Nesimi Çimen Yazıları

Nesimi Çimen Kimdir?

Nesimi Çimen, 1 Ocak 1931 yılında Adana’nın Saimbeyli ilçesinin Fatmakuyu köyünde Alevi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Soyu, 19. yüzyıl sonlarında Tunceli Mazgirt Kızılkale Köyü'nden göçüp Sivas Zara Kızılkale Köyü'nü kuran bir aileye dayanmaktadır. 20. yüzyıl başlarında ise Adana'ya göç etmişlerdir. 1941 yılında 10 yaşındayken ailesiyle birlikte Kayseri’ye göçtü. Daha sonra tüm ailesiyle birlikte Kayseri'nin Sarız ilçesine yerleşti ve bir köy ağasının yanında maraba olarak çalışmaya başladı. 12 yaşında cura çalmaya başlayan Nesimi Çimen, Alevi deyişlerini kendine özgü yorumuyla seslendirdi ve ilgi gördü.

Nesimi Çimen yoksul bir hayat yaşamıştır. Daha çocuk yaşta çalışmaya başlayan Çimen, 1946 yılında evlendi. Ağanın kızı Dilber'e aşık olunca, birlikte Kayseri'den kaçıp Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesine bağlı Sevdili Köyü'ne yerleştiler. Eşiyle birlikte Adana’nın Kozan kasabası Faydalı Köyü’ne yerleşen Çimen, köyde çapacılık yaptı. Kalaycılık ve bakırcılık da öğrendiği zanaatlar arasındaydı.

1953 yılında askere giden Nesimi Çimen, 1956 yılında Adana, Kadirli’ye döndü. 1959'da Maraş-Elbistan'ın Akdil Köyü'ne yerleşti. 1960 yılında tekrar Kadirli'ye dönen Nesimi Çimen, bu dönemde yazar Yaşar Kemal ile tanıştı ve onun da yardımıyla bir fabrikada işe başladı. Greve çıkan işçilerin başına geçince işten atıldı ve ailesinin geçimini sağlamak için ozanlığa başladı. 1962 yılından sonra İstanbul'a yerleşti ve Yaşar Kemal’in yardımıyla bir mozaik fabrikasına işçi olarak girdi. Girdiği iş sonrası hayatı da düzene giren Çimen, yeni kurulan İşçi Partisine üye oldu. TİP’in özel gecelerinde kendi deyişlerini ve Alevi deyişlerini çalıp söyledi.

1967 yılında Tunceli’de sergilenen bir Pir Sultan Abdal oyununda oynayan ve deyişler söyleyen Nesimi, salonda olay çıkınca Tuncer Necmioğlu ve Ayberk Çölok ile beraber gözaltına alındı. Bıyığının yarısı tek tek yolunmuş bir vaziyette serbest bırakıldı. Ailesiyle birlikte İstanbul, Zeytinburnu'nda bir gecekonduya yerleşti. Evinde konaklayanlar arasında Yaşar Kemal, Atıf Yılmaz, İlhan Selçuk, Behice Boran, Mehmet Ali Aybar, Harun Karadeniz, Yılmaz Güney, Mahzuni Şerif, Aşık İhsani, Emekçi ve Ali Özgentürk gibi isimler vardı. Atıf Yılmaz'ın ricası üzerine Murad'ın Türküsü adlı filmde küçük bir rol oynadı.

Küçük yaşta türkü derlemeleri yapan Nesimi, topladığı folklor değerlerini radyo arşivlerine kazandırdı. Şah İsmail Hatayi, Pir Sultan Abdal ve diğer usta ozanların nefeslerini söyleyerek kendisini tanıttı. Nefeslerini, türkülerini bağlama ile değil, göğsünde taşıdığı cura eşliğinde söyledi ve cura çalmada ün kazandı. Kendi yazdığı deyişlerini de okuyup söylemiştir. Sık sık göç eden Nesimi Çimen, 1984’ten 1987 yılına kadar da İsveç’te yaşamış, oturum izni olmasına rağmen Türkiye’ye geri döndü.

Halk ozanı Nesimi Çimen, 2 Temmuz 1993 günü Sivas’ta Madımak Oteli’nin yakıldığı ve 35 kişinin öldürüldüğü Sivas Katliamı’nda hayatını kaybetti. Eşi Makbule Çimen ağır yaralı olarak kurtuldu. Cenazesi İstanbul Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Balet ve müzisyen Mazlum Çimen'in babasıdır. Torunu Saki Çimen piyanisttir.

Nesimi Çimen’in ünlü türküleri arasında Şifa İstemem, Ayrılık Hasreti Kar Etti Cana, Barış Güvercini, Bu Dünyanın Devranına, Daha Senden Gayri Aşık Mı Yoktur, Deli Gönül Yine Ah-U Zar Oldu ve Tan Yıldızı yer almaktadır.