ABD Başkanı Trump, NATO Zirvesi Kapsamında Zelenski ile Görüştü: "Ukrayna'ya Patriot Üretme Lisansı Verilmesini Görüşeceğiz"

(ANKARA) - Abd Başkanı Donald Trump, NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ukrayna'nın Patriot hava savunma sistemlerini Avrupa'da üretmesini müttefiklerle ele alacaklarını söyledi. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Zelenski arasında bir görüşme olacağını vurgulayarak "Olumlu bir şey olacağına inanıyorum. Umarım bu çok yakında gerçekleşir" diye konuştu.

Liderler, NATO Liderler Zirvesi'nin 2'nci oturumunun tamamlanmasından sonra yayımlanan bildirgenin ardından ikili görüşmelerde bulundu. ABD Başkanı Donald Trump ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, basın toplantısı gerçekleştirdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ankara'ya gelmeden önce gerçekleştirdiği telefon görüşmesinin sorulması üzerine Trump, "O (Zelenski) bir uzlaşma görmek istiyor ve bence Başkan Putin de bir uzlaşma görmek istiyor. Genellikle bu, bir uzlaşma anlamına gelir ama kim bilir. Bu zor bir mesele" dedi.

"AZ ÖNCE NATO TOPLANTIMIZI YAPTIK VE HARİKA BİR TOPLANTIYDI"

"Az önce NATO toplantımızı yaptık ve harika bir toplantıydı. O odada çok fazla sevgi vardı ve çok büyük bir birlik vardı. Daha iyi geçebileceğini sanmıyorum. Daha iyi olamazdı" diyen Trump, bu konuda Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Hazine Bakanı Scott Bessent'in fikrini aldı. Bessent, "Tüm Avrupalılar size, NATO'yu kurtardığınız için minnettar. Hepsi yapmaları gerekeni ve doğru olanı yapmak istiyor" dedi."

"CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN BENİM DOSTUMDUR, HARİKA İŞ ÇIKARDI"

Trump, şöyle devam etti:

"Ayrıca şunu da söylemeliyim ki Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, benim dostumdur. Uzun zamandır dostumdur. Güçlü bir lider, iyi bir insan ve harika bir iş çıkardı. Havaalanından varış noktasına kadar her yol... Her şey mükemmeldi. Her şey kusursuzdu. Gerçekten çok iyi bir toplantı yaptık."

Şimdi bunun, Başkan Zelenski ile benim görüşmem için iyi bir zaman olacağını düşündük. Bakalım, neler yapabileceğiz? Ama aslında Oval Ofis'teki görüşmemizden bu yana sizinle (Zelenski'ye hitaben) konuşarak iyi bir ilişki geliştirdik. Bence çok iyi bir ilişki geliştirdik ve bu son değil. Bu, belki de bir başlangıç olacak. Biliyorsunuz, bu ülkenin büyük bir geleceği var. Çok verimli toprakları, çok büyük kaynakları, harika insanları var. Çok sayıda insanınız var."

ZELENSKİ:  "HAVA SAVUNMASI, SAVAŞIN EN ÖNEMLİ KONUSU, BELKİ DE BİRİNCİ KONUSU"

Zelenski de "ABD ve NATO'nun destekleri için çok minnettarız. Görüşmemiz sırasında gündeme getirmek istediğimiz bazı ayrıntılar var" ifadelerini kullandı. Zelenski, şöyle devam etti:

"Hava savunması, savaşın en önemli konusu, belki de birinci konusu. Ne yapmamız gerektiğini anlıyoruz. Umuyorum ki bunu başaracağız. Bu savaşı sona erdirmek için elinizden gelen her şeyi yapacağınıza eminim. Ayrıca taraflarımızın insansız hava araçları konusunda çalışmaya başlamasından da çok memnunum. Bu çok iyi bir başlangıç ve umarım bugün sizinle yapacağım görüşmede bazı çok önemli ayrıntıları da ele alma fırsatımız olur."

TRUMP: "PUTİN DE ZELENSKİ DE ZOR KARAKTERLER"

Daha sonra sözü alan Trump, şöyle konuştu:

"Pek çok savaşı sona erdirdik ve bunun belki de en kolay çözülecek savaş olacağını düşünmüştüm. Ama Putin zor bir karakter, bu adam (Zelenski) da zor bir karakter. En kolay şey değil. Çok büyük bir kararlılık var ve ülkeye karşı büyük bir sevgi var. Ama bence son birkaç haftada çok ilerleme kaydettik ve her şeyin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz."

"EĞER BU GECE YİNE BİR ŞEY YAPARLARSA ONLARI TEKRAR ÇOK SERT VURACAĞIZ

İran'la olan son duruma, saldırılara ve ateşkesin sürdürülebilirliğine ilişkin soruya Trump, şu yanıtı verdi:

"Her şeyin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. 47 yıldır olduğu gibi çok kötü davranıyorlar. Dün gece onları sert bir şekilde vurduk. Ama birkaç insansız hava aracı ve bir roket, bir füze fırlattılar ve biz de onları vurduk. Boğazdaydılar ve orada bulunmaya hakları vardı. Ama biz, dün gece onları çok sert vurduk, hem de çok sert. Eğer bu gece yine bir şey yaparlarsa onları tekrar çok sert vuracağız. Bakalım her şey nasıl sonuçlanacak."

Onlardan memnun değilim. Aslında ilk olarak görüşmemizde İran'ın nükleer silahlardan arındırılmasını konuşacağız. Çünkü metinde yazan da bu... Konu, İran'ın nükleer silahlardan arındırılması... Bir toplantı yapacağız ve tam olarak bunu konuşacağız. Mesele bu... Çünkü benim için konu rejim değişikliği değil. Her ne kadar ilk grubu, ikinci grubu etkisiz hale getirip sonunda en tepeye ulaştığınızda bunun aslında nihai bir rejim değişikliği olduğunu düşünsem de mesele bu değil. Mesele, onların nükleer silaha sahip olmasını istemememiz. Konu, nükleer silahlardan arındırma ve bence bu konuda çok ilerleme kaydettik.

Sonra basın toplantıları düzenleyip bunu hiç konuşmadığımızı söyleyecekler. Bu insanlarda gerçekten bir sorun var. 47 yıldır Orta Doğu'nun zorbasıydılar, ama artık değiller. Artık zorba değiller. Benim istediğim çok basit: Nükleer silaha sahip olamazlar. Benim burada bulunma nedenim bu. ve bunun olmasına izin vermeyeceğiz."

"RUSYA VE UKRAYNA ANLAŞMASI UZUN ZAMANDIR MASADA"

Trump, Rusya ile Ukrayna uzun vadeli bir barış anlaşmasına ulaşmanın en pragmatik yolunun sorulması üzerine şöyle konuştu:

Bu anlaşma uzun zamandır masada. Artıları var, eksileri var. Bunun ne olduğunu biliyorlar. Bazen bir benzetme yaparsınız. basit gibi geliyor ama aslında doğru. Bir parkta birbirinden hoşlanmayan iki çocuk vardır ve kavga etmeye başlarlar. Bazen bırakmanız gerekir kavga etsinler. Sonra ne olacağını görürsünüz. Savaşmak zordur. ve kendisi (Zelenski) gerçekten olağanüstü bir iş çıkardı. Bakın, çok etkili oldu. Her zaman en iyi ekipmanlara sahipti çünkü bizim ekipmanlarımızı kullandı. Elinde silahlar vardı ama o ekipmanları kullanacak birilerinin de olması gerekir. O ekipmanları kullanan çok cesur insanlar var.

Rusya ise büyük... büyük bir ülke ve büyük bir askeri güç. Rusya, her zaman büyük bir savaş gücü olmuştur. Ama ben gerçekten hazır olduklarına inanıyorum. Geçen ay 25 bin kişi hayatını kaybetti... Çocuklar, genç insanlar. Ay sonunda ise 35 bin kişi öldü. Sanırım bunların daha çoğu Rus'tu. Ama sonuçta onlar insan. Savaş alanlarının fotoğraflarını görüyorum ve korkunç. Hepimiz bunun korkunç olduğunu düşünüyoruz. Başkan bu işi bitirmek istiyor. Ben, Başkan Putin'in de bunu bitirmek istediğine inanıyorum.

"BİZİM DE ARTIK UKRAYNA'DA KÜÇÜK BİR PAYIMIZ VAR ÇÜNKÜ O ÜLKEDE BAZI TOPRAKLARIMIZ VAR"

Ben hayatım boyunca bunu yaptım. Anlaşmalar yaptım. Sanırım başkan olduktan sonra da yeni anlaşmalar yapmaya devam ettim. Büyük bir anlaşmayı oluşturmak için birçok küçük unsurun bir araya gelmesi gerekir. Benim yaptığım iş bu ve bunu iyi yapıyorum. İnsanların ne zaman anlaşma yapmak istediğini anlarım. Bence o da bir anlaşma yapmak istiyor.

Ayrıca Başkan Zelenski'nin de tüm bu ölüm ve yıkım yerine ülkesini yeniden inşa etmeye dönmek istediğini hissediyorum. Ukrayna'nın muazzam bir potansiyeli var. Kendisi de bunun farkında. Bunları konuşuyoruz. Hatta savaştan daha çok bundan söz ediyor. Bana göre, sanırım bunu savaştan daha heyecan verici bulabilirsiniz. Bu ülke, gerçekten güzel. Güzelliği olağanüstü. Bence harika bir ülke inşa edecek. Bence harika bir ülke kuracak. Bizim de artık o ülkede küçük bir payımız var çünkü o ülkede bazı topraklarımız var. Ayrıca madenlerimiz var. Nadir toprak elementleri açısından dünyanın en zengin ve en verimli bölgelerinden biri."

"BİZ EN İYİ SİSTEMLERE SAHİBİZ, PATRIOT, MÜKEMMEL BİR SİSTEM"

"Avrupa'nın Patriot önleyici füzelerini Avrupa'da üretmesine izin verip vermeyeceğinni sorulması üzerine Trump, şunları söyledi:"

"Bu konuyu konuşmadık. Bu önleyici füzeler, Ukrayna'yla ilgili. Evet, bunu konuşacağız. Bu savunma amaçlı bir silah ve ben savunma silahlarını saldırı silahlarından daha çok tercih ederim. Bu alandaki en iyisi. Az önce de söyledim; dünyadaki en güzel ve en büyük uçak gemilerinden biri olan Abraham Lincoln uçak gemimiz var. İki ay önce, bunu dün de anlattım, İran İslam Cumhuriyeti tarafından 111 füze fırlatıldı."

Bu füzeler, yaklaşık bir saat boyunca uçak gemisini hedef aldı. Son derece pahalı bir gemiye 111 füze gönderildi ve bu füzelerin her biri imha edildi. Büyük çoğunluğu Patriot sistemleriyle, geri kalanı da bildiğiniz gibi daha düşük maliyetli başka sistemlerle vuruldu. Ne demek istediğimi anlıyorsunuz. 111 füzenin tamamı düşürüldü. Gemiye hiçbiri isabet etmedi. Ama böyle durumlarda kötü şeyler yaşanabilir.

Bir saat boyunca üzerinize füzelerin geldiğini düşünün ve hepsinin tek tek düşürüldüğünü. Bu nedenle bugün konuşacağımız konulardan biri de bu olacak. Bildiğiniz gibi bu şirketler üzerinde büyük bir etkimiz var. Patriot'u ve diğer tüm harika sistemleri, Tomahawk'ları ve diğer gelişmiş sistemleri üreten şirketlerden söz ediyorum. Biz en iyi sistemlere sahibiz. Patriot, mükemmel bir sistem.

Bunun dışında da çok sayıda üstün sistemimiz var. Bunu, İran örneğinde gördünüz. İran, etkisiz hale getirildi. Donanması gitti, hava kuvvetleri gitti, her şeyi gitti. Bugün konuşacağımız konulardan biri de şu; Ukrayna'ya Patriot üretme hakkını vermemiz konusu. Size (Ukrayna'ya) bunu nasıl yapacağınızı göstereceğiz. Aslında oldukça karmaşık bir süreç. Ama bunu, hızlı şekilde gerçekleştirebileceğinizi düşünüyorum. Bunları üreten şirket, şu anda dört fabrika inşa ediyor. Biliyorsunuz, tüm şirketlerimiz bu üretimi yapabilecek durumda. Bugün bir Patriot sistemi sipariş ederseniz, teslim edilmesi için şu anda uzun süre beklemeniz gerekiyor. Tomahawk sistemlerinde de durum aynı. Bazı ekipmanlarımız var; bunlara 'elit ekipman' diyorlar. Her savaşta mutlaka elit ekipmanlara ihtiyaç duyulmaz. Bu nedenle bugün konuşacağımız konulardan biri de Ukrayna'ya Patriot üretme lisansı vermemiz olacak. Hoşuma giden tarafı da bunun saldırı değil, savunma amaçlı bir girişim olması. Ama sanırım konuşmanız gereken konulardan biri de bu olabilir."

"OBAMA, İRAN'A MİLYONLARCA DOLAR GÖNDERDİ"

Ateşkesin sona ermesi, yeniden tam kapsamlı bir askeri çatışmaya dönüldüğü anlamına gelip gelemdiğinin sorulması züerine Trump, şu ifadeleri kullandı:

"Anlaşmayı her gün ihlal ediyorlar. Yalan söylüyorlar, hile yapıyorlar. İnsan öldürüyorlar. 47 yıldır insan öldürüyorlar. USS Cole'a saldırdılar; yanlış hatırlamıyorsam 200'den fazla insanımızı kaybettik. Bu uzun zaman önceydi. 47 yıl boyunca hiçbir başkan buna karşı bir şey yapmadı. Aslında Obama, onlara çok büyük miktarda para verdi. İsterseniz buna bakabilirsiniz; onlara nakit olarak 1,7 milyar dolar verdi. Yeşil banknotlar halinde. Bir Boeing 757 uçağını doldurdular. Bütün koltukları söktüler ve uçağı nakit parayla doldurdular. Virginia, Maryland ve Washington DC'deki bankalardaki bütün nakit parayı topladılar. Hepsini uçağa yüklediler, İran'a uçurdular ve teslim ettiler. Kapı açılıp da bu dev uçaktan para döküldüğünde o insanların ne düşündüğünü tahmin edebiliyor musunuz?"

Bunun da ötesinde onlara milyarlarca dolar daha verdiler. Açıkçası yanlış ülkeye verdiler. Eğer birini yeniden hedef alacaksanız, yanlış ülkeyi seçtiler. Bu, çok büyük bir hataydı. Obama'nın anlaşması... Orta Doğu'da yaşanan en büyük trajedilerden biriydi. O anlaşma bölgedeki bütün dengeleri geriye götürdü. Açıkçası yanlış ülkeyi seçtiler. Yanlış ülkeyi seçtiler. JCPOA... Ne korkunç bir anlaşmaydı. Ben buna 'Obama'nın nükleer atık anlaşması' diyorum. Çünkü o anlaşma Orta Doğu'da muazzam sıkıntılara yol açtı. Gerçekten korkunç bir şeydi.

"İRAN'DA BİZİM DE KAPATMAMIZ GEREKEN BİR HESABIMIZ VAR"

Biz ise tam tersini yaptık. Bizim anlaşmamız, nükleer silaha giden yolu kapatan bir duvardır. Onun anlaşması ise nükleer silaha giden bir yoldu. Bizim anlaşmamız varken asla nükleer silah geliştiremeyecekler. Ama bir anlaşma yapıp yapmayacağımızı bilmiyorum. Belki de hiç anlaşma yapmadan bunu gerçekleştiririz. Çünkü biliyor musunuz, bu daha kolay. Bu insanlar yalan söylüyor, hile yapıyor. Siz bir anlaşma imzalıyorsunuz, sonra dışarı çıkıp örneğin 'Nükleer silah sahibi olmayacağız' diye söz veriyorlar. Sonra dışarı çıkıp basın toplantısı düzenliyorlar ve bu konuyu hiç konuşmadığımızı söylüyorlar. Şimdi buna kim inanır? Çünkü benim açımdan yaptığımız işin yüzde 99,9'u İran'ın nükleer silahlardan arındırılmasıyla ilgili.

Bu konuda bizim ekip çalışmaya devam edebilir. Ama şunu söyleyeceğim: İran 47 yıldır kötü davranıyor. Askerlerimizi öldürdüler, vatandaşlarımızı öldürdüler ve Orta Doğu'nun dört bir yanında, hatta başka yerlerde de çok sayıda insanın ölümüne neden oldular. Yol kenarına yerleştirilen bombalar, biliyorsunuz, Kasım Süleymani'nin tercih ettiği silahtı. Kamyonların altına yerleştirilen ve patlayan bombalar. Biz kamyonları yaklaşık bu kalınlıkta çelikle güçlendirdik. Kullanılan bu bombaların yüzde 96'sı İran'da üretilmişti. Dolayısıyla bizim de kapatmamız gereken bir hesabımız var."

"PUTİN ÜZERİNDE ÇOK FAZLA BASKI VAR"

"Putin üzerinde çok fazla baskı var" diyen Trump, "Olanlardan hoşlandığını sanmıyorum. Yaşananlardan memnun olduğunu da sanmıyorum. Bu işi bitirmesi için Başkan Putin üzerinde çok büyük baskı var. Aslında herkes üzerinde bu savaşı bitirmeye yönelik büyük bir baskı olduğunu düşünüyorum. Gerçekten çok büyük baskı var" dedi."

Trump, Ukrayna'nın güvenlik garantileri konsunda şu ifadeleri kaydetti:

"Bunu yapmak istediğimiz için değil, hayat kurtarmak için yaparız. Bakın, Ukrayna bize çok uzak. Aramızda bir okyanus var. Benim yapmaya çalıştığım şey hayat kurtarmak. Çok sayıda insan hayatını kaybediyor. Ayrıca bunun çok büyük potansiyele sahip bir ülke olduğunu düşünüyorum. Eğer bu kadar büyük bir beyin gücü savaşmak yerine ülkeyi yeniden inşa etmeye yönelirse, bence çok başarılı olacak. O ülkenin olağanüstü bir başarı yakalayacağını düşünüyorum. Aynı şekilde Rusya da, biliyorsunuz, bu savaşa çok büyük enerji harcadı.  Başkan Putin'e sormak istediğiniz bir soru var mı? Hadi... Başkan Putin'e sorusu olan var mı? Zelensky'e değil. Putin'e ne sormak isterdiniz? Çünkü ben bu soruyu ona soracağım."

Başkan Putin ile sık sık görüşüyorum ve o da bu savaşı sona erdirmek istiyor. Bazı şartlar vardı... Bazıları biraz farklıydı. Ama bunların değiştiğini düşünüyorum. Sanırım sizin görmek istediğiniz bazı noktalara doğru biraz daha olumlu bir yönde değişiyorlar. Bu süreç, Rusya açısından da zor oldu. Beklenenden çok daha zor geçti. Dürüst olmak gerekirse, bu savaşın hiç yaşanmaması gerekiyordu. Eğer ben başkan olsaydım bu savaş asla başlamazdı. Hiç yaşanmazdı. Ukrayna bugün bütünlüğünü koruyan bir ülke olurdu. Gerçekten yaşanmış olması üzücü. Ama bence bu, hem Zelenski'nin hem de Putin'in yapmak istediği bir şey. İkisi de bu işi bitirmek istiyor."

ZELENSKİ:  "ŞİMDİ RUSYA İNİSİYATİFİ KAYBETTİ"

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in savaşı sona erdirmek için hangi şartları öne sürdüğüne ilişkin soruya Zelenski, Putin'in mevcut koşullarını bilmediğini ancak bunların değiştiğini düşündüğünü söyledi. "Savaşın başlangıcında Rusya'nın daha güçlü olduğunu" belirten Zelenski, "Şimdi inisiyatifi kaybettiğini düşünüyorum. Ordusu da öyle" dedi.

Teknolojinin savaşın seyrini değiştirdiğini ifade eden Zelenski, "Bence şu anda teknolojik açıdan Rusya'nın önündeyiz. Belki genel anlamda daha zayıfız... Ama biz daha hızlıyız" diye konuştu. Ukrayna'nın savaşın ağırlık merkezini cepheden gökyüzüne taşıdığını söyleyen Zelenski, Rus ordusunun lojistik hatlarını, silah ve yakıt ikmalini hedef aldıklarını belirterek bunun büyük çaplı can kayıpları olmadan gerçekleştirildiğini ifade etti.

TRUMP: "PUTİN VE ZELENSKİ ARASINDA BİR GÖRÜŞME OLACAK"

Trump ise Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın Ukrayna'ya güçlü destek verdiğini belirterek, Putin ile yaptığı görüşmede olası bir liderler zirvesinin de gündeme geldiğini söyledi. Putin'in görüşmenin Moskova'da yapılmasını istediğini aktaran Trump, "Bana ideal olarak Moskova'da görüşmek istediğini söyledi. Ben de 'Moskova'da görüşmeyeceksiniz. Bu işlemez. Bu mümkün değil' dedim" ifadelerini kullandı.

Trump, "Ama bir görüşme olacak. Zelenski de görüşecek. ve olumlu bir şey olacağına inanıyorum. Umarım bu çok yakında gerçekleşir" dedi. Görüşmenin nerede yapılacağı sorusuna ise Trump, "Bilmiyorum" yanıtını verdi. Rusya'nın olası bir barış anlaşmasının ardından yeniden saldırmasını nasıl önleyeceklerine ilişkin soruyu da yanıtlayan Trump, güvenlik garantileri üzerinde çalışacaklarını belirtti. Trump, "Bir tür güvenlik düzenlemesi üzerinde çalışacağız. Doğru anlaşmayı yapabilirsek Avrupa'ya da yardımcı olacağız... Bunun tekrar yaşanmamasını sağlayacak bir güvenlik paketi üzerinde çalışacağız" dedi.

Rusya'nın yeniden saldıracağını düşünmediğini ifade eden Trump, "Eğer bir anlaşma yapabilirsek Rusya'nın bundan memnun olacağını ve başka işlerine yöneleceğini düşünüyorum" diye konuştu. Trump ayrıca, "Bence onlar da artık bundan bıktı" ifadelerini kullandı.