Petroldeki Düşüş ve Türkiye'nin Enerji Faturası

Enerji uzmanları, ham petrol fiyatlarındaki düşüşün, kalıcı olması halinde petrolde ve doğal gazda büyük oranda ithalatçı konumda olan Türkiye'nin enerji faturasını biraz düşüreceğini belirtiyorlar.

Yaz aylarında 147 dolara kadar çıkarak tüm dünyayı tedirgin eden, bazı uzmanların da ''200 doları bulur'' dediği petrol fiyatları, bu hafta yılın en düşük düzeyi olan 84 dolara kadar geriledi. Petrol fiyatlarındaki düşüş, ithalatçı konumunda olan Türkiye için olumlu karşılanırken, konuyu takip eden uzmanların ve kurumların tahminleri de altüst oldu.

Türkiye'nin en büyük petrol ithalatçı şirketi TÜPRAŞ Genel Müdürü Yavuz Erkut, şirketin geçen yıl 23,5 milyon ton ham petrol, 2,3 milyon ton da petrol ürünü ithal ettiğini, bu yılın 9 ayında ise 17,7 milyon ton ham petrol, 2,3 milyon ton da petrol ürünü ithal ettiğini bildirdi.

2007 yılında TÜPRAŞ'ın petrole ödediği bedelin 12,7 milyar doları bulduğunu kaydeden Erkut, 2008 yılının 9 ayında ise bunun, 14,8 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Önümüzdeki dönem için özellikle son dönemde yaşanan global finansal kriz ortamında ham petrol fiyatlarının ne seviyede seyredeceği konusunda öngörüde bulunmanın çok güç olduğunu ifade eden Erkut, ''Nitekim bu konuda öngörülerini yayınlayan kuruluşların gelecek yıl için yaptıkları tahminlere bakıldığında varil fiyatında 80 ABD dolarından 180 ABD dolarına kadar değişim görülmektedir. TÜPRAŞ olarak 2009 yılı iş planımızı hazırlarken ortalama ham petrol fiyatının 100 ABD doları/varil seviyelerinde olacağı varsayımıyla hareket ettik. Burada önemli olan ise gelecekteki ekonomik ve politik gelişmelere ilişkin olasılıklardır'' diye konuştu.

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Yönetim Kurulu Üyesi ve enerji uzmanı Necdet Pamir ise petrol fiyatlarının, arz-talep dengesinin çok ötesinde sebeplerle değiştiğini, doların düşük seyri, yüksek riskli yatırım fonlarının bir dönem petrole çıpalanmaları, uzunca bir süre yatırım yapılmaması nedeniyle ek üretim kapasitesinin düşük seyri ve jeopolitik faktör gibi nedenlerle maliyetlerin ''sanal bir şekilde'' yukarı çekildiğini söyledi.

Türkiye'de tüketilen petrolün yaklaşık yüzde 92'si, doğal gazın ise yaklaşık yüzde 98'inin ithal edildiğini belirten Pamir, varil başına 1 dolarlık artışın yıllık yaklaşık 170 milyon dolar ek yük getirdiğini kaydetti.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye'yi bir miktar rahatlatacağını da ifade eden Pamir, ''Ama yıl sonunu görüp onun ortalamasına bakmak gerek. Ben petrolün bir miktar daha düşmesi gerektiğini düşünenlerdenim. Petrol talebi daha da daralacak. Türkiye ve Avrupa'da daha hızla daralacak. Bunlar göz önüne alındığında fiyatın daha da aşağıya düşmesi normal bir seyir. Ama bu konuda çok fazla da bilinmeyen var, bunları görmeden ahkam kesmek doğru değil'' diye konuştu.