1800’lü yıllarda Hegel’e karşı çıktığında, Hegelcilik Avrupa’nın felsefe dünyasında ciddi bir baskı oluşturmuş, felsefenin sistematiğini ele geçirmişti.
Danimarkalı düşünür Soren Aabye Kierkegaard’an ve onun varoluşçu felsefesinden bahsediyorum.
Doğup büyüdüğü Kopenhag’ta felsefenin soyut kulelerine, bir Donkişot edasıyla saldırırken, o kulelerin en tepesinde Hegel duruyordu.
O gün söylediğini bugün hala söylüyorsak da Felsefe o soyut kulelere çıkmaktan hiçbir zaman vazgeçmedi.
Tıpkı Camus’nun Absürt felsefesinde işlediği ve bir kayayı sonsuza dek bir dağın tepesine yuvarlamakla cezalandırılan Korint Kralı Sisifos gibi, insanlık da felsefeyi devamlı ve sistematik bir biçimde soyut kulelere yuvarlamakla cezalandırılmış sanki.
Yunan Mitolojisinde kurnazlığının ve Tanrıları kandırmanın cezasını o kayayı devamlı bir dağa yuvarlamakla cezalandırılan Kral Sisifos olmayı, reddeder gibidir Kierkegaard.
Kierkegaard, Ya/Ya Da (Either/Or) adlı eserinde çifte pişmanlık paradoksundan bahseder ve der ki
"Evlenirsen pişman olursun; evlenmezsen yine pişman olursun; evlen ya da evlenme, her iki durumda da pişman olursun. Dünyanın saçmalıklarına gülersen pişman olursun, ağlarsan yine pişman olursun... İşte tüm pratik bilgeliğin özü budur."
Çünkü hayat, seçip yaşadığınızı tüm güçlükleriyle size hissettirirken, seçmediğiniz hayatı daha gizemli ve çekici olarak devamlı romantize eder.
Her bir seçiminiz, seçmediğiniz onlarca diğer alternatife sırt dönmek anlamına gelir ki bu da seçmediklerinizden alabileceğiniz zevk ve doyumdan mahrum bırakır sizi ve devamlı pişmanlık yaşarsınız.
Her hâlükârda pişmanlık yaşayacağınızı bilmek, sizi yaralayıp duran o pişmanlık bıçağının ağzını köreltir.
Pişman olma korkusu ve seçimler arasındaki kararsızlık sizi eylemsizliğe ve atalete itse de bu da diğer bir pişmanlık biçimi olarak kendini size dayatır.
Onun içindir ki pişmanlıktan kaçmak yerine, hangi pişmanlığı yaşamak size daha iyi gelir onu bilmelisiniz ve yaptığınız seçimlerin pişmanlıkları gibi sorumluluklarını da vakar bir şekilde üstlenmelisiniz.
Hayat hepimize farklı pişmanlıklar yaşatır, belki de en doğrusu pişmanlıklarınızı birbirinizinkiyle yarıştırmaktan artık vazgeçmelisiniz.
