Prof. Dr. Bülent Çitgez
Meme ve Endokrin Cerrahisi Uzmanı
Meme kanseri tedavisi sürecindeki pek çok hastanın merak ettiği konuların başında beslenme geliyor. Hastalar ile yakınları genellikle hangi besinlerden uzak durulması ve hangi gıdaları tüketmelerinin faydalı olacağı konusunda araştırmalar yapıyor. Tedavi sürecinde uygulanan cerrahi girişimler, kemoterapi, radyoterapi ve akıllı ilaç tedavileri vücudun enerji ihtiyacını ve metabolik dengesini etkileyebiliyor. Bu nedenle doğru beslenme, hastaların genel sağlık durumunun korunmasında ve yaşam kalitesinin artırılmasında önemli rol oynuyor.
Öncelikle meme kanserinde tek başına hastalığı iyileştiren ya da önleyen mucizevi bir besin bulunmadığının bilinmesi gerekiyor. Ancak bilimsel veriler, dengeli ve sağlıklı beslenmenin tedavi sürecinin daha rahat geçirilmesine katkı sağlayabileceğini gösteriyor.
Uzak durulması gereken beslenme alışkanlıkları
Tedavi sürecinde özellikle aşırı işlenmiş gıdaların tüketiminin sınırlandırılmasını öneriyoruz. Paketli atıştırmalıklar, hazır yemekler, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis gibi), yüksek şeker içeren ürünler ve trans yağlardan zengin gıdalar hem kilo kontrolünü zorlaştırabiliyor hem de genel sağlık üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor.
Aşırı kırmızı et tüketimi yerine daha dengeli bir protein planının tercih edilmesi önem taşıyor. Ayrıca kontrolsüz şekilde kullanılan bitkisel karışımlar, takviyeler ve alternatif tedavi adı altında sunulan ürünler de tedavi sürecini olumsuz etkileyebiliyor. Hastaların herhangi bir takviye kullanmadan önce mutlaka hekimlerine danışmaları gerekiyor.
Özellikle greyfurt ve greyfurt suyu, bazı kemoterapi ilaçları, akıllı ilaçlar ve destek tedavilerinde kullanılan ilaçların vücuttaki düzeylerini değiştirebiliyor. Bu nedenle tedavi süresince greyfurt tüketilmeden önce doktor görüşü alınması önem taşıyor.
Bazı hastalarda enfeksiyon riskinin arttığı dönemlerde çiğ veya az pişmiş et, balık, yumurta ve pastörize edilmemiş süt ürünlerinden kaçınılması önerilebiliyor. Ayrıca bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda gıda hijyenine özel önem verilmesi gerekiyor.
Alkol tüketiminin mümkün olduğunca sınırlandırılması, sigaradan uzak durulması ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması da önem taşıyan konular arasında yer alıyor.
Beslenmede bunlara dikkat edin
Meme kanseri tedavisi gören hastalarda temel hedef; yeterli protein, vitamin, mineral ve enerji alımının sağlanmasıdır. Özellikle tedavi sırasında iştahsızlık, bulantı veya tat değişiklikleri görülebileceğinden öğünlerin küçük porsiyonlar halinde ve sık aralıklarla tüketilmesi faydalı olacaktır.
Günlük beslenmede sebze ve meyvelere geniş yer verilmesi, tam tahılların tercih edilmesi ve yeterli sıvı tüketimi önemlidir. Renkli sebzeler, mevsim meyveleri ve lif açısından zengin gıdalar bağışıklık sisteminin desteklenmesine katkıda bulunabilir.
Protein ihtiyacının karşılanması da tedavi sürecinde ayrı bir öneme sahip. Kas kaybının önlenmesi ve doku onarımının desteklenmesi için kaliteli protein kaynaklarının düzenli tüketilmesini öneriyoruz.
Tercih edilebilecek besinler
Beslenme planında;
• Mevsim sebzeleri ve yeşil yapraklı sebzeler,
• Tam tahıllı ürünler,
• Kurubaklagiller,
• Balık,
• Zeytinyağı,
• Ceviz, badem ve fındık gibi yağlı tohumlar,
• Yoğurt ve kefir gibi fermente süt ürünleri,
• Yumurta ve beyaz et gibi kaliteli protein kaynakları dengeli şekilde yer alabilir.
Özellikle Akdeniz tipi beslenme modeli; sebze, meyve, tam tahıl, balık ve zeytinyağı ağırlıklı yapısıyla meme kanseri hastalarında en sık önerilen beslenme yaklaşımlarından biridir.
Kilo kontrolü önem taşıyor
Meme kanseri tedavisi sonrasında bazı hastalarda kilo artışı görülebiliyor. Fazla kilo ve obezitenin, özellikle hormon reseptör pozitif meme kanserlerinde bazı risklerle ilişkili olabileceği biliniyor. Bu nedenle tedavi sürecinde ve sonrasında ideal kilonun korunması önem taşıyor.
Düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve dengeli beslenme birlikte değerlendirildiğinde hem genel sağlık hem de yaşam kalitesi açısından önemli katkılar sağlayabiliyor.
Unutulmamalıdır ki; meme kanseri tedavisinde beslenme, tek başına bir tedavi yöntemi değildir. Ancak doğru beslenme alışkanlıkları, tedavi sürecinin daha konforlu geçirilmesine ve hastaların genel sağlık durumlarının korunmasına destek olabiliyor. Bu nedenle her hastanın yaşına, tedavi planına ve genel sağlık durumuna uygun beslenme programının, doktor ve diyetisyen iş birliğiyle oluşturulmasının en doğru yaklaşım olacağına inanıyoruz.
