Dünyada güç dengeleri yeniden kuruluyor. Savaşların, ekonomik krizlerin ve küresel rekabetin merkezinde artık yalnızca topraklar değil, enerji kaynakları da var. Petrolüne, doğal gazına ve elektriğine hükmeden ülkeler geleceğini de şekillendiriyor. Enerjide başkasına bağımlı olan ülkeler ise ne kadar güçlü olursa olsun, dışa bağımlılığın bedelini ödemek zorunda kalıyor.
Türkiye bu gerçeği görerek geleceğe hazırlanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıkladığı Milli Enerji 2040 Vizyonu, işte bu hazırlığın en iddialı adımlarından biri.
Bayraktar, yalnızca Türkiye’nin 2040 yılında ne kadar enerji tüketeceğini ya da kaç gigavat kurulu güce ulaşacağını açıklamadı. Türkiye’nin enerjide kendi ayakları üzerinde duran, kaynaklarını kendi imkânlarıyla üreten ve enerji güvenliğini milli gücünün temel unsurlarından biri haline getiren bir ülke olma hedefini ortaya koydu.
500 milyar dolarlık yatırım, 108 bin doğrudan istihdam ve enerjide yüzde 92 milli üretim hedefi… Bu rakamların her biri, Türkiye’nin enerji geleceği açısından büyük bir iddianın ifadesi.
Burada Alparslan Bayraktar’ın ortaya koyduğu çalışmanın ve kararlı yönetim anlayışının hakkını teslim etmek gerekiyor. Enerji gibi son derece stratejik bir alanda Türkiye’nin önüne uzun vadeli, somut ve kapsamlı hedefler koymak kolay bir iş değil. Son yıllarda yerli petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinden yenilenebilir enerji yatırımlarına, nükleer enerji projelerinden elektrik altyapısının güçlendirilmesine kadar atılan adımlar, bu alanda önemli bir birikim oluşturdu. Bayraktar’ın bakanlık döneminde ortaya koyduğu enerji politikalarının en önemli tarafı ise Türkiye’yi yalnızca enerji tedarik eden değil, kendi kaynaklarını keşfeden, üreten ve geleceğe yatırım yapan bir ülke konumuna taşıma çabasıdır.
Şimdi açıklanan hedeflere biraz daha yakından bakalım.
Türkiye’nin 2025 yılında 123 GW olan elektrik kurulu gücünün 2040 yılında 281 GW’a çıkarılması hedefleniyor. Yenilenebilir enerjinin kurulu güç içerisindeki payı yüzde 63’ten yüzde 77’ye yükseltilecek. Güneş ve rüzgâr enerjisinde yapılacak 100 milyar dolarlık yatırımla üretim kapasitesi önemli ölçüde artırılacak. Bugün 26 GW olan güneş enerjisi kapasitesi 112 GW’a, 15 GW olan rüzgâr enerjisi kapasitesi ise 63 GW’a çıkarılacak.
Üstelik bu vizyon yalnızca güneş ve rüzgâr enerjisiyle sınırlı değil. Akkuyu, Sinop ve Trakya nükleer güç santralleri ile küçük modüler reaktörler sayesinde 2040 yılında 10 GW nükleer kapasiteye ulaşılması hedefleniyor. Bu da Türkiye’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirmesi ve arz güvenliğini güçlendirmesi açısından son derece önemli.
Ancak bana göre açıklamanın en dikkat çekici taraflarından biri petrol ve doğal gazda ortaya konulan hedefler.
Türkiye’nin bugün petrol ve doğal gaz tüketimini yerli üretimle karşılama oranı yaklaşık yüzde 15 seviyesinde. 2040 yılında her iki alanda da tüketimin tamamının yerli imkânlarla karşılanması hedefleniyor. Petrol ve doğal gaz üretiminin günlük 1,7 milyon varil seviyesine çıkarılması da bu büyük hedefin önemli parçalarından biri.
Bir başka ifadeyle Türkiye, yalnızca enerji tüketen değil, kendi enerjisini üreten ve bu üretimle ekonomik bağımsızlığını güçlendiren bir ülke olmayı hedefliyor.
Elbette önümüzde elektrikli araçlar, akıllı şebekeler ve enerji verimliliği gibi yeni bir dönemin gereklilikleri de var. 2040 yılında 20 milyon elektrikli araç ve 1,5 milyon şarj soketine ulaşılması planlanıyor. Elektrik talebinin 365 TWh’ten 680 TWh’e çıkacağı öngörülüyor. Bu talebi karşılamak için üretim kadar iletim ve dağıtım altyapısına da büyük yatırımlar yapılacak. Enerji verimliliği sayesinde 2025-2040 döneminde 240 milyar dolarlık tasarruf sağlanması da hedefleniyor.
Bütün bunların toplamı 500 milyar dolarlık dev bir yatırım programı anlamına geliyor. Üstelik bu yatırımlar yalnızca enerji sektörünü değil; sanayiyi, teknolojiyi, istihdamı, ulaşımı ve Türkiye’nin ekonomik rekabet gücünü de doğrudan etkileyecek.
Şimdi burada önemli bir noktaya dikkat çekmek istiyorum.
Alparslan Bayraktar’ın ortaya koyduğu bu vizyon, yalnızca bir bakanlığın hedefleri olarak görülmemeli. Bu, Türkiye’nin gelecek nesillerine bırakacağı ekonomik ve stratejik mirasın bir parçasıdır. Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak, milyarlarca doların ülke içinde kalmasını sağlamak, sanayicinin daha güvenli enerjiye ulaşması ve Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü artırmak demektir.
Böylesine büyük hedeflerin arkasında güçlü bir siyasi irade, kararlı bir yönetim ve ciddi bir uygulama kapasitesi bulunması gerekiyor. Alparslan Bayraktar’ın bu alandaki çalışmalarını ve ortaya koyduğu uzun vadeli perspektifi bu nedenle önemsiyorum. Enerji politikalarında günü kurtaran açıklamalar yerine 2040’ı hedefleyen bir yol haritasının ortaya konulması, başlı başına değerli bir yaklaşım.
Elbette hedef açıklamak başka, o hedefleri hayata geçirmek başkadır. 500 milyar dolarlık yatırımın finansmanı, projelerin zamanında tamamlanması, yerli teknoloji ve insan kaynağının geliştirilmesi bu sürecin en önemli sınavları olacaktır. Başarı da açıklanan rakamların ne kadarının hayata geçirildiğiyle ölçülecektir.
Ancak şunu da unutmamak gerekiyor: Türkiye’nin enerji alanında attığı her yerli üretim adımı, gelecekte dışa bağımlılığın azalması anlamına geliyor. Enerjide bağımsızlık, yalnızca ekonomik bir kazanım değil, aynı zamanda siyasi bağımsızlığın ve milli güvenliğin de önemli bir teminatıdır.
Ben Milli Enerji 2040 Vizyonu’nu bu açıdan son derece önemli buluyorum. Alparslan Bayraktar’ın ortaya koyduğu hedefler, doğru yatırımlar ve kararlı bir uygulamayla hayata geçirilebilirse Türkiye’nin enerji tarihinde yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır.
Çünkü güçlü Türkiye’nin yolu, enerjide güçlü Türkiye olmaktan geçiyor.
Unutmayalım; kendi enerjisini üreten, kendi kaynaklarını değerlendiren ve geleceğini kendi imkânlarıyla inşa eden bir Türkiye, sadece ekonomik anlamda değil, uluslararası arenada da çok daha güçlü olacaktır.
Kalın sağlıcakla….










