Neden Hiçbir Şey Eskisi Kadar Heyecanlandırmıyor?
Hiç fark ettiniz mi?
Eskiden küçük şeylere daha çok sevinirdik sanki.
Beklenen bir mesaj...
Yeni alınan bir kitap...
Arkadaşlarla yapılacak bir plan...
Hatta bazen hafta sonunu beklemek bile heyecan verirdi.
Şimdi ise birçok insan aynı cümleyi kuruyor:
"Hayatımda ciddi bir sorun yok ama hiçbir şey beni eskisi kadar heyecanlandırmıyor."
İlginç olan şu ki, bu hissi yaşayan insanların büyük bir kısmı mutsuz olduğunu da söylemiyor.
Sadece...
Bir şeylerin tadı azalmış gibi.
Hayat devam ediyor ama duygular biraz kısılmış gibi.
Peki neden?
Belki de ilk sebep şu:
Çok fazla şeye maruz kalıyoruz.
Bir zamanlar yeni bir bilgiye ulaşmak zordu.
Yeni bir film, yeni bir müzik, yeni bir deneyim gerçekten yeniydi.
Şimdi ise beynimiz gün boyunca yüzlerce içerikle karşılaşıyor.
Bir video bitmeden diğerine geçiyoruz.
Bir fotoğrafı görmeden diğerini kaydırıyoruz.
Bir haberi sindiremeden yenisi geliyor.
Beynimiz sürekli uyarılıyor.
İşte tam burada nörobilim devreye giriyor.
Beynin ödül sistemi yenilikleri sever.
Yeni bir deneyim, yeni bir başarı ya da beklenen güzel bir olay dopamin sistemini harekete geçirir.
Ancak beynimiz sürekli yüksek miktarda uyarana maruz kaldığında bir süre sonra bu sisteme alışmaya başlar.
Yani eskiden heyecan yaratan şeyler artık aynı etkiyi yaratmaz.
Bu durum psikolojide bazen "haz adaptasyonu" olarak da açıklanır.
Kısacası beynimiz daha fazlasını görürken, daha azını hissedebilir hale gelir.
Ama mesele sadece beyin değil.
Bir başka neden de sürekli meşgul olmamız.
Bugün birçok insanın takvimi dolu.
Yapılacak işler...
Cevaplanacak mesajlar...
Yetişilecek sorumluluklar...
Fakat insan sadece üretmek için yaşayan bir varlık değil.
Anlam kurmaya da ihtiyaç duyuyor.
Bazen heyecan eksikliği sandığımız şey aslında anlam eksikliği olabiliyor.
Çünkü insan yaptığı şeylerle bağ kuramadığında, hayat ne kadar dolu görünürse görünsün içten içe boş hissedebiliyor.
Bir diğer önemli nokta da şu:
Belki de yorulduk.
Sürekli güçlü olmaya çalışmaktan...
Sürekli ayakta kalmaya çalışmaktan...
Sürekli bir sonraki adıma odaklanmaktan...
Yorgun bir sinir sistemi heyecan üretmekte zorlanır.
Çünkü heyecan da enerji ister.
Bazen insanlar kendilerini suçluyor:
"Neden mutlu olamıyorum?"
"Neden eskisi gibi değilim?"
Oysa bazı dönemlerde sorun mutsuzluk değildir.
Sorun, uzun süre dinlenememiş olmaktır.
Peki ne yapabiliriz?
Belki de ilk yapmamız gereken şey, hayatımıza yeni heyecanlar eklemekten önce mevcut hayatımızla yeniden temas kurmak.
Daha yavaş yemek yemek.
Yürürken gerçekten yürümek.
Bir kahveyi telefona bakmadan içebilmek.
Bir arkadaşımızı gerçekten dinlemek.
Çünkü bazen kaybettiğimiz şey mutluluk değildir.
Dikkattir.
Ve dikkat nereye giderse, yaşam da orada hissedilir.
Belki de hiçbir şey eskisi kadar heyecanlandırmıyor değildir.
Belki sadece çok uzun zamandır durup hissetmiyoruzdur.
Çünkü bazen hayatın tadı kaybolmaz.
Sadece gürültünün içinde duyulmaz hale gelir.
Uzman Psikolog Şerivan Demir
