Sanat tarihinin görünmeyen yaralarını yalnızca eserlerin bıraktığı izlerden okumak çoğu zaman yetersiz kalır. Çünkü bazen bir eserin ardında saklı kalan gerçek hikâyelerle karşılaşmak, ona yüklediğimiz anlamı ve kurduğumuz algıyı tamamen değiştirebilir.
1927 yılında Paris’te başlayan bir karşılaşma, yıllar sürecek karmaşık bir ilişkinin başlangıcı oldu.
Picasso o sırada 45 yaşındaydı. Evliydi ve Olga Khokhlova ile olan evliliği sorunlu bir dönemden geçiyordu. Bir gün Paris’te 17 yaşındaki Marie-Thérèse Walter ile karşılaştı. Genç kadından etkilendi ve yanına giderek kendisini tanıttı. Ona portresini yapmak istediğini söyledi. Bu karşılaşmadan kısa süre sonra aralarındaki ilişki başladı.
Marie-Thérèse, Picasso’nun hayatında önemli bir yere sahip olsa da bu ilişki uzun yıllar gizli kaldı. Picasso onun için ayrı yaşam alanları oluşturdu, evler kiraladı; fakat onu toplum önünde görünür bir konuma getirmedi. Genç kadın, Picasso’nun hayatının merkezindeydi ama aynı zamanda onun gölgesinde yaşıyordu.
Bu dönemde Picasso birçok eserinde Marie-Thérèse’in yüzünü ve bedenini kullandı. Onun sakin, yumuşak ve çatışmadan uzak karakterinin Picasso’nun ilgisini çektiği anlatılır. Marie-Thérèse, Picasso’nun sanatında güçlü bir iz bırakırken kendi hayatında gizli kalmaya devam etti.
Bir süre sonra Marie-Thérèse hamile kaldı. Çiftin Maya adında bir kızları oldu. Ancak bu durum Picasso’nun evliliğini sonlandırmasına neden olmadı. Marie-Thérèse yine bekleyen ve arka planda kalan kadın olmaya devam etti.
1935–1936 yıllarında Picasso’nun hayatına Dora Maar girdi.
Dora Maar, Marie-Thérèse’den farklı bir kadındı. O yalnızca bir model değildi; fotoğrafçı, sanatçı ve entelektüel bir kişilikti. Sürrealist çevrelerle bağlantılıydı ve kendi sanat dünyasına sahipti. Picasso’yu yalnızca dış görünüşüyle değil, düşünsel tarafıyla da etkileyen biriydi.
Zamanla Picasso’nun ilgisi Dora’ya yöneldi. Marie-Thérèse geri planda kalmaya başladı. Dora yeni bir ilham kaynağı hâline geldi. Ancak Picasso bu dönemde iki kadınla olan ilişkisini de sürdürdü.
Dora Maar, Picasso’nun Guernica’yı yaptığı dönemde onun en yakınındaki kişilerden biriydi. Eserin ortaya çıkış sürecine tanıklık etti ve Guernica’nın yapım aşamalarını fotoğrafladı. Picasso’nun sanat sürecinin önemli bir parçası oldu. Fakat zaman içinde o da çoğu zaman kendi kimliğiyle değil, Picasso’nun hayatındaki kadın olarak anıldı.
Bir süre sonra Marie-Thérèse ve Dora aynı dönemde Picasso’nun hayatında yer almaya başladı. Anlatılanlara göre iki kadın Picasso’nun atölyesinde karşı karşıya geldi. Aralarında büyük bir gerilim yaşandı. Picasso’nun bu durumu engellemek yerine izlediği ve bu karşılaşmadan etkilendiği anlatılır.
Dora Maar’ın yüzü daha sonra Picasso’nun eserlerinde değişmeye başladı. Onun portreleri giderek daha parçalı, daha acılı ve daha kırılgan bir hâl aldı. Özellikle “Ağlayan Kadın” serisi Dora Maar ile özdeşleşti. Bu eserler, onun yaşadığı duygusal kırılmanın bir yansıması olarak yorumlandı.
Sonunda Picasso Dora’dan da uzaklaştı. Dora Maar ağır bir dönem geçirdi, psikolojik sorunlar yaşadı ve uzun süre tedavi gördü. Hayatının ilerleyen yıllarında daha yalnız bir yaşam sürdü.
Marie-Thérèse ise Picasso’nun ölümünden birkaç yıl sonra hayatına son verdi.
Geriye kalan hikâye ise şuydu:
Picasso’nun hayatına giren kadınlar onun eserlerinde yer aldı, yüzleri sanat tarihinde kaldı. Ancak kendi hayatlarında taşıdıkları acılar, çoğu zaman bu eserlerin gölgesinde kaldı.
