Klişenin dibiyle başlayalım: Tüfek icat oldu mertlik bozuldu. Yine de az günahı tüfeğin bir de yapay zeka var ki bozmadığı şey kalmadı.
Yapay zeka gelecekte öyle bir durum yaratacak ki neredeyse
bir çok mesleki alanda istihdamı daraltırken farklı alanlara da kapı aralayacak.
Elbette bu kaotik bir gelecek tasavvuru karşısında hepimizin aklına düşen
iyimser bir tahmin.
Yakın zamanda bir dostumun üniversite sınavına hazırlanan
kardeşi için “Sen akıllı adamsın” cümlesiyle başlayıp bana sorduğu: “Hangi
bölümü tercih etmeli, gelecekte istihdam olanağı yüksek, hangi mesleklerin
yıldızı parlar, hangi meslekler yapay zekanın kurbanı olup silinip gider? Şeklinde
sorusuna elbette cevap vermedim.
“Estağfurullah, yaşım başım, tecrübem ne ki.” Diyerek susup
cevap vermesem de soru aklıma düşmüş filizlenmişti bir kere.
Özellikle sorunun son kısmındaki “Hangi meslekler yapay
zekanın kurbanı olup silinir gider?” bölüme takılmıştım. Bir müddet sorunun
cevabını aradım kendimde ve henüz emekleme döneminde bir teknolojik yeniliğin
bu denl tehditkâr oluşu beni ürkütmedi değil.
Evet yapay zeka hayatımızın neredeyse bütününde, kartları
yeniden karacak ve en baştan yeniden dağıtacak. Bunu tartışmaya bile lüzum yok
ama bazı alanlarda da kimi meslekleri silip ortadan kaldırmak yerine
dönüştürecek ve yukarıda söylediğim gibi yeni çalışma biçimleri ve mesleklere
de alan açacak. Bunu en iyimser tahminin özeti olarak bir kenara koyalım.
Peki tehdidin en güçlü olduğu alanlara gelirsek: Mesela veriler
ve örüntüleri üzerine kurulu muhasebe gibi alanlarda yapay zeka çok iddialı
görünüyor. Hatta şunu da ekleyelim Yapay zeka, iyi hazırlanmış algoritmalar
üzerinden, insan zekasına göre daha az hata olasılığı taşıdığını da
söyleyebiliriz.
Özellikle pazarlama alanında ve satış sonrası hizmet
sektöründe, müşteri hizmeti ve destek hatları artık bütünüyle yapay zekanın
tekeline düşecek ki işletmelere maliyeti düşünce, aramalar artık bizi daha çok
bezdirecek bunaltma düzeyine çıkaracak.
Reklam sektöründe görsel ve metin yazarlığı mesela o da
belli ki artık daha hızlı ve daha ucuz olacak. Şöyle bir durum da ortaya
çıkacak ki yüksek yaratıcılık örneği ürünler işletmelerce daha yüksek
maliyetlerle satın alınacak.
Hukuk bir taraftan alan daraltırken farklı yönlerden alan
genişletecek.
Kültür Sanat mı? Daha şimdiden başladık hikayesi, romanı,
şiiri, şarkısı, filmi, dizisi çekilmeye ve örnekleriyle hayranlık toplamaya
başladı bile. Bir süre sonra ortaya çıkan sonuçların tek düzeliği bizi geri
adım attırsa da her yeniliğe önce direnç gösterip, daha özgün ve nitelikli
işlerin ortaya çıkmasıyla, direnmenin beyhude bir çaba olduğunu göreceğiz.
Çünkü yapay zeka ve ortaya çıkardığı kolaycılık ve
tembelliği hepimiz seveceğiz. Sevip, o tembelliğin konforlu yalnızlığına
gömüleceğiz bir hamağın sarmaladığı gibi sarmalayıp uyutacak hepimizi.
Bu düşüncelerle Fikret Kızılok’un Hamakta adlı şarkısını
dinleyin şimdi:
Aşklarım tutkularım yasaklarım
Kuytuda başak, unutulmuş çocuklarım
Anlatılır gibi değil anladıklarım
Yaşımı geriye doğru saymaktayım
