Türk futbolu, neredeyse her sezon başında değişen, matematik formüllerini aratmayan yabancı kuralı labirentinde yolunu kaybetmeye devam ediyor. Kulüplerimizin ve futbol kamuoyunun kafası şu anki sistemle fazlasıyla karışmış durumda: Bu sezon 01.01.2003 doğumlular, gelecek sezon 01.01.2004, bir sonraki sezon ise 01.01.2005...
Peki, sormak gerekiyor: Her gelen TFF yöneti yabancı kuralı ile oynamak zorunda mı? Türk futbolunu ileriye taşıyacak başka çözümler üretemiyorlar mı? Her yıl takvim yapraklarına göre kural esnetip daraltarak kalıcı bir futbol ekosistemi inşa etmek mümkün mü? Elbette hayır.
En Doğru Çözüm: Fatih Terim’in 14 Yerli Formülü
Günübirlik pansuman tedaviler yerine geçmişe dönüp, başarısı kanıtlanmış sistemleri incelemek en doğrusu olacaktır. Türk futbolunun gördüğü en sürdürülebilir ve kulüpleri Avrupa'da da rekabetçi kılan sistem, geçmişte Fatih Terim’in önerisiyle hayata geçirilen "14 Yerli Kuralı"ydı.
Bu kural, bir yasakçı zihniyetten ziyade kulüpleri yerli oyuncuya yatırım yapmaya teşvik eden, rekabeti koruyan bir denge unsuruydu. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) illa ki yeni bir yabancı kuralı ve kontenjan sınırlaması getirecekse, bunu yaş sınırlarını her yıl bir sene ileri kaydırarak değil, mantıklı bir yaş stratejisiyle yapmalıdır.
Genç Yabancı Çıkmazı ve Deneyim Formülü
Mevcut planlamalarda konuşulan 23 yaş altı yabancı zorunluluğu, kağıt üzerinde hoş görünse de Türkiye gerçekleriyle uyuşmuyor. Üzerinde büyük bir yarışma ve şampiyonluk baskısı olan kulüplerimizin, "+4" kontenjanına yazılan genç yabancıları sahaya sürmesi, onlara sabretmesi ve fayda sağlaması oldukça zor.
Eğer TFF illa ki bir 10+4 sistemi uygulayacaksa, buradaki mantık tersine işletilmelidir:
+4 Yabancı Kontenjanı: Bu kontenjan 23 yaş altı değil, 35 yaş üzeri yaşlı isimleri kapsamalıdır. Genç yabancı yerine yaşlı yabancı kontenjana takılsa daha mantıklı olur bence.
Diyelim ki; sistem yine 14 yerli, 14 yabancı olsun (Fatih Terim kuralı) ama bu 14 yabancının 10'u dinamik yaşlarda, kalan 4'ü ise takıma abilik yapacak 30 yaş üzeri tecrübeli isimlerden seçilsin. Bu şekilde dinamik yaşlardaki futbolcuları başka kulüplere satma ve gelir elde etme imkanı da olacaktır ama yaşı ilerlemiş isimleri satma ve gelir elde etme imkanı neredeyse imkansızdır.
Yerli Havuzunda Altyapı Zorunluluğu
Madalyonun diğer yüzünde ise yerli oyuncu kalitesini artırmak var. Yabancıya getirilen yaş filtresinin bir benzeri, yerli oyuncu havuzuna da uygulanabilir.
Aynı 14 yerli kuralının içinde yer alacak 10+4 formülünün yerli ayağında, o 4 futbolcu 22 yaş altında veya doğrudan kulübün kendi altyapısından yetişmiş oyunculardan oluşabilir. Ancak bu sayede kulüpler sadece yabancı transferine bağımlı kalmaz, öz kaynağına dönmek ve orayı yeşertmek zorunda kalır. Kısacası yabancı genç mecburiyeti yerine yerli genç daha mantıklı gibi geliyor bana.
Özetle; Türk futbolunun ihtiyacı olan şey her yıl değişen doğum tarihi sınırları değil; ne yaptığını bilen, deneyim ile gençliği doğru harmanlayan ve kulüpleri plansızlıktan kurtaracak net, radikal ve kalıcı bir çözümdür.
Her gelen TFF yönetimi yabancı sayısı ile oynayacağına buna kriterler getirse, milli olma şartı gibi, son yıl oynadıkları maç sayısı gibi mesela. Çünkü hiç bir teknik adam futbolcu yerli mi yabancı mı diye bakmaz, kim iyi durumdaysa, kim faydalı olacaksa onu oynatır. Sonuç olarak futbolcunun yerlisi yabancısı olmaz...
Kalın sağlıcakla…
