İstanbul’un tarihi sokaklarında atılan adımlar, bazen okyanus ötesindeki güç merkezlerinin en tepe koridorlarında yankı bulur. Fener tramvay durağından Balat’ın taş döşeli yollarına adım attığınızda, sadece geçmişin mimari izlerine değil; küresel güç dengelerinin ve teolojik diplomasinin tam merkezine ayak basmış olursunuz.
Haberler.com çatısı altında bu köşede kaleme aldığım “Trump'ın Patrikhane Planı ve Bartholomeos'un Üzerinde Elpidophoros'un Gölgesi: Balat'tan Küresel Siyasete Uzanan Teolojik Satranç” başlıklı analizimin ardından gelen uluslararası tepkiler, tam da bu gerçeği belgelemiş oldu. Kaleme aldığım tespitler, kısa süre içerisinde ABD’den Yunanistan’a, Kıbrıs’tan Ege’nin her iki yakasına uzanan geniş bir coğrafyada küresel basının birinci gündem maddesine dönüştü.
Balat’taki Mekânsal Dönüşüm ve Taht Yarışı
Analizimde de dikkat çektiğim üzere; Fener Rum Patrihanesi’nin hemen karşısındaki tarihi Maraşlı Lojmanları’nın mülkiyet değiştirerek otel konseptine dönüştürülmesi ve çevrede yükselen küresel lüks markalar, Balat’taki sosyo-kültürel dokunun nasıl bir dönüşüm geçirdiğinin açık bir göstergesidir. Ancak asıl büyük fırtına, bu fiziki mekânların ötesinde, ruhani koridorlarda kopmaktadır.
Patrik Bartholomeos’un ilerleyen yaşı ve görevlerini yürütmekte zorlandığına dair iddialar; Fener, Vatikan ve Washington hattında yeni bir haleflik yarışını tetiklemiş durumda. Bu teolojik satranç tahtasında öne çıkan en kritik figür ise hiç kuşkusuz Amerika Rum Ortodoks Başpiskoposu Elpidophoros’tur. Donald Trump’ın teopolitik vizyonunda kilit roller üstlenen figürlerle kurduğu yakın temaslar ve Washington’ın arkasındaki stratejik desteği, Elpidophoros’u Fener’deki patrik makamı için en güçlü ve en iddialı aday konumuna taşımaktadır.
Küresel Basında Geniş Yankı
Haberler.com’daki analizimin yayımlanmasının ardından uluslararası medyada adeta bir zincirleme reaksiyon yaşandı:
ABD Medyası: Diyasporanın en güçlü sesi Ekirikas (The National Herald) ve Helleniscope
Yunanistan Medyası: Pentapostagma, BankingNews, Pronews, The FAQ, Sfairika, Ekloges Dytika, e-DoTourkia, To Manifesto, Kriti360, Romioitispolis, Balsamopsyxhs.
Kıbrıs Medyası: Oulla.cy ve Politis
Rusya Federasyonu Medyası: Raskolam.Net
Haberler.com ve ismimin açıkça ifade edilği bu küresel yankının odağında yer alan Ekirikas (The National Herald) gazetesini ayrı bir yere koymak gerekir. 2 Nisan 1915’te New York’ta kurulan ve 110 yılı aşkın köklü tarihiyle Amerikan-Yunan toplumunun en etkili yayın organı olan Ekirikas, sıradan bir gazete değildir. Amerika Rum Ortodoks Başpiskoposluğu ve Patrikhane ile kurduğu doğrudan tarihsel bağlar nedeniyle Ortodoks dünyasındaki ruhban atamalarında ve liderlik mücadelelerinde "yarı-resmi haber ve analiz kanalı" niteliği taşır.
HyeTert’e Buruk Teşekkür !
Ayrıca bu kritik analizi, Türkiye Ermeni cemaatinin en köklü ve değerli yayın organlarından biri olan HyeTert’in de hiçbir müdahalede bulunmadan, olduğu gibi sayfalarına taşıyarak okuyucularıyla buluşturmasından dolayı şükranlarımı sunuyorum. Hakikatin ve tarihsel tarafsızlığın yayıncılık etiğiyle birleştiği bu tür nitelikli dayanışmalar, teolojik ve kültürel analizlerin geniş kitlelere doğru aktarılması adına büyük değer taşımaktadır.
Keşke, HyeTert, yazımın başında kaynaklarımın ve analizimin güvenirliği konusunda talihsiz bir açıklama yapmak durumunda kalmasaydı! Sonuçta : Patrikhane yetkilileri tarafından ABD medyasına yapılan ve beni haklı çıkaran isimsiz hiyerarşik beyanatla mahcup duruma düştüler.
Haberler.com’da sunduğumuz bu perspektifin uluslararası basında ve cemaat yayınlarında bulduğu derin yankı, tarihi doğru okumanın ve teolojik diplomasiyi analitik bir süzgeçten geçirmenin ne kadar elzem olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Balat’tan Washington’a uzanan bu satranç tahtasında hamleler yapılmaya devam edecek, ben de bu hamlelerin arkasındaki stratejileri tarafsız bir şekilde hiç kimseyi kırmadan incitmeden incitmeden yazmayı sürdüreceğim.
