Mali'de İmamların Asa Geleneği ve Kültürel Anlamı

Nüfusunun yüzde 95'i Müslüman olan Batı Afrika ülkelerinden Mali'de imamlar cuma ve bayram namazlarında hutbe irat ederken ellerinde asa bulunduruyor, asa imamların görevinin bir nişanı olarak görülüyor.

Mali'nin karmaşık toprak yollarında, her köşe başında namaz kılan insanları görmek mümkün. Mezheplere göre farklı zamanlarda ezan okunan Mali'de camiler ise vakit namazlarında doluyor. Cuma ve bayram namazlarına kadınlar da gidiyor. Kadınlar, üst katı olan camilerde üst katlarda, olmayan camilerde ise arka saflarda namaza duruyor.

İmamlara büyük saygının duyulduğu şehirde, bazı köylerin yönetimi de imamlara bırakılmış durumda.

İmamlar, hutbe ve vaaz için kürsüye çıktığında ise o caminin yapılışından bu yana kullanılan asayı eline alıyor.

Bazı köylerde ise imamlar sokakta da elinde asa ile dolaşıyor.

İmamların elindeki asa hakkında bilgi veren Malili ilahiyatçı Hüseyin Maiga, asanın onların "mazbatası" olarak görüldüğünü belirtti. Özellikle köylerde, imamlığın babadan oğula miras yoluyla geçtiğini anlatan Maiga, "İmam öldükten sonra oğluna ilk cumada köyün muhtarı tarafından asa veriliyor. Asalar, kuşaktan kuşağa imamlar arasında aktarılıyor. Asırlardır bu kültür var." diye konuştu.

Köylerde ise şeyhlerin ellerinde asa ile dolaştığını aktaran Maiga, "Şehirlerde ise imamlar sadece camide cuma namazlarında ve bayram namazlarında kürsüye çıkarken eline asayı alır." dedi.

Yeni yapılan camiler için yeni asalar yapıldığını kaydeden Maiga, köylerde caminin tarihi kadar eski asalar bulunduğunu anlattı.

Mali'nin eski Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita'nın istifası talebiyle 2020'de düzenlenen mitinglere İmam Mahmud Diko'nun asasıyla katıldığını anlatan Maiga, şöyle konuştu:

"Mali halkı, Diko'ya 'sen siyasete mi girmek istiyorsun?' diye sordu. O ise asayı işaret ederek, 'Bana siyaset yetmez, bu asa bana yeterlidir. Bu asa ile sizin cumhurbaşkanınız da benim ayağıma gelir' diye karşılık vermişti. Asanın öyle bir ağırlığı var."