşliğinde yaylalara göç eden besiciler, şu sıralar, koyun, keçi ve ineklerini satarak kışa hazırlık yapmak için yaklaşan Kurban Bayramı'nı bekliyor.

Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Akdeniz'de halen yaşatılan ve Türkler'in ilk yerleşim yerlerinden olan Orta Asya'da başlayan yaylalara göç etme geleneği, koyun, inek ve keçi gibi hayvanların yiyecek ihtiyacını karşılamak için başladı.

Orta Asya'da bozkır olan bitki örtüsü yüzünden yazın hayvanlarına otlak bulmak için daha yüksek alanlarda yer alan "yaylak"lara göçen Türkler, kışın ise havaların soğumasıyla daha alçak kesimlerdeki "kışlak"lara iniyordu.

-5 bin yıldır süren gelenek-

Türkler'in yaklaşık 5 bin yıl önce Orta Asya'da başlayan bu geleneğini günümüzde de halen Anadolu'da devam ettiren besiciler, yazın koyun, keçi ve ineklerine otlak bulmak için yaylalara göç ediyor.

Doğu Karadeniz'de, çeşitli ritüeller eşliğinde yaylalara göç ederken besiciler, havaların soğuduğu bu günlerde ise dağların eteklerinde olan

"mezra", "mezere" ya da "güzlek" olarak adlandırılan alanlara inmeye başladı.

Güzlekleri sadece yazın dağların zirvelerindeki yaylalara göç ederken ve kış dönüşü 1 ay kullanan besiciler, şu sıralar hayvanlarını barındırdıkları bu alanlardan inmeye hazırlanıyor.

-Kurban Bayramı yaklaşınca asırlık yolculuk yeniden başlayacak-

Bu ay içinde özellikle koyun, kuzu ve keçi sürülerinin yanı sıra bu hayvanları kurt, tilki ve ayı gibi yabani hayvanlardan koruyan çoban köpekleri ile kışı geçirmek için yaşadıkları köylerine inecek olan besiciler, tarihi yolculuk için önümüzdeki Kurban Bayramı'nın biraz daha yaklaşmasını bekliyor.

-Kurbanlıklar satılınca, hayvanların kışlık ihtiyacı karşılanacak-

Göç sonunda yaylada besledikleri kurbanlık inek, koyun ve keçilerinin yanı sıra yine bu hayvanlardan elde edilen tereyağı ve peyniri satarak kazanacakları para ile kendi ihtiyaçları karşılayacak olan besiciler, kışı geçirebilmeleri için hayvanlarına da ot, kepek, arpa ve mısır alacak.

Böylece kışı atlatarak, yeniden yaylalara göçün başlayacağı yaz aylarının gelmesini bekleyecek olan besiciler, hayvanlara bağlı yaşamlarının bir sonucu olarak ortaya çıkan ve asırlardır süren konar-göçer kültürlerini de yaşatmaya çalışacak.

- TRABZON