Zekat verilirken zekat olduğu söylenmeli mi? Diyanet'e göre zekat ne zaman verilir, belirli bir zamanı var mı?
Sözlükte "artma, arıtma; övgü ve bereket" mânalarına gelen zekât, terim olarak Kur'an'da belirtilen sınıflara sarfedilmek üzere dinen zengin sayılan müslümanların malından alınan belli payı ifade eder. Zekatını vermek isteyen vatandaşlar Zekat verilirken zekat olduğu söylenmeli mi? Zekat verirken "bu benim zekatım" demek gerekiyor mu? sorularına yanıt aradı. Zekat ne zaman verilir, belirli bir zamanı var mı?
Zekat verilirken zekat olduğu söylenmeli mi, sorusunun yanıtı araştırılan konular arasında yer alıyor. Müslümanların malından alınan belli payı ifade eden zekat, örfte bu payın maldan çıkarılması anlamına gelir. Zekat verirken "bu benim zekatım" demek gerekiyor mu? Zekat ne zaman verilir, belirli bir zamanı var mı?
ZEKAT VERİLİRKEN ZEKAT OLDUĞU SÖYLENMELİ Mİ?
Dinde zekât veya fitre veren kişinin içten niyet etmesinin yeterli olduğu belirtilmekedir. Kişinin bunları verirken "bu benim zekâtımdır, fitremdir" demesine gerek duyulmamaktadır. Hatta karşı taraftaki kişinin incinmemesi için söylenmemesi daha uygun görülür.
ZEKAT NEDİR?
Sözlükte "artma, arıtma; övgü ve bereket" mânalarına gelen zekât, terim olarak Kur'an'da belirtilen sınıflara sarfedilmek üzere dinen zengin sayılan müslümanların malından alınan belli payı ifade eder. Örfte bu payın maldan çıkarılması işlemine de zekât denilir. Sadaka kelimesi de terim olarak zekâtla eş anlamlıdır. İslâm maliye hukukunun erken dönem müelliflerinden Ebû Ubeyd Kasım b. Sellâm (ö. 224/838), "Sadakaya gelince, sadaka müslümanın altın, gümüş, deve, sığır, koyun, hububat, mahsul gibi mallarının zekâtıdır; bu zekât Allah'ın tayin ettiği sekiz zümreye verilir" (Kitâbü'l-Emvâl, s. 24); Şâfiî fakihi Mâverdî, "Zekât da sadaka mânasınadır, her ikisi de aynı şeye isim olarak verilmiştir. Zekât hakikaten ve hükmen çoğalma kabiliyeti olan, sahibi tarafından meşrû yollardan kazanılan mallardan alınan ve lâyık olanlara bir yardım anlamı taşıyan farz ibadettir" (el-A?kâmü's-sul?âniyye, s. 113) tanımını verirken bu eş anlamlılığa dikkat çekerler. Toprak ürünlerinden alınan zekât nisbetini ifade eden uşr/öşür (110) kelimesi de ziraî mahsullerden tahsil edilen zekâtın özel adı olmuştur.
ZEKAT NE ZAMAN VERİLİR?
Zekât vermenin belli bir zamanı yoktur. Oruç ve hac ibadetlerinde olduğu gibi nisap miktarı malın üzerinden sene geçmiş olması konusunda da kamerî ay hesabı uygulanır. Farz olduğu andan itibaren verilmesi gerekir. Bunun için belli bir kamerî ayı veya Ramazan'ı beklemeye gerek yoktur. Zekât vermekle yükümlü olanların, yükümlü oldukları andan itibaren en kısa zamanda zekâtlarını vermeleri gerekir. Çünkü zekât bir kulluk borcudur, borç da bir an önce ödenmelidir (İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, III, 175, 191-192, 223).
