Hamid Karzai Yazıları

Hamid Karzai Kimdir?

Hamid Karzai, 24 Aralık 1957'de Kandehar'da doğmuş Peştun asıllı Afgan siyasetçidir. Afganistan'ın eski devlet başkanı olup Taliban sonrası dönemin ilk devlet başkanıdır. 2001-2004 yılları arasında halk tarafından desteklenen Karzai, 2004 seçimleri sonrası dönemde yönetimde yolsuzluğun artması, ülke çapında Taliban ve El-Kaide militanlarının tekrar güç kazanmasıyla birlikte hem hükûmetine hem de ülkenin geleceğine karşı bir şüphe ve güvensizlik ortamı oluşmuştur. 2009 yılı Kasım ayında bir kez daha devlet başkanı seçilmiştir.

Babası Abdul Ahad Karzai, 1960'larda Meclis Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştır. Büyükbabası Hayr Muhammed Han, 1919'daki Afganistan bağımsızlık savaşı sırasında ve aynı zamanda Senatoda Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştı. Amcası Habibullah Karzai, BM'de Afganistan temsilcisi olarak görev yapmış ve ABD Başkanı John F. Kennedy ile özel bir toplantı yapmak için ABD'ye 1960'ların başında giden Kral Zahir Şah'a eşlik ettiği söylenmektedir.

Kandahar'da Mahmud Hotaki İlköğretim Okuluna gitmiş, Kabil'de Seyit Cemaleddin Afgan Okulunda öğrenim görmüştür. 1976 yılında Habibia Lisesi'nden mezun olmuştur. 1979'dan 1983'e kadar Hindistan'da, Shimla'daki Himachal Pradesh Üniversitesi'nde siyaset bilimi yüksek lisansı yapmıştır. Peştuca anadili dahil olmak üzere Dari (Farsça), Urduca, Hintçe, Arapça, İngilizce ve Fransızca olmak üzere birçok dili iyi bir şekilde konuşabilmektedir.

Hindistan'da yüksek lisans derecesini aldıktan sonra, 1980'lerde Afganistan'daki Sovyet savaşı sırasında anti-komünist mücahitler için çalışmak üzere gönüllü olarak komşu Pakistan'a taşınmıştır. Mücahitler ABD, Pakistan, Suudi Arabistan ve İran tarafından desteklenmiş, Karzai ise ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) için çalışan bir müteahhit olmuştur. Sovyet müdahalesi sırasında Pakistan'da kalırken kardeşleri Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmiştir. Zamanla Karzai ailesinin üyeleri, Chicago'nun doğu kıyısında açtıkları çok sayıdaki Afgan mutfağını yansıtan restoran zinciriyle zengin olmuştur. Sovyet kuvvetlerinin geri çekilmesinin ardından, Tarinkot'ta Mücahitlerin zaferine yardımcı olmak için 1988 yılının Ekim ayı başlarında Afganistan'a dönmüştür.

Necibullah'ın Sovyet destekli hükümeti 1992 yılında çöktüğünde, Peşaver Anlaşması kapsamında Afgan siyasi partilerinin mutabık kalmasıyla Afganistan İslam Devleti kurulmuş ve genel seçimleri takiben geçici bir hükümet atanmıştır. Başkan Necibullah'ın 1992 yılında istifa etmesinin ardından Kabil'de ilk mücahit liderlerine eşlik etmiş, Burhaneddin Rabbani hükümetinde Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak görev yapmıştır. Ancak Karzai, Hikmetyar güçleri ile Rabbani hükümeti arasında arabuluculuk yaptığını iddia eden Gulbuddin Hikmetyar için casusluk yaptığı suçlamasıyla Muhammed Fehim tarafından tutuklanmış, Hikmetyar tarafından sağlanan bir araçla Kabil'den kaçmıştır.

Taliban'ın 1990'ların ortalarında ortaya çıkıp iktidarı ele geçirmesiyle başlangıçta onları meşru bir devlet olarak tanımış, çünkü ülkesinde şiddet ve yolsuzluğun durdurulacağını düşünmüştür. Afgan mülteciler arasında Ketta kentinde yaşamıştır. 1999 yılının Temmuz ayında, Quetta kentinde bir camiden evine giden babası Abdül Ahad Karzai sabah erken saatlerde vurularak öldürülmüştür. Raporlar, suikastı Taliban'ın yaptığını göstermiştir. Bu olayın ardından Ahmed Şah Mesud önderliğindeki Kuzey İttifakı ile yakın çalışmaya karar vermiştir.

2000 ve 2001 yıllarında Taliban Karşıtı Koalisyon hareketine destek toplamaya yardımcı olmak amacıyla Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmiştir. ABD Silahlı Kuvvetleri Eylül 2001'de Taliban ile bir çatışmaya hazırlık yaparken, Karzai el-Kaide'nin ülkesinden temizlenmesi için NATO ülkelerine çağrı yapmaya başlamıştır. Ekim 2001'de kendisine bağlı bir grup savaşçı, Afganistan'ın güneyinde ABD Hava Kuvvetleri pilotları tarafından bir füze saldırısından kurtarılmış; grup yaralanmış ve ABD'de tedavi edilmiştir. Karzai'nin bazen konuşmaları sırasında yüz sinirlerindeki yaralanma izleri fark edilebilmektedir. 4 Kasım 2001 tarihinde Amerikan Özel Operasyon Güçleri, Karzai'nin korunması için Afganistan'a uçmuştur.

Aralık 2001'de siyasi liderler yeni liderlik yapıları üzerinde anlaşmak için Almanya'da toplanmıştır. 5 Aralık'ta Bonn Anlaşması uyarınca geçici bir yönetim ve 29 kişilik yönetim kurulu seçilmiş, Karzai başkan seçilmiş ve 22 Aralık günü lider olarak yemin etmiştir. 13 Haziran 2002'de Loya Jirga, Afgan Geçici İdaresi Başkanı olarak yeni bir pozisyonda Karzai'yi geçici Devlet Başkanı olarak atamıştır. Kuzey İttifakı eski üyeleri, özellikle aynı zamanda Savunma Bakanı olarak görev yapan Başkan Yardımcısı Muhammed Fahim, son derece etkili kalmıştır. Ekim 2004 başkanlık seçimlerinde aday olmuş ve 22 rakibini yenerek Afganistan'ın ilk demokratik olarak seçilmiş lideri olmuştur. Seçimler olaysız geçmiş; iddia edilen oy usulsüzlüğü Birleşmiş Milletler tarafından soruşturulduktan sonra Kasım ayı başlarında ulusal seçim komisyonu oyların %55,4'ünü alan Karzai'yi galip ilan etmiştir. Toplam 8,1 milyon oyun 4,3 milyonunu almıştır. Seçim, isyancı faaliyetlerin artmasına rağmen güvenli bir şekilde gerçekleşmiştir.

1999 yılında, Pakistan'da yaşayan Afgan mültecilere doktorluk yapan kadın doğum uzmanı Zeenat Kureyş ile evlenmiş olup 25 Ocak 2007 tarihinde doğmuş Mirwais isminde bir oğlu bulunmaktadır. Varlık beyanına göre Karzai, 525 dolar aylık maaş almakta ve banka hesaplarında yaklaşık 20.000 dolar bulunmaktadır. Herhangi bir arazi ya da mülk sahibi değildir.