Yapay zeka artık bir gelecek vizyonu olmaktan çıkarak ekonomiden sağlığa, eğitimden ulusal güvenliğe kadar her alanı dönüştüren somut bir güce dönüştü. Küresel ölçekte neredeyse her kesimin dikkatini çeken bu teknolojinin ekonomik etkilerine dair öngörüler oldukça çarpıcı.
PricewaterhouseCoopers (PwC) verilerine göre yapay zekanın 2030'a kadar küresel ekonomiye 15,7 trilyon dolar katkı sağlaması ve pazar büyüklüğünün 1,81 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bazı araştırmalar bu katkının 20 trilyon dolara kadar çıkabileceğini öngörüyor. Bu denli büyük bir ekonomik hacim, yapay zekayı salt bir teknoloji sektörü olmanın ötesine taşıyarak tüm ekonomiler için temel bir makroekonomik faktör haline getiriyor.
Peki, bu muazzam dönüşümde Türkiye nerede duruyor ve süreci bizzat şekillendiren aktörler kimler?
Bu makroekonomik büyüme, iş gücü piyasalarında köklü değişimleri de beraberinde getiriyor. TBMM raporlarına göre 2025-2030 döneminde yapay zeka sayesinde 170 milyon yeni iş yaratılacakken, 92 milyon işin ortadan kalkması bekleniyor. Avrupa Merkez Bankası şu ana kadar istihdamda olumsuz bir etki gözlemlemese de Amerikalı finans yöneticilerinin 2026 itibarıyla somut kayıplar beklediğini belirtmesi, geçiş sürecinin zorlu olacağına işaret ediyor.
Sonuçta net 78 milyonluk bir istihdam artışı öngörülse bile bu dönüşüm sancısız olmayacak.
Küresel risk algısındaki değişimler de bu tabloyu destekliyor. Allianz Risk Barometresi 2026 verileri, yapay zekayı küresel risk sıralamasında 10. sıradan 2. sıraya yükseltirken Türkiye’de ise ilk kez 7. sıraya taşıyor. Haftalık en az 700 milyon kullanıcıya ulaşan bir teknolojinin bu denli hızlı yayılması, operasyonel ve etik sınırları belirleyecek yasal yönetişim mekanizmalarının aciliyetini ortaya koyuyor.
Tam bu noktada, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki bu hızlı dönüşüme uyum sağlaması ve politika geliştirmesi amacıyla Şubat 2021'de kurulan Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) devreye giriyor. Türkiye'nin ilk resmi yapay zeka sivil toplum kuruluşu olan AIPA; ben de dahil olmak üzere 500'ü aşkın üyesiyle kamu, özel sektör ve akademiyi bir araya getiren hibrit bir platform olarak öne çıkıyor.
Dernek, yapay zekayı teknik bir mesele olmanın ötesinde geniş bir toplumsal dönüşüm olarak ele alıyor ve Türkiye'nin 6 stratejik öncelik ile 119 tedbirden oluşan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'nin (2021-2025) hem hazırlık sürecinde hem de uygulanmasında aktif rol oynuyor. TİHEK ile imzalanan iş birliği protokolü, insan hakları bağlamında yapay zeka standartlarının oluşturulmasına katkı sunarken; hukuktan sosyolojiye uzanan çok disiplinli yapısıyla AIPA, Ocak 2026 itibarıyla yüzde 20 büyüyerek 457 girişime ulaşan Türkiye yapay zeka ekosisteminin gelişim çerçevesinin oluşmasına ve etik sınırlarının belirlenmesine katkı sağlıyor.
AIPA'nın etki alanı ulusal sınırları da aşarak küresel bir boyuta ulaşıyor. Open Data Institute ve Chatham House üyelikleri, UNESCO Yapay Zeka İzleme Grubu ve OECD gibi kurumlarla kurulan temaslar sayesinde "yarı diplomatik" bir aktöre dönüşen dernek, özellikle uluslararası veri yönetişimi konularında kritik bir misyon üstleniyor.
Bu küresel vizyonun en pratik yansıması ise AB Yapay Zeka Tüzüğü (AI Act) bağlamında görülüyor. Mart 2024'te onaylanan ve Avrupa pazarına ürün sunan tüm şirketleri bağlayan bu yeni düzenleme karşısında AIPA, Türk teknoloji, finans ve üretim şirketleri için kritik öneme sahip uyum danışmanlığı ve standart geliştirme çalışmalarını yürütüyor.
Tüm bu ulusal ve uluslararası politika üretiminin en görünür vitrini ise bu yıl 4-5 Haziran 2026 tarihlerinde JW Marriott Ankara'da düzenlenecek olan AI Tomorrow Summit. Bugüne kadar Londra, Paris, Prag, Lefkoşa ve Singapur gibi merkezlerde de düzenlenen etkinlik, 11. yılında 5. kez Ankara'ya dönüyor.
Bilimsel otoriteyi Marconi Ödülü sahibi Prof. Dr. Erdal Arıkan'ın temsil ettiği etkinlik, global teknoloji vizyonunu "Big Tech" liderleriyle buluşturuyor. Yandex Arama Uluslararası CEO'su Alexander Popovskiy, Meta Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye Gizlilik Başkanı Emna Krichene ve Amplitude Avrupa Başkan Yardımcısı Tansu Yeğen sektörün geleceğine ışık tutacak.
Ev sahipliğini AIPA Kurucusu Zafer Küçükşabanoğlu'nun yaptığı zirve; 7 farklı ülkeden Dr. Erdem Erkul (Cerebrum Tech), Çiğdem Akın (AB İşleri Uzmanı), Dr. Anuradha Rao (CyberCognizanz) ve Aldo Sollazzo (MRAC/NOUMENA CEO) gibi uluslararası uzmanları ağırlıyor. Toplamda 60'ı aşkın konuşmacının yer alacağı 20'den fazla oturumda ; 5G'den blok zincire, siber güvenlikten dijital ekonomiye, savunma teknolojilerinden müzik endüstrisine kadar geniş bir yelpaze ele alınacak.
Türkiye'nin HIT-30 programı kapsamında 2026-2035 dönemi için belirlediği 30 milyar dolarlık yatırım planı, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi odaklı 250 bin uzman yetiştirme hedefi ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (CBDDO) destekli 'Ulusal Veri Gölü' gibi devasa projelerin tartışılacağı zirve; ikinci günün akşamında ekosisteme katkı sunanların ödüllendirileceği bir törene ev sahipliği yapacak.
"Yeni Çağ, Yeni Sorumluluk" temasıyla kapılarını açan zirve, devletin zirvesinden küresel teknoloji devlerine kadar alanının en güçlü isimlerini aynı sahnede buluşturuyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ’ın teşrifleriyle gerçekleşecek olan etkinlikte yürütme organını; Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat temsil edecek.
Yapay zeka ve dijitalleşmenin yasal, bürokratik ve altyapısal boyutu ise regülasyonun kilit isimleri tarafından ele alınacak. TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, KVKK Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, BTK Kurul Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürü Sadullah Uzun zirvenin vizyonuna yön verirken; Türkiye'nin stratejik savunma ve teknoloji hamlesini TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu sahneye taşıyacak.
Bilimsel otoriteyi Marconi Ödülü sahibi Prof. Dr. Erdal Arıkan'ın temsil ettiği etkinlik, global teknoloji vizyonunu "Big Tech" liderleriyle buluşturuyor. Yandex Arama Uluslararası CEO'su Alexander Popovskiy, Meta Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye Gizlilik Başkanı Emna Krichene ve Amplitude Avrupa Başkan Yardımcısı Tansu Yeğen sektörün geleceğine ışık tutacak.
Ev sahipliğini AIPA Kurucusu Zafer Küçükşabanoğlu'nun yaptığı zirve; 7 farklı ülkeden Dr. Erdem Erkul (Cerebrum Tech), Çiğdem Akın (AB İşleri Uzmanı), Dr. Anuradha Rao (CyberCognizanz) ve Aldo Sollazzo (MRAC/NOUMENA CEO) gibi uluslararası uzmanları ağırlıyor. Toplamda 60'ı aşkın konuşmacının yer alacağı 20'den fazla oturumda ; 5G'den blok zincire, siber güvenlikten dijital ekonomiye, savunma teknolojilerinden müzik endüstrisine kadar geniş bir yelpaze ele alınacak.
Türkiye'nin HIT-30 programı kapsamında 2026-2035 dönemi için belirlediği 30 milyar dolarlık yatırım planı, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi odaklı 250 bin uzman yetiştirme hedefi ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (CBDDO) destekli 'Ulusal Veri Gölü' gibi devasa projelerin tartışılacağı zirve; ikinci günün akşamında ekosisteme katkı sunanların ödüllendirileceği bir törene ev sahipliği yapacak.
İsteyen herkesin aitomorrowsummit.com üzerinden ücretsiz ve çevrim içi olarak katılabileceği bu hibrit etkinlik, yalnızca bir konferans olmanın çok ötesine geçiyor.
AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu'nun vurguladığı üzere:
Bu sorumluluk bireyden topluma, akademiden özel sektöre kadar herkes için geçerli; ancak en kritik sorumluluk, bu dönüşümü yönetecek olan devlete aittir.
Kamu kurumlarının yapay zeka yatırımlarını hızlandırdığı ancak güvenilir yapay zekaya yönelik altyapı ve yönetişim çalışmalarının henüz geriden geldiği 2026 Türkiye'sinde AI Tomorrow Summit; ortak akıl üretmek, sorumlulukları paylaşmak ve geleceği güvenle tasarlamak için güçlü bir zemin sunuyor.
