Mustafa Burak Aydın Yazıları

Mustafa Burak Aydın

Emek mi Çiçek mi?

30.04.2026 22:40
Haber Detay Image

Evvelinde yasak olup, Ak Parti iktidarıyla devletin resmi tatil ilan etti kaç bayram var diye sorsanız en temelde iki tane akla gelir bunlardan biri Nevruz diğeri de yarın kutlanacak olan 1 Mayıs’tır.

1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü. Biraz gerilere gidip neydi ne olduya bakalım.

Osmanlının son dönemleri Cumhuriyetin hemen arifesinde günü adına bayram denmiyordu hatta adı bile konmamıştı. Selanik ve peşinden İstanbul’da işçilerin dayanışma günü olarak anılıyordu.

Osmanlı sonrası için yeni bir devletin hazırlığının yapıldığı yıllar. Lozan Barış Görüşmelerinden fırsat bulunca 17 Şubat - 4 Mart 1923 tarihleri arasında, yeni devletin ekonomik olarak bağımsızlığını planlamak için İzmir’de İktisat Kongresi toplanır. Toplantıda 1 Mayıs’ın İşçi Bayramı olarak kutlanması önerilir ama bu iki yıl sonra Takriri Sükun Kanunuyla yasaklanır.

1935’e gelindiğinde 1 Mayıs, politik çağrışımlarından ve siyasi içeriğinden arındırılarak Bahara ve Çiçek Bayramı olarak, Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile resmî tatil ilan edilir. Resmi tatil ama işçi o gün tatil yaptığı için ücretinden mahrum bırakılıyordu.

60’lardan itibaren işçi sınıfı güç bulunca yeniden İşçi Bayramı olarak kutlanmaya başlansa da 1 Mayıs , 1980’de 12 Eylül darbesiyle resmi tatil olmaktan çıkarılmış ve hatta kutlanması yasaklanmıştı.

Darbeden üç yıl önce 1977 yılında Taksim’de düzenlenen 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamalarında işçilere saldırı düzenlenmiş ve 40’a yakın insan öldürülmüştü ki o gün Kanlı 1 Mayıs olarak tarihe avı bir kayıt düşmüştür.

2009 yılından bugüne İşçi Bayramının adı Emek ve Dayanışma Günü olarak anılmaya ve resmi tatil olarak kabul edilmeye başlandı.

O gün bugündür, işçilerin yarısından fazlası yollara çıkmayı meydanlara çıkmaya tercih eder oldu. Bir gün tatili, hele bir de hafta içinin son günlerine denk gelmişse, hafta sonu ile birleştirerek ailesiyle tatil yapmayı meydanlarda halay çekmeye tercih etmeye başladı.

Belki de doğru olan buydu, işçinin ailesiyle dayanışma günü olarak kutlaması. İşçilerin tatil ile uyutulması.

Yazarın Tüm Yazıları