Bitcoin’in güç kazandığı hemen her dönemde kripto piyasasında aynı beklenti oluşuyor: Sırada altcoinler mi var? Bugün bu sorunun yeniden gündeme gelmesinin nedeni yalnızca Bitcoin’in 86 bin dolar civarında işlem görmesi ya da son günlerde 87 bin dolar seviyesini test etmesi değil. Piyasanın farklı noktalarında aynı anda ortaya çıkan sinyaller, sermayenin Bitcoin dışındaki varlıklara doğru genişleyip genişlemediğini daha yakından izlemeyi gerektiriyor. Bir tarafta Bitcoin’e güçlü kurumsal para girişi devam ederken diğer tarafta bazı altcoinler Bitcoin’den daha iyi performans gösteriyor. Dolayısıyla asıl mesele Bitcoin’in yükselişinden sonra altcoinlerin de yükselip yükselmeyeceğinden çok, piyasadaki paranın yönünün gerçekten değişmeye başlayıp başlamadığı.
Önce Bitcoin tarafındaki para akışına bakalım. ABD’deki spot Bitcoin ETF’leri eylül ayında 2,65 milyar dolarlık net giriş aldı. Bunun yaklaşık 2,4 milyar doları eylülün son haftasında gerçekleşti. Temmuz ortasında yıl genelinde yaklaşık 5,8 milyar dolar ekside olan ETF akışlarının iki ay içinde yeniden pozitife dönmesi, kurumsal yatırımcıların Bitcoin’den uzaklaşmadığını gösteriyor. Üstelik hareket yalnızca Bitcoin’le sınırlı değil. Spot Ether ETF’lerine eylül ayında yaklaşık 832 milyon dolar, ayın son haftasında ise yaklaşık 690 milyon dolar net giriş gerçekleşti. Aynı hafta Solana fonlarına da 188 milyon doların üzerinde para girdi. Bitcoin hâlâ kurumsal sermayenin ana adresi ancak Bitcoin dışındaki büyük kripto varlıklara yönelik ilginin de arttığını görüyoruz.
Bu noktada Bitcoin dominansı daha anlamlı hale geliyor. Bitcoin’in toplam kripto varlık piyasasındaki payı yaklaşık yüzde 59 seviyesinde ve son 30 gündeki değişim oldukça sınırlı. Oysa Bitcoin’e milyarlarca dolarlık ETF girişi yaşanan bir dönemde piyasa payının da belirgin biçimde yükselmesini bekleyebilirdik. Bunun gerçekleşmemesi dikkat çekici. Çünkü Bitcoin zayıfladığı için değil, bazı altcoinler Bitcoin’den daha hızlı büyüdüğü için dominans yatay kalıyor. Eylül ayında Bitcoin yaklaşık yüzde 7 yükselirken Ethereum ve Solana daha güçlü performans gösterdi. Sui, Avalanche, Uniswap, Chainlink ve Cardano gibi farklı varlıklar da Bitcoin’in aylık getirisini geride bıraktı. Yani sermayenin Bitcoin dışındaki varlıklara doğru genişlediğine dair ilk işaretler var, ancak hareket henüz piyasanın tamamına yayılmış değil.
Altcoin Season Index verileri de benzer bir tablo ortaya koyuyor. İlk 50 büyük kripto varlığın Bitcoin karşısındaki performansını izleyen göstergenin 90 günlük değeri 67 seviyesinde. Altcoin sezonundan söz edebilmek için genel kabul gören eşik 75. Buna karşılık 30 günlük gösterge 80 seviyesinde ve son bir ayda takip edilen 49 altcoinin 39’u Bitcoin’den daha iyi performans göstermiş durumda. Kısa ve uzun vadeli göstergeler arasındaki bu fark, mevcut piyasanın belki de en dikkat çekici ayrıntısı. Son bir ay altcoin sezonunu andıran bir hareket gösterirken 90 günlük veri bunun henüz kalıcı bir eğilime dönüşmediğini söylüyor.
Bu hareketin devam edip etmeyeceğini anlamak için Bitcoin dominansının yanında ETH/BTC paritesini de izlemek gerekiyor. Çünkü Ethereum’un dolar karşısında yükselmesi tek başına altcoin piyasasının güçlendiği anlamına gelmiyor. Ethereum yüzde 10 yükselirken Bitcoin yüzde 15 yükseliyorsa Ethereum fiyat olarak değer kazanmış olsa bile Bitcoin karşısında zayıflamış demektir. Geçmiş piyasa döngülerinde ise Ethereum’un Bitcoin karşısında güçlenmesi, risk iştahının piyasanın geri kalanına yayılmasının önemli göstergelerinden biriydi. Sermaye önce Bitcoin’den Ethereum ve büyük altcoinlere, ardından daha küçük piyasa değerine sahip varlıklara yöneliyordu. ETH/BTC’de kalıcı bir toparlanmanın Bitcoin dominansındaki gerilemeyle aynı döneme denk gelmesi, mevcut hareketin daha geniş bir altcoin rotasyonuna dönüştüğüne ilişkin çok daha güçlü bir sinyal verebilir.
Ancak sermayenin Bitcoin’den altcoinlere yönelmesi tek başına yeterli değil. Güçlü bir altcoin döneminin devam edebilmesi için piyasaya yeni likiditenin de girmesi gerekiyor. Dolar bazlı stablecoinlerin toplam arzı yaklaşık 312 milyar dolar seviyesinde ve son 30 günde yaklaşık yüzde 1 artmış durumda. Bu rakam henüz güçlü bir likidite genişlemesine işaret etmiyor ancak piyasadan ciddi bir para çıkışı olmadığını da gösteriyor. Stablecoinleri kripto piyasasında işlem yapmak üzere hazır bekleyen likiditenin göstergelerinden biri olarak düşündüğümüzde, arzın önümüzdeki dönemde hızlanıp hızlanmayacağı özellikle altcoinler açısından yakından izlenmeli.
Likiditeyi yalnızca kripto piyasasının kendi içinde değerlendirmek de eksik kalır. Fed’in para politikası, Avrupa Merkez Bankası’nın adımları ve Çin Merkez Bankası’nın ekonomiye sağladığı likidite, küresel ölçekte yatırımcıların ne kadar risk alabileceğini etkiliyor. Küresel M2 para arzının yönü de burada önemli. Finansal sistemde likidite genişlediğinde bu paranın tamamı doğal olarak kripto varlıklara yönelmiyor; ancak riskli varlıklara gidebilecek sermaye artıyor. Altcoinler de daha yüksek risk profilleri nedeniyle likiditedeki değişimlere Bitcoin’den daha hassas tepki verebiliyor. Bu nedenle gerçek anlamda geniş tabanlı bir altcoin hareketinin devamı, kripto piyasasının kendi dinamikleri kadar küresel para koşullarına da bağlı olacak.
Bugünkü döngüyü geçmiştekilerden ayıran asıl noktalardan biri ise Bitcoin ETF’lerinin yarattığı yeni sermaye yapısı olabilir. Önceki dönemlerde Bitcoin’de oluşan kazancın altcoinlere geçişi çok daha doğrudandı. Bireysel bir yatırımcı Bitcoin pozisyonunun bir bölümünü kapatıp aynı sermayeyle Ethereum, Solana veya daha küçük bir altcoine geçebiliyordu. Bugün Bitcoin’e giren yeni sermayenin önemli bir bölümü ise ETF kanalıyla geliyor ve bu para aynı hareket kabiliyetine sahip değil. Fonların yatırım politikaları, saklama yapıları ve düzenleyici çerçeveleri hangi varlıkları tutabileceklerini belirliyor. Dolayısıyla bir Bitcoin ETF’sine giren para, altcoinlerde hareket başladığında otomatik olarak başka bir kripto varlığa yönelmiyor.
Bu durum geçmişten bildiğimiz sermaye rotasyonunu değiştirebilir. Bitcoin artık kendi içinde kalabilen çok daha büyük bir kurumsal sermaye havuzuna sahip. Olası yeni bir altcoin sezonunun bu nedenle yalnızca Bitcoin’de biriken kazançların aşağı doğru yayılmasıyla değil, Bitcoin dışındaki varlıkların doğrudan yeni yatırımcı ve yeni likidite çekmesiyle oluşması gerekebilir. Ether ve Solana tarafındaki fon girişleri bu açıdan anlamlı; çünkü kurumsal talebin Bitcoin dışına çıkabildiğini gösteriyor. Fakat bunun piyasanın daha geniş bölümüne yayılıp yayılmayacağını henüz bilmiyoruz.
Burada olası bir altcoin sezonunun geçmiştekilerden farklılaşabileceği başka bir nokta daha ortaya çıkıyor: seçicilik. Önceki döngülerde risk iştahı yeterince yükseldiğinde piyasanın çok geniş bir bölümü aynı anda harekete katılabiliyordu. Bugün ise sermayenin belirli temalar etrafında daha seçici hareket ettiğini görüyoruz. Yapay zekâ ve merkeziyetsiz fiziksel altyapı ağları, yani AI/DePIN; gerçek dünya varlıklarının blockchain üzerinde temsil edilmesine odaklanan RWA projeleri ve yüksek işlem kapasitesine sahip Layer-1 ağları dönem dönem öne çıkıyor.
Üstelik yalnızca güçlü bir hikâye anlatmak da eskisi kadar yeterli olmayabilir. Kullanım oranı, geliştirici aktivitesi, işlem gelirleri ve token ekonomisi gibi daha somut göstergeler projeler arasındaki ayrışmada daha fazla önem kazanıyor. Bu nedenle önümüzde gerçekten bir altcoin sezonu varsa bile bütün altcoinlerin aynı anda ve aynı ölçüde yükseldiği bir dönem görmeyebiliriz. Sermaye farklı temalar arasında dolaşabilir; bir dönem yapay zekâ projeleri öne çıkarken başka bir dönemde RWA, merkeziyetsiz finans veya belirli blockchain altyapıları daha fazla ilgi görebilir. Belki de bu döngünün ilk aşamasını “altcoin sezonu”ndan önce “altcoin seçiciliği” olarak tanımlamak daha doğru olacak.
Bugün geldiğimiz noktada “Altcoin sezonu başladı” demek için erken, fakat bu ihtimali yalnızca piyasa beklentisi olarak görmek de doğru değil. Kısa vadeli performans altcoinler lehine dönmeye başladı, 30 günlük Altcoin Season Index 75 eşiğinin üzerinde, bazı büyük altcoinler Bitcoin’den daha güçlü performans gösteriyor ve Bitcoin’e devam eden ETF girişlerine rağmen dominansta belirgin bir yükseliş görülmüyor. Buna karşılık 90 günlük gösterge henüz aynı teyidi vermiyor, Bitcoin dominansı yüzde 59 ile yüksek kalmaya devam ediyor ve likidite tarafında güçlü bir genişleme görmüş değiliz.
Bundan sonraki tabloyu tek bir altcoinin ne kadar yükseldiği belirlemeyecek. Bitcoin yükselirken dominansı geriliyor mu, Ethereum Bitcoin karşısında kalıcı biçimde güçleniyor mu, Bitcoin’den daha iyi performans gösteren altcoinlerin sayısı artıyor mu ve piyasaya yeni likidite geliyor mu? Bu göstergeler aynı yönde hareket etmeye başladığında altcoin sezonunun gelip gelmediğini tartışmaya da çok fazla ihtiyaç kalmayacak.
Çünkü cevabı tek tek fiyatlardan çok, sermayenin Bitcoin’den başlayarak piyasanın ne kadar geniş bir bölümüne yayıldığı verecek.
