Japonya: Çin'in askeri ve sivil ikili kullanımlı ürünlerin ihracatını yasaklaması kabul edilemez

Japonya, bir süredir Tayvan nedeniyle diplomatik gerilim içerisinde olduğu Çin'in hem askeri hem sivil amaçlarla kullanılabilen ürünlerin Tokyo'ya ihracatını yasaklamasını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Kyodo ajansının haberine göre, Japonya Kabine Başsekreteri Kihara Minoru, olağan basın toplantısında Çin Ticaret Bakanlığının 6 Ocak'ta aldığı karara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Çin'in askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin Japonya'ya ihracatını yasaklama nedeninin "belirsiz" olduğunu belirten Kihara, "uluslararası pratiklerden ciddi anlamda sapan" bu adımın "kesinlikle kabul edilemez" olduğunu ifade etti.

Kihara, yasağın, elektrikli araçlardan gelişmiş silah sistemlerine kadar geniş bir ürün skalası için gerekli olan nadir toprak elementlerini de kapsayıp kapsamadığını değerlendireceklerini söyledi.

İkili kullanıma sahip ürünler, hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilen mallar, yazılımlar veya teknolojiler olarak tanımlanıyor.

Çin Ticaret Bakanlığından 6 Ocak'ta yapılan açıklamada, bu ürünlerin, Japonya'daki askeri son kullanıcılara ve ülkenin askeri kabiliyetlerini geliştirmesine katkı sağlayan tüm son kullanıcılara satışının yasaklandığı duyurulmuştu.

Açıklamada, tedbirin ulusal güvenliği ve çıkarları korumak, silahların yayılmasının önlenmesine yönelik uluslararası yükümlülükleri yerine getirmek için alındığı ifade edilmişti.

Çin ile Japonya arasındaki diplomatik gerilim

Çin'in yasak kararı, Pekin ile Tokyo arasında, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'a askeri müdahale ihtimalini gündeme getiren sözleri sebebiyle yaşanan diplomatik gerilimin ardından gelmişti.

Başbakan Takaiçi, 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosu Diet'teki oturumda Tayvan Boğazı'na yönelik müdahaleyi "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak değerlendireceği ve askeri güç kullanabileceğine ilişkin sözleri, bölgeyi topraklarının parçası gören Çin'in tepkisine yol açmıştı.

Takaiçi'nin sözleriyle ilk kez bir Japonya Başbakanı, Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri şekilde dahil olacağına ilişkin açık beyanda bulunarak, ülkenin bu konuda benimsediği "stratejik belirsizlik" politikasından farklı tavır sergilemişti.

Japonya Başbakanı, tepkiler üzerine Tayvan'a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu, gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını belirtmiş ancak sözlerini geri almayı reddetmişti.

Pekin yönetimi, Japonya'nın Pekin Büyükelçisi Kenji Kanasugi'yi, Çin Dışişleri Bakanlığına çağırarak konuyla ilgili protesto notası verilmiş ve kriz, seyahat uyarılarından uçuş iptallerine, engellenen konserlerden ithalat yasaklarına, siyasi polemiklerden askeri sürtüşmelere uzanan bir seyir izlemişti.