AİHM: Kamuya Açık Alanda Dini Kıyafet Kısıtlanamaz

AİHM, Aczımendi tarikatına mensup 127 kişinin açtığı din özgürlüğü davasında davacıları haklı buldu. AİHM, kamu hizmeti vermeyen ya da kamudan hizmet almayan sade vatandaşların kılık ve kıyafetine yasak getirmenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına alan 9’uncu maddesine aykırı olduğu sonucuna vardı.

ANKARA Kocatepe Camii önünde 25 Ekim 1996’da gösteri yapan Aczımendi tarikatına mensup kişiler gözaltına alınmış ve tutuklanmışlardı. Davacılar, başı sarıklı, cüppeli ve şalvarlı kıyafetlerle gösteri yapmış ve kılık kıyafet kanununa aykırı davrandıkları gerekçesiyle hapis ve para cezasına çarptırılmışlardı.

Dini kıyafet suç değil

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), sivil vatandaşlar olarak nitelediği davacıların, kamusal düzen açısından tehdit oluşturduklarına veya gösterileri esnasında yoldan geçenlere herhangi bir baskı uyguladıklarına dair hiçbir kanıt bulunmadığını belirtti.

AİHM kararında, Türkiye’de demokratik sistem için laiklik ilkesinin önemine vurgu yaptı. Mahkeme, bunun kamu düzeni ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli olduğunu da belirtti. Kararda, herhangi bir şiddet içermeden dini kıyafetlerle gösteri yapmanın da, bu gösterinin kamuya açık alanda yapılmasının da suç unsuru yaratmadığını kaydedildi. AİHM, davacıların devlet memuru olmadıklarına ve türban davası olarak bilinen Leyla Şahin davasında olduğu gibi kamudan hizmet almadıklarına da vurgu yaptı.

Sembolik bir ceza

AİHM, davacıların Ankara’dan 800 bin Euro’nun üzerindeki tazminat talebine ise olumlu yanıt vermedi. Ancak Ankara’nın davacıların her birine sadece 10 Euro sembolik maddi tazminat ile toplam 2 bin Euro masraf ödemesine hükmetti.

Bu görüntüden tazminat cezası geldi

1996 yılında gözaltına alınan Aczımendi tarikati üyeleri 1998’de ilk defa saç sakal tıraşı yapılmış şekilde hakim önündeydi ve saçlarının zorla kesildiğini ileri sürmüşlerdi.