Franz Kafka Yazıları

Franz Kafka Kimdir?

3 Temmuz 1883'te Prag'da doğan Franz Kafka, Almanca konuşan Bohemyalı bir roman ve hikâye yazarıdır. 20. yüzyıl edebiyatının en önemli figürlerinden biri olarak kabul edilir. Gerçekçilik unsurlarını fantastik unsurlarla birleştiren eserleri, anlaşılmaz sosyal-bürokratik güçlerle karşı karşıya kalan izole kahramanlar etrafında şekillenir; yabancılaşma, varoluşsal kaygı, suçluluk ve saçmalık temalarını işler. "Dönüşüm", Dava ve Şato en bilinen eserleridir. "Kafkaesk" terimi, onun yazılarındaki durumları tanımlamak için türetilmiştir.

Babası Hermann Kafka, ailesini Prag'a getirdi. Seyahat eden bir satış temsilcisi olarak çalıştıktan sonra eşya ve giyim perakendeciliği yaptığı bir iş yeri açtı ve iş yeri logosu olarak küçük bir karga (Çekçede kavka; halk arasında kafka olarak yazılıp telaffuz edilmiştir) resmi kullandı. Kafka'nın annesi Julie (1856-1934), eşinden daha eğitimli ve zengin bir ailenin kızıydı. Hermann ve Julie'nin altı çocuğu vardı ve Franz en büyükleriydi. Franz yedi yaşına basmadan bebekken ölen Georg ve Heinrich adlarında iki erkek kardeşi vardı. Ayrıca İkinci Dünya Savaşı'nda Holokost sırasında ölen Gabriele (1889-1944), Valerie (1890-1942) ve Ottilie (1892-1943) adlarında üç kız kardeşi bulunuyordu.

Anne ve babanın iş günlerinde evde olmamaları Kafka'nın yalnız bir çocukluk geçirmesine neden oldu. Bu süreçte kardeşiyle birlikte bir dizi mürebbiye ve hizmetçi tarafından yetiştirildi. Kafka'nın babasıyla olan sıkıntılı ilişkisi, babasının otoriter ve talepkâr karakterinden derinden etkilendiğini anlattığı ve yüzden fazla sayfadan oluşan *Brief an den Vater* (Babaya Mektup) eserinde görülür. Birinci Dünya Savaşı nedeniyle evli ve çocuklu iki kız kardeşi de eşlerinin orduya katılması sonucu baba evine geri döndü. Böylece Franz, 31 yaşındayken Valli'nin eski dairesine taşındı ve ilk defa yalnız yaşamaya başladı.

1889'dan 1893'e kadar Kafka, şimdi Masná Caddesi olarak bilinen Masný trh/Fleischmarkt'taki Deutsche Knabenschule adlı Alman erkek çocuklara eğitim veren bir ilkokula gitti. Yahudi eğitimi 13 yaşındayken Bar Mitzvah kutlamasıyla sona erdi. 1893'te ilkokulu bitirdikten sonra Kafka, Eski Kent Meydanı'ndaki Kinsky Sarayı'nda yer alan klasik merkezli devlet lisesi Altstädter Deutsches Gymnasium'a gitti. Okulun öğretim dili Almancaydı ancak Kafka ayrıca Çekçe konuşma ve yazma eğitimi aldı. Lisede sekiz yıl yazma öğrenimi gördükten sonra iyi dereceyle okulu tamamladı. Matura sınavlarını 1901'de tamamladı.

1901'de Prag'ın Deutsche Karl-Ferdinands Üniversitesi'ne kabul edilen Kafka, kimya dersleri alsa da iki hafta sonra hukuk bölümüne geçti. Hukuk, Kafka'ya Alman çalışmaları ve sanat tarihi dersleri almaya zaman tanıyarak daha uzun süreli bir çalışma eğitimi almayı zorunlu kıldı. Ayrıca edebi olayları, okumaları ve diğer faaliyetleri organize eden bir öğrenci kulübü olan Lese- und Redehalle der Deutschen Studenten'e (Alman Öğrencilerinin Okuma ve Konferans Salonu) katıldı.

İlk öğrenim yılının sonunda Kafka, hayat boyu yakın arkadaşı olacak Max Brod ile tanıştı. Brod, Kafka'nın utangaç ve nadiren konuşan, ancak konuşunca genellikle derin şeyler söyleyen biri olduğunu fark etti. Brod'un girişimiyle ikili Platon'un *Protagoras* çalışmasını özgün Grekçe olarak ve kendi önerisiyle Gustave Flaubert'in *Duygusal Eğitim* ile *La Tentation de St. Antoine* çalışmalarını Fransızca olarak okudu. Bunların yanı sıra Çek edebiyatına ilgi duydu ve Goethe'nin çalışmalarını çok beğendi. Kafka, 18 Temmuz 1906'da hukuk doktoru unvanını aldı ve hukuk ve ceza mahkemelerinde kanun işleri görevlisi olarak zorunlu bir yıllık ödenmemiş hizmetini yaptı. 1 Kasım 1907'de Kafka, yaklaşık bir yıl çalışacağı sigorta şirketi Assicurazioni Generali'de işe başladı. 15 Temmuz 1908'de işinden istifa etti. İki hafta sonra Bohemya Krallığı İş Kazası Sigortacılığı Enstitüsü'ne katıldı ve burada işinin yazmaya daha müsait olduğunu fark etti.

Kafka işinde hızla yükseldi ve görevleri arasında tazminat taleplerini işleme ve inceleme, rapor yazma ve firmalarının çok yüksek bir risk kategorisine yerleştirildiğini düşünen iş adamlarının sigorta primlerinde daha fazla maliyet yaratan itirazlarını işleme koyma vardı. İşi bittiğinde kendini edebi çalışmalara verirdi. Daha sonraki yıllarında Kafka'nın hastalığı, sigorta bürosunda çalışmasına ve yazı yazmasına engel oldu. Yıllar sonra Brod; Kafka, Felix Weltsch ve kendisini içeren yazarlar grubunu tanımlamak için "Der enge Prager Kreis" (Yakın Prag Çemberi) terimini yarattı.

1911 sonlarında kız kardeşi Elli'nin kocası Karl Hermann ve Kafka, Prager Asbestwerke Hermann & Co. adlı Prag'daki ilk asbest fabrikasında ortak oldular. Bu dönemde Yidiş tiyatro gösterilerini ilginç ve eğlenceli buldu. Bir Yidiş tiyatro topluluğunun Ekim 1911'de gerçekleştirdiği performansı seyrettikten sonraki altı ay boyunca Kafka kendini Yidiş dili ve edebiyatına kaptırdı. 1915 yılında I. Dünya Savaşı'nda Kafka askerlik hizmetini yerine getirmek için askere çağrıldı ancak işi zorunlu hükümet hizmeti olarak değerlendirildiği için sigorta enstitüsündeki işverenleri erteleme talebinde bulundu. Daha sonra orduya katılmaya teşebbüs etti ancak 1917'de teşhis edilen tüberkülozla ilişkili tıbbi problemlerinden ötürü askere alınmadı. 1918'de İş Kazası Sigortacılığı Enstitüsü, tedavisi olmayan hastalığı nedeniyle Kafka'yı emekliye ayırdı ve hayatının geri kalanının çoğunu sanatoryumlarda geçirdi.

Ağustos 1917'de Kafka'ya tüberküloz tanısı kondu ve kayınbiraderi Karl Hermann'ın Bohemya köyü Zürau'daki çiftliğinde çalışan kız kardeşi Ottla'nın yanına giderek birkaç ay burada kaldı. Günlükler ve *Oktavhefte* (octavo) yazdı. Bu kitaplardaki notlardan 109 tane numaralandırılmış metin parçası ortaya çıktı ve her biri Kafka tarafından tek tek numaralandırıldı. Bu metinler daha sonra *Die Zürauer Aphorismen oder Betrachtungen über Sünde, Hoffnung, Leid und den wahren Weg* (Aforizmalar) adıyla yayımlandı.

1920'de Kafka, Çek gazeteci ve yazar Milena Jesenská ile yoğun bir ilişki kurdu. Milena'ya yazdığı mektuplar daha sonra *Briefe an Milena* (Milena'ya Mektuplar) adıyla yayımlandı. Temmuz 1923'te Baltık Denizi'ndeki Graal-Müritz'e yapılan bir tatil sırasında Kafka, ortodoks bir Yahudi ailenin 25 yaşındaki anaokulu öğretmeni Dora Diamant'la tanıştı. Berlin'e taşındı ve Diamant ile birlikte yaşadı. Diamant, Kafka'nın Talmud ile ilgilenmesine vesile oldu. Kafka, dört öykü üzerine çalıştı ve bunlar *Ein Hungerkünstler* (Açlık Sanatçısı) adıyla yayımlandı.

Kafka'nın larinjeal tüberkülozu kötüleşti ve 1924 yılının mart ayında Berlin'den Prag'a döndü. Kız kardeşi Ottla, bakımını üstlendi. 10 Nisan'da Viyana'nın hemen dışındaki Kierling'de Dr. Hoffmann'ın sanatoryumuna gitti ve burada 3 Haziran 1924'te 40 yaşında öldü. Ölüm nedeni açlık gibi görünüyordu: Kafka'nın gırtlak yoluyla beslenmesi ona acı veriyordu ve parenteral beslenme henüz geliştirilmediğinden onu beslemenin başka yolu yoktu. Naaşı, Prag'a geri getirilerek 11 Haziran 1924'te Prag-Žižkov'daki Yeni Yahudi Mezarlığı'na gömüldü.