Tunus'ta su krizi yapısal soruna dönüştü

TUNUS (AA) – MEHMET AKİF TURAN – Son yağışlarla barajlardaki doluluk oranının yüzde 60'a yükseldiği Tunus'ta, ülkenin birçok bölgesinde içme suyu kesintilerinin sürmesi su krizini yeniden gündeme taşıdı.

Uzmanlar, sorunun artık su kaynaklarının yetersizliğinden değil, elektrik kesintileri, eskiyen şebekeler, kırsaldaki yönetim sorunları ve uzun yıllardır ertelenen altyapı yatırımlarından kaynaklandığını belirtiyor.

Tunus Su Gözlemevinin verilerine göre ülkede içme suyu kesintileri ve dağıtım sorunlarına ilişkin şikayetler devam ederken, Tarım Bakanlığı ise mevcut su rezervlerinin yaz dönemindeki ulusal ihtiyacı karşılayabilecek seviyede olduğunu açıkladı.

Ülkedeki barajların doluluk oranı yüzde 60 seviyesinde

Tarım Bakanlığı Barajlar ve Büyük Su İşleri Genel Müdürü Faiz Muslim, haziran ayı sonunda yaptığı açıklamada, barajların toplam kapasitesinin yaklaşık yüzde 60'ının dolu olduğunu ve mevcut rezervlerin son yıllara kıyasla "oldukça güven verici" seviyeye ulaştığını ifade etti.

Bu rezervlerin yaz aylarında ülkenin su ihtiyacını karşılayabileceğini belirten Muslim, son yıllarda uygulanan dönemsel su kesintilerine duyulan ihtiyacın da azalacağını kaydetti.

Buna rağmen bağımsız Tunus Su Gözlemevi, yalnızca haziran ayında içme suyu hizmetlerine ilişkin 423 bildirim aldığını açıkladı.

Açıklamaya göre, bildirimlerin 374'ünü önceden duyurulmayan su kesintileri ve dağıtım aksaklıkları, 6'sını ise su kalitesine ilişkin şikayetler oluşturdu. Aynı dönemde şebekede 20 su sızıntısı yaşanırken, su sıkıntısı nedeniyle ülkenin farklı bölgelerinde 23 protesto düzenlendi.

Elektrik kesintileri su dağıtımını da etkiliyor

Eski Tarım Bakanlığı yetkilisi Muhammed Salih Kilayed, AA muhabirine yaptığı açıklamada, içme suyu kesintilerinin önemli bölümünün elektrik kesintileriyle bağlantılı olduğunu belirtti.

Yer altı sularının elektrikle çalışan pompalar aracılığıyla çıkarıldığını aktaran Kilayed, elektrik kesildiğinde su iletiminin de durduğunu, özellikle yaz aylarında artan tüketim ve yüksek sıcaklıkların sistemi daha fazla zorladığını ifade etti.

Kilayed, su kaynaklarının bulunduğunu ancak mevcut altyapının artan talebi karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, "Sorun artık suyun bulunmaması değil, suyun tüketiciye ulaştırılması." dedi.

Yaz aylarında kıyı kentlerinde iç turizm sebebiyle nüfusun önemli ölçüde arttığını kaydeden Kilayed, bazı bölgelerde depoların yeniden doldurulabilmesi amacıyla akşam saatlerinden sabaha kadar su kesintileri uygulandığını söyledi.

Yaklaşık 1,5 milyon kişinin kırsal bölgelerde su birlikleri aracılığıyla içme suyuna ulaştığını ifade eden Kilayed, bu yapılarda yönetim ve mali sorunlar yaşandığını, parlamentoda görüşülen yeni Su Kanunu ile bu sistemin değiştirilmesinin öngörüldüğünü dile getirdi.

Kilayed, ayrıca su iletim hatlarının yenilenmesi, yeni pompa istasyonları ve depoların inşa edilmesi gerektiğini belirterek, ülkede yaklaşık 10 yıldır bu alanda yeterli yatırım yapılmadığını ifade etti.

"Su krizi artık yapısal bir sorun"

Kalkınma ve doğal kaynak yönetimi uzmanı Hüseyin er-Rahili ise su kesintilerinin temel nedeninin eskiyen altyapı ve kamu yatırımlarındaki yetersizlik olduğunu söyledi.

İçme suyu şebekesinin 57 bin kilometreyi aştığını, bunun yaklaşık yüzde 20'sinin 50 yılı aşkın süredir kullanıldığını aktaran Rahili, su krizinin tarımsal sulamayı da etkileyerek üretim ve gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bazı kırsal bölgelerde vatandaşların haftalarca, hatta aylarca düzenli içme suyuna erişemediğini dile getiren Rahili, "Su krizi artık mevsimsel değil, yapısal bir sorun haline geldi. Bazı kırsal bölgelerde vatandaşlar haftalarca hatta aylarca düzenli içme suyuna erişemiyor." ifadelerini kullandı.

Rahili, yaşanan kesintilerin yalnızca yaz aylarında artan taleple açıklanamayacağını, eskiyen altyapı ile kırsaldaki su yönetimindeki sorunların krizin temel nedenleri olduğunu belirterek, su yönetiminde köklü reform ve altyapı yatırımlarına ihtiyaç bulunduğunun altını çizdi.