Darülfünun'un Fesli Talebesi Nasıl İsrail'in İlk Başbakanı Oldu? (Tek Fesli Bizimki Değil)
İstanbul'un tozlu arşivleri, bugün dünya siyasetine yön veren birçok ismin gençlik hatıralarıyla doludur. Ancak bunlardan çok azı, bir imparatorluğun başkentinde hukuk okuyup, yıllar sonra başka bir devletin kurucu babası olmak kadar şaşırtıcıdır. Modern İsrail'in ilk Başbakanı David Ben-Gurion'un yolu, tam da bu noktada İstanbul'dan ve Darülfünun koridorlarından geçer.
Bir Strateji Yolculuğu: Kudüs'ten İstanbul'a
20.yüzyılın başında, o dönem Osmanlı toprağı olan Filistin'deki Yahudi toplumu (Yishuv) için siyasi kurtuluşun yolu Tel Aviv'den değil, doğrudan Payitaht'tan geçiyordu. David Ben-Gurion ve en yakın dava arkadaşı Yitzhak Ben-Zvi, Filistin'in geleceğini belirleyecek kararların Osmanlı Meclis-i Mebusan'ında alınacağını biliyorlardı.
Bu sebeple, meclise girip söz sahibi olabilmek için "Osmanlı hukukçusu" olmaya karar verdiler. 1912 yılında, ceplerinde büyük hayaller ve dillerinde yeni öğrenmeye başladıkları Türkçeyle İstanbul'a geldiler.
Görev Dağılımı: Galatasaray'da Dil, Darülfünun'da Hukuk
İstanbul'daki bu iki genç liderin adaptasyon süreci oldukça planlıydı. Bürokrasiye ve sosyal hayata hızlıca uyum sağlamak için aralarında bir görev paylaşımı yaptılar:
Galatasaray Lisesi (Mekteb-i Sultani) ve Yitzhak Ben-Zvi: Dönemin en prestijli okulu olan Galatasaray, Ben-Zvi için bir dil ve kültür kapısı oldu. Burada yoğun bir Türkçe eğitimi alarak İstanbul'un entelektüel çevrelerine dahil oldu.
Darülfünun Hukuk Mektebi: Bugün İstanbul Üniversitesi olan Darülfünun, her iki ismin de ana durağıydı. Roma Hukuku, Mecelle ve İslam hukuku dersleri aldılar. Başlarında siyah fesleri, üzerlerinde dönem modasına uygun ceketleriyle tam birer "Osmanlı hukuk talebesi" profili çiziyorlardı.
Tarihi Not: David Ben-Gurion, anılarında İstanbul yıllarından ve Türkçeden bahsederken Osmanlı idari sisteminin ne kadar düzenli ve etkileyici olduğunu sık sık vurgulamıştır.
Sürgünden Kuruluşa: İstanbul'un Tedrisatı
1915 yılında Birinci Dünya Savaşı'nın getirdiği siyasi gerginlikler ve İttihat ve Terakki yönetiminin politikaları nedeniyle İstanbul'dan sürgün edildiler. Ancak İstanbul onlara sadece bir diploma değil, modern bir devletin nasıl teşkilatlanacağına dair devasa bir vizyon kazandırmıştı.
1948'de İsrail Devleti ilan edildiğinde;
David Ben-Gurion: Kurucu Başbakan oldu.
Yitzhak Ben-Zvi: Devletin ikinci Cumhurbaşkanı koltuğuna oturdu.
Bir zamanlar Darülfünun sıralarında Osmanlı hukukunu tartışan bu iki "fesli talebe", öğrendikleri devlet disipliniyle yeni bir ülkenin temellerini attılar.
Sonuç: Tarihin Kesişme Noktası İstanbul
Darülfünun koridorlarından İsrail'in zirvesine uzanan bu hikâye, tarihin ne kadar girift ve sürprizlerle dolu olduğunu gösteriyor. Bugün İstanbul Üniversitesi'nin tarihi kapısından geçenler, bir zamanlar Orta Doğu'nun kaderini değiştiren liderlerin de aynı taşlara bastığını bilerek yürüyor.
Ve unutmayın.. Vaat edilmiş Topraklara giden yol İstanbul'dan geçer..
#DavidBenGurion
#YitzhakBenZvi
#Darülfünun
#İstanbulÜniversitesi
#GalatasarayLisesi
#OsmanlıTarihi
#İsrailinKuruluşu
#MektebiSultani
#TarihçiYazar
#AhmetAlmaz
