Güneşin Batmadığı İmparatorluk: Kraliçe Victoria, Hanedan Aşkları ve Afrika’nın Kaderi
Geçtiğimiz hafta Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu Başkan Vekili ve TBMM Eskimeyen Başkanı Sayın İsmail Kahraman'ı ziyaretimizde, bizzat kendisinden dinlediğimiz Kraliçe Victoria'nın hikayesi, tarihin derinliklerine bakış açımızı bir kez daha perçinledi. Sayın Başkanımızın tarih şuuruna dair vurguladığı derinlikli perspektif, bu makalenin kaleme alınmasındaki en önemli ilham kaynaklarından biri olmuştur.
19.yüzyılın dünyasına yön veren tek bir isim vardı: Kraliçe Victoria. Onun 63 yıllık saltanatı sadece İngiltere’nin sınırlarını genişletmekle kalmadı; Avrupa’nın gen haritasını yeniden çizdi ve Afrika kıtasının kaderini ebediyen değiştirdi. Bugün bile "Avrupa’nın Büyükannesi" olarak anılan Victoria’nın stratejik hamleleri, modern dünyanın temellerini nasıl attı? İşte tarihin tozlu sayfalarından milyonlara ulaşacak o çarpıcı analizimiz.
1.Avrupa’nın Genetik Mimarı: Victoria’nın "Akraba" Diplomasisi
Victoria ve eşi Prens Albert, 9 çocuklarını Avrupa’nın dört bir yanındaki hanedanlarla evlendirerek kıtayı devasa bir aile şirketine dönüştürdü. Bu, sadece romantik bir tercih değil, "Kan Bağıyla Gelen Barış" projesiydi.
Almanya: En büyük kızı Victoria, Alman İmparatoru III. Friedrich ile evlendi. Bu bağ, ileride I. Dünya Savaşı'nın en dramatik sahnelerinden birini hazırlayacaktı: Kuzenlerin savaşı.
Rusya: Torunu Alexandra, Çar II. Nikola ile evlenerek Rus İmparatorluğu'nun son çariçesi oldu.
İspanya, İsveç ve Norveç: Victoria’nın torunları bugün hala bu ülkelerin tahtlarında oturmaya devam ediyor.
Bu devasa akrabalık ağı, İngiltere'nin Avrupa diplomasisinde "görünmez bir el" gibi hareket etmesini sağladı. Ancak bu bağlar, 1914'te patlak verecek olan büyük felaketi durdurmaya yetmeyecekti.
2.Afrika İçin Yarış: Berlin Konferansı ve Victoria’nın İmzası
Victoria Dönemi, aynı zamanda "Scramble for Africa" (Afrika Talanı) olarak bilinen dönemin zirvesidir. 1884-1885 Berlin Konferansı ile Afrika kıtası, cetvellerle çizilen sınırlarla Avrupa güçleri arasında paylaşıldı.
İngiltere’nin Afrika Stratejisi kapsamında Victoria’nın başbakanları, özellikle Disraeli ve Salisbury, İngiliz çıkarlarını korumak için kıtayı baştan başa "Kırmızıya" boyama hayali kuruyordu. Mısır ve Süveyş Kanalı'nın işgaliyle Hindistan yolunun güvenliği sağlandı. Cecil Rhodes’un "Kahire’den Cape Town’a" kesintisiz İngiliz toprağı hayali, bu dönemde gerçeğe çok yaklaştı.
3.Üzerinde Güneş Batmayan İmparatorluk
Kraliçe Victoria 1901’de hayata gözlerini yumduğunda, İngiltere dünyanın gördüğü en büyük kara parçasına hükmediyordu. İmparatorluk; Kanada’dan Avustralya’ya, Hindistan’ın gizemli topraklarından Afrika’nın derinliklerine kadar uzanıyordu. O dönemde dünya karalarının %25'ine ve dünya nüfusunun dörtte birine hükmeden bu yapı, Victoria’nın 1876’da aldığı "Hindistan İmparatoriçesi" unvanıyla zirveye ulaştı.
4.Miras: Modern Dünyanın Kökleri
Bugün Afrika’da Victoria’nın ayak izlerini sadece siyasi sınırlarda değil, coğrafyanın kalbinde de görüyoruz. Uganda sınırlarında bulunan ve dünyanın en büyük tatlı su göllerinden biri olan Victoria Gölü, bu mirasın en görkemli örneğidir.
İlginçtir ki; Uganda seyahatlerimiz sırasında bir cok kez ziyaret ettiğimiz dünya haritalarında "Victoria" adıyla anılan bu devasa su kütlesine, bölgenin kadim halkı olan Uganda'daki Baganda halkı asırlardır "Nyanza / Nalubaale" demektedir. Yerel dilde "Tanrıların Evi" anlamına gelen bu isim, sömürgecilik öncesi Afrika’nın ruhunu temsil ediyordu. 1858’de İngiliz kaşif John Hanning Speke’in göle Kraliçe’nin adını vermesiyle birlikte, "Tanrıların Evi" yerini bir imparatorluğun mühürlenmiş ismine bırakmıştır. Bugün Nil Nehri’nin kaynağı olan bu göl, hem Afrika’nın kadim inanışlarını hem de Victoria döneminin küresel etkisini sularında taşımaya devam etmektedir.
Tarih sadece geçmişi değil, bugünü de anlatır. Victoria’nın mirasını anlamak, bugünkü küresel jeopolitiği çözmenin anahtarıdır.
#KraliçeVictoria #İngiltereTarihi #AfrikaSömürgeciliği #VictoriaGölü #Uganda #Nalubaale #Tarih #AhmetAlmaz #Jeopolitik #İsmailKahraman
