Neyzen Niyazi Sayın neden öldü?
Ünlü neyzen, ebru sanatçısı ve fotoğrafçı Niyazi Sayın, 98 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. Türk musikisinin yaşayan efsanelerinden biri olarak kabul edilen Sayın, uzun yıllar boyunca sanat dünyasına kattığı eserlerle hatırlanacak.
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü 2014 yılında müzik alanında kazanan usta sanatçının ölüm nedeni hakkında henüz net bir açıklama yapılmadı. Sanat çevreleri, Niyazi Sayın'ın ileri yaşı nedeniyle bir süredir sağlık sorunları yaşadığını belirtiyor. Peki, Neyzen Niyazi Sayın neden öldü?
NEYZEN NİYAZİ SAYIN NEDEN ÖLDÜ?
Sanat çevreleri, Niyazi Sayın'ın ileri yaşı nedeniyle bir süredir sağlık sorunları yaşadığını belirtiyor. Neyzen Niyazi Sayın'ın kesin ölüm sebebi henüz açıklanmadı.
12 Şubat 1927'de İstanbul'un Üsküdar ilçesinde dünyaya gelen Niyazi Sayın, Ömer Hulusi Bey ile Necmiye Hanım'ın en küçük çocuğudur. Baba tarafı Makedonya'nın Resne bölgesine, anne tarafı ise Manastır kökenlerine dayanır. İlk ve orta öğrenimini Üsküdar Paşakapı'da tamamladıktan sonra, Haydarpaşa ve Beyoğlu liselerinde eğitimine devam etti. Ancak babasının vefatı ve İkinci Dünya Savaşı'nın zorlukları nedeniyle lise eğitimini yarıda bırakmak zorunda kaldı.
EĞİTİM VE GENÇLİK YILLARI
Savaş döneminde askerliğini Eğitim Alayı'nda tamamlayan Sayın, sonrasında İstanbul Belediye Konservatuvarı'nın Türk Müziği Bölümü'ne girerek sanat eğitimine başladı. Gençlik yıllarında spora da ilgi duyan sanatçı, bir süre Fenerbahçe genç takımında futbol oynadı. Ancak ailesinin yönlendirmesiyle müziğe ağırlık verdi. Cami musikisine duyduğu özel ilgi, onu Türk musikisinin inceliklerini keşfetmeye yöneltti.
SANATLA TANIŞMASI VE EBRUYA İLGİSİ
Niyazi Sayın, yalnızca bir neyzen değil; aynı zamanda ebru sanatçısı ve fotoğrafçıdır. Çocukluk döneminde dinlediği Tanburi Cemil Bey'in taş plak kayıtları, sanat anlayışının temelini oluşturdu. 1947 yılında ebru ustası Mustafa Düzgünman ile tanışması, onun sanat hayatında dönüm noktası oldu. Düzgünman'ın evinde düzenlenen dini musiki meşklerine katılarak müzikteki ilk ciddi adımlarını attı ve aynı zamanda ebru, ciltçilik, fotoğrafçılık ve tesbih koleksiyonculuğu gibi geleneksel sanatları da öğrendi.
NEYE BAŞLANGIÇ VE EĞİTİM YILLARI
İlk neyi olan Süpürde Neyi'ni (Re tonunda), 4 Mart 1948 tarihinde Üsküdar Musiki Cemiyeti'nden Emin Bey aracılığıyla, Beyazıt Çadırcılar'daki Osman Dede'den 10 liraya satın aldı. İlk ney derslerini Neyzen Gavsî Baykara'dan aldıktan sonra, Hattat Necmeddin Okyay sayesinde Neyzen Halil Dikmen ile tanıştı. 21 Ocak 1949'dan itibaren tam 15 yıl boyunca her Perşembe günü Halil Dikmen'in evinde ney ve resim dersleri aldı.
RADYO VE KONSERVATUVAR YILLARI
1950'li yıllarda Üsküdar Musiki Cemiyeti ve Neyzen Süleyman Erguner'le birlikte İstanbul Radyosu'nda sahne aldı. Buradaki performanslarıyla dikkat çekince, dönemin radyo yöneticisi Dr. Nevzat Atlığ tarafından İstanbul Radyosu kadrosuna dahil edildi. Yaklaşık 30 yıl boyunca bu kurumda ney icra etti; 1954-55 yıllarında şef yardımcılığı ve arşiv çalışmalarında görev aldı.
1956-1969 yılları arasında Münir Nurettin Selçuk'un davetiyle İstanbul Belediye Konservatuvarı İcra Heyeti'nde yer aldı ve Selçuk'un konserlerinde neyzen olarak sahneye çıktı. 1976'da yeni kurulan İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nda öğretim görevliliğine başladı ve Nefesli Sazlar Anabilim Dalı Başkanlığı görevini üstlendi.
ULUSLARARASI ÇALIŞMALARI VE SERGİLERİ
1980 yılında Washington Üniversitesi'nin davetiyle ABD'nin Seattle kentinde bir yıl boyunca Necdet Yaşar ile birlikte Türk müziği dersleri verdi. Bu süreçte konserler düzenledi ve ebru sergileri açtı. Ardından İngiltere, Almanya ve Fransa gibi birçok ülkede konserler vererek Türk musikisini uluslararası platformlara taşıdı.
ÇOK YÖNLÜ SANAT ANLAYIŞI
Niyazi Sayın, yalnızca bir icracı değil; çok yönlü bir sanat insanıdır. Ebru, tespihçilik, sedef kakmacılığı, tornacılık, balıkçılık, gül yetiştiriciliği ve fotoğrafçılık gibi farklı alanlarda da ustalık sergilemiştir. Hocası Halil Dikmen'in disiplin anlayışını Tanburi Cemil Bey'in yenilikçi ruhuyla harmanlayarak, ney icrasına yeni teknikler kazandırmış ve Türk musikisine özgün bir üslup kazandırmıştır.
ÖDÜLLER VE TAKDİRLER
Niyazi Sayın, sanat hayatı boyunca birçok ödüle layık görülmüştür.
• 2009: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (Müzik)
• 2014: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (Müzik)
Bu ödülleri, Türk musikisine yaptığı katkıların ve sanata adadığı ömrün bir nişanesi olarak kabul edilmiştir.
